Çocuk istismarcılarının cezalandırılmadığı Uganda’da hamile kız çocuklarının sayısı dört kat arttı

Uganda’nın kuzey bölgesinde, pandemi sırasında 10-14 yaş arası gebe kız çocuklarının sayısının dört kattan fazla arttığı belli oldu. Bunun üzerine bu yaş grubuna yönelik cinsel istismarın şok edici bir şekilde yükseldiği ortaya çıktı. BBC Africa Eye, bu suçun faillerinin neden cezasız kaldığını araştırdı.

Yerel meclis başkanı en fazla 12 yaşında olan gebe bir kıza, son hekim randevusunun nasıl geçtiğini soruyor.

Bu, aslında aile üyelerinin sorması gereken bir sorubu olağan bir hamilelik değil.

Kitgum bölgesinde küçük bir konutlarında tek başına yaşayan kız, her an doğum yapabilir.

Kurdukları iş başarısız olunca ailesi, para bulmak için köye dönmüştü.

Başkan Obita David Livingstone, “Burası okullara biraz daha yakın olduğu için kızı burada bıraktılar” diyor:

“Yan odası insanların içki içtiği bir yer. Yalnızca bu bile onun için pek çok zorluk yarattı.”

Bebeğin babasının kim olduğunu ve kızın başına ne geldiğini kimse bilmiyor.

‘Haftada üç vaka’

Livingstone, BBC Africa Eye’ın ismi belirtilmeyen bu kızı kaydetmesine, toplumda meydana gelen cinsel şiddet konusunda farkındalık yaratmak için izin verildiğini söylüyor:

“Her hafta üç tecavüz hadisesi oluyor. Bazen faili yakaladığımızda, iplerle bağlayıp polise götürmemiz gerekiyor.onlar bu olayı takip etme zahmetinde bulunmuyor.”

Livingstone, “Tecavüze uğrayan kişiyi sahiden destekleyebilecek kimse yok. Bana göre bu zayıf bir adalet” diyor.

Uganda’nın Sağlık Yönetimi Bilgi Sistemi’ne göre, ülkedeki ilk Covid karantinası sırasında (Mart-Haziran 2020) 10 ila 14 yaş aralığındaki kız çocukları arasındaki gebelikler yüzde 366 arttı.

Bölge başşehri Gulu’daki hastanede geçen yılki tüm gebeliklerin yaklaşık dörtte biri, 18 yaşın altındaki kızlardı.

Kadın doğum ve jinekoloji ünitesinin başındaki Dr. BAifa Arwinyo, konuştuğu çocuk gebelerin hepsinin tecavüze uğradığını söylüyor:

“Onlar ergen, gebe olmamaları gerekiyor. Doğum sırasında ölenler arasındaki en yüksek oran genç annelerde. Ne kadar gençse o kadar zor.”

‘Cinsel istismar bir savaş stratejisi’

Yüksek cinsel istismar oranının Uganda’nın kuzeyinde 20 yıldır süren şiddetli çatışmaların bir mirası olduğu düşünülüyor.

Savaş; çocukları silah kullanmaya zorlama, tecavüz, yaralama, şiddet uygulamalarıyla tanınan ve hükümeti devirmek isteyen isyancı Allah’ın Direniş Ordusu’nun (LRA) başındaki Joseph Kony tarafından başlatıldı.

Tahminlere göre bu devirde 40 bin çocuk kaçırıldı, savaşmaya zorlandı yahut seks emekçisi haline getirildi. 1,7 milyon insan kamplarda yaşadı.

İsyancılar 2008’de Uganda’dan çıkarıldı lakin Gulu’da bayan hakları üzerinde çalışan sivil toplum örgütü GWED-G’nin Müdürü ve bayan hakları savunucusu Pamela Angwech’e göre şiddetin tesiri hala sürüyor:

“Bu toksik, mayın tarlası dolu etrafta yaşamanın toplumda uzun vadeli tesiri oldu. İnsanlar can kaybı vücutlar görmeye alıştı, can kaybı görmeye alıştı.

