Covid: Dünya olağana dönerken en sert tedbirlerin uygulandığı Şanghay, kapanmadan nasıl çıkacak?

Bir aydan uzun sürdüfakat Çin’in Şanghay kentinin yöneticileri artık kentteki Covid salgınının neredeyse denetim alındığını düşünüyor.

Bu yüzden büyük bir temizlik talimatı verdiler. Bir insan ordusu binlerce apartmanı ve meskun mahalleri virüsü bitirmek amacıyla dezenfekte ediyor.

Çin’in finans başşehri daha sonra kapanmadan çıkacak lakin bu aşama aşama, hassas, ihtiyatlı bir şekilde olacak.

Omicron’a karşı amansız “savaş” geride yaralı bir kent bıraktı. Testi pozitif çıkan ve yaşları 100’ü bulan insanlar karantina merkezlerine götürüldü. Bunun çok az istisnası vardı.

Kapalı kaldığım beş hafta boyunca, yaşadığım apartmanın kapısından ileri gidemedim. En kötü etkilenenler de Şanghay’ın savunmasız insanları oldu.

Wu isimli bir erkek, gördüklerini, Çin dışında TikTok diye bilinen Douyin’de paylaştı. “Şu anda kâfi tıbbi materyalimiz yok, hastalar olağan günlerdeki gibi hastanelerde tedavi edilemiyor” diyor.

Bir noktada hastalanan 85 yaşındaki bir bayanı görmüş. Acil müdahaleyle hayata döndürülmüş.

Testi pozitif çıktıktan sonra götürülen 90 yaşındaki bir bayanın ailesinden vahim kıssalar duyduk. Yetkililer bayanın bir karantina merkezine götürülmesinde ısrar etti.

İsminin açıklanmasını istemeyen aile, bayanın tek başına yemek yiyememesinden ve tuvalete gidememesinden telaşlıydı. 90’lı yaşlarındaki yatalak kocasına ise meskenlerinde kalma müsaadesi verilmişti.

Öbürleri bu büyük Covid-19 dalgasının başlarında hasta olanların hastanelerde karşılaştığı zorlu şartlardan bahsetti. Geçen ay Donghai Yaşlı Bakım Hastanesi’nde Covid testi pozitif çıktıktan sonra ölen hastaların haberini yapmıştık. Bu olay kentteki resmi can kaybı sayısı hâlâ sıfırken yaşanmıştı.

Bir adam diğer beş şahısla oda paylaşan 90 yaşındaki kız kardeşinin öldüğünü anlattı. Daha sonra tekrar bizimle temas kurup, odadaki diğer dört kişinin de hayatını kaybettiğini bildirdi.

Bir hastabakıcının “yoğun bakımlarda çok insan öldütam sayıyı bilemiyoruz” dediği telefon bildirilerini gördük.

Şanghay’daki binlerce yerleşim dezenfekte ediliyor.

Şu anda, 4 Mayıs itibariyle resmi can kaybı sayısı 491. Neredeyse hepsi aşısız yaşlılar. Şanghay’daki 60 yaş üstündekilerin yalnızca yüzde 38’i üç aşılı tam müdafaaya sahip.

Birtakım bölgeler, kapanmanın birinci ayında bu oranı artırmak için harekete geçeceklerini açıkladı.

Çinli başkanlarsa “sıfır Covid” siyasetini uygulamanın hâlâ doğru olduğunda ısrarlı. Çin lideri Şi Jinping, siyasetin değişmeyeceğini net bir şekilde söyledi. “Israrın zafer getireceğine” inanıyor.

Bu şimdi, Çin’in koronavirüsle mücadele metodu için bir imtihan olacak. vakitte Şi’nin güvenilirliği için de.

Lakin mücadelenin lisanı değişti. Devlet denetimindeki medyada kapanma “statik yönetim” diye tanımlanırken, hükümet hedefini “toplumsal sıfır” olarak değiştirmeye zorlandı. Bu, denetim altındaki karantina bölgeleri dışında yeni pozitif hadiselerin görülmemesi manasına geliyor.

Bu hedef yakın. Kayda geçen yeni hadiseler azalıyor ama yeniden de “sıfır”dan hâlâ çok uzakta.

Denetim altındaki karantina bölgeleri dışında, pozitif vaka olmaması maksadına ulaşılmasına yakın olduğu belirtiliyor.

Tedbirler zaman zaman sert bir şekilde uygulandı.

Birtakım insanlar meskenlerine hapsedilirken kimileri zorla çıkartıldı. Benimki de dahil topluluklar pürüzlerle ayrıldı. Kentin birçok yerinde yeşil bariyerler belirdi.

Tedbirlere karşı çıkılmasına yahut eksikliklere odaklanılmasına pek müsaade edilmiyor.

Bir adam yalnızca telefonuyla çekim yapan birine alışveriş torbasını gösterdiği için polis tarafından sorgulandı. Üzerindeki mühürden anlaşıldığı kadarıyla torbadaki domuz eti, komşu bir bölgeden bağışlanmıştı. Bu kural ihlali, besin tedariği sıkıntılarını gözler önüne seriyor.

Birkaç gün önce Şanghay’ın kimi bölümlerindeki küçük ölçekli eylemler süratle kınandı. Birtakım yerlerde tencerelere vurarak protesto edenler olmuştu. Yetkililer bunların “dış güçlerden” etkilendiğini söyledi.

Lakin Çin’in bir kesimi taktik değiştirdi.

Hong Kong’ta sert kısıtlamalar vardı. Bir dönem dünyanın geri kalanına kapanmıştı, fakat Hong Kong’un kendisinde kapanma tedbirleri yoktu. Daha sonra Omicron dalgası yaşandı.

Hong Kong’ta o dönem dünyanın en yüksek haftalık mevt oranları kayda geçmişti.

Hong Kong Üniversitesi’nden Profesör Ben Cowling, nüfusun yüzde 60’ının etkilendiğini tahmin ettiğini ve şimdi BA2 varyantına karşı sürü bağışıklığı oluştuğunu söyledi.

Cowling ayrıyeten yeni varyant dalgalarından telaşlı olduğunu belirtse de, kentin daha yeni geçirdiği salgından sonra “Büyük bir tesiri olacağını düşünmüyorum” diyor ve ekliyor:

“Şanghay’daki tasam, bunun daha ne kadar devam edebileceği.”

Profesör kayıtlara geçen vaka sayısının “yavaşça düşeceğini” söylüyor ama “Bir Omicron salgını daha olursa, tüm bunlar bir ay, iki ay yahut üç ay içinde yeniden yaşanabilir” diye konuşuyor.

Hong Kong Üniversitesi’nden Profesör Ben Cowling, kentin BA2 varyantına karşı sürü bağışıklığına ulaştığına inanıyor.

Sürü bağışıklığı yahut “Covid ile birlikte yaşamak” başlıkları Çin ana karasında tartışılmıyor. Çin lideri Şi’nin “son mücadelesini” kazanmak üzerine odaklanılmış halde.

Bu, Çin’in 2020 yazında resmen zafer ilan ettiği virüse karşı bir mücadele.

Lakin Şi, Ekim ayında üçüncü defa göreve getirilmeyi umduğu Komünist Parti Kongresi yaklaşırken, mücadeleyi kazanmaya kararlı.

Başkent Pekin, virüsün yayılmasını durdurmaya çalışıyor ve çoğu kent sakini tekrar tekrar test ediliyor.

Başşehri virüse karşı savunmak, Komünist Parti açısından çok önemli.

Neredeyse iki yıldır Çin’in birçoklarında virüs görülmedi ve durum hâlâ bu türlü.

Lakin Omicron tehdidiyle birlikte telaşlar yeniden arttı. Hâlâ global büyüme ve tedarik zincirleri açısından kritik ehemmiyette olan ve esasen kırılgan bir halde olan ekonomi giderek büyük bir baskı altına giriyor.

“Sıfır Covid” için kapanmaları legal göstermek giderek daha zor bir