“Cinsel şiddet LRA tarafından bir savaş stratejisi olarak kullanıldı. Bunu bayan vücudunda yapılan bir savaş olarak tanımlıyorum”.

Savaş döneminde işlediği suçlar hakkında çok az kişi yargılandı ve ceza aldı.

Bir LRA komutanı olan Dominic Ongwen Uluslararası Ceza Mahkemesi’nde (ICC) yargılandı.

Şubat 2021’de 61 savaş suçu ve insanlık dışı cürümden ceza aldı.

Kony ICC tarafından hala aranıyor fakat nerede olduğuna dair bir bilgi yok.

Sivil toplum kuruluşu Caritas için çalışan Avukat Eunice Lakaraber Latim, bu cezasız bırakılma ortamının Uganda’nın kuzeyini bugünkü haline getirdiğini söylüyor.

Çok sayıda çocuğun tecavüze uğradığını belirten Latim, ebeveynlerinin adaleti sağlamak için kaynaklarının bulunmadığını ekliyor.

“Çocuğum acı içinde yaşıyor”

Latim, Arica Eye ekibini akrabası tarafından tecavüze uğrayan üç yaşındaki bir çocuğun ailesine götürdü.

Annesi durumu fakat kızının yürüyüşünün değiştiğini fark ettiğinde anladı. Polis faili tutukladı. Lakin polis onu karakola götürmek için para istedi.

“Daha sonra hükümlüyü beslemek için para vermen bekleniyor” diyor Latim:

“Adaleti sağlamak için gerçek manada ödeme yapmak zorundasınız. Akaryakıt parasını ödemeniz gerekiyor. Polis karakolundayken ona yemek sağlamalısınız.”

Şüpheli altı ay tutuklu kaldı, lakin birtakım yasal prosedürler izlenmediği için kefaletle serbest bırakıldı. Annenin davayı takip etmeye devam etme imkanı yoktu.

Polis ve tıbbi raporlar, üç yaşındaki çocuğun cinsel yolla bulaşan bir hastalığa yakalandığını doğruladı.

Annesi, “Çocuğum şimdi bile hala acı çekiyor. Enfeksiyon hiç iyileşmedi” diyor:

“Hapis cezası almalı. Bu türlü sona ermesini istemezdim.”

Latim, adalet sisteminin mağdurları korumadığını ve çok sayıda davanın sonuçlanmadığını söylüyor.

“Yolsuzluk çok. İnsanlar suç işlemekten korkmuyor, paran varsa çıkarsın diyorlar. Olan bu.”

‘Ülkede her seviyede yolsuzluk var’

Aswa bölgesi polis komutanı Nachula Damalie, kimi olayların ele alınmasıyla ilgili sıkıntıları kabul ediyor, lakin yolsuzluğun yaygın olduğunu reddediyor.

“Bir kurbandan hizmetlerimiz için ödeme yapmasını istemememiz gerekiyor.bazen yakıtımızın bitebileceğini kabul etmeliyim. Evet.

“Şimdi yolsuzlukla birlikte, polis memurlarının yolsuzluk yaptığı genel bir algı haline geldi, lakin diğer kurumlar aynıi hepsi yolsuz değil. Güzelimiz ve kötümüz var.”

Kuzey Uganda Devlet Bakanı Grace Freedom Kwiyucwiny de sıkıntılar olduğunu kabul ediyor.

“Yolsuzluğu inkar edemem. Yolsuzluk var. Her seviyede, hatta bakanlıklar seviyesinde var” diyor ve ekliyor:

“Tecavüze karşı maddelerimiz var, ensestle ilgili maddelerimiz var ama bir şekilde insanlar yasanın dışına çıkıp polise rüşvet veriyor ve sonra polis, ‘Tamam, git bunu konutlarında hallet’ diyor. Yargılanan davalar varfakat sayı yüksek değil.”

BBC Africa Eye’ın soruşturduğu davalarda, şüphelilerden hiçbiri yargılanmadı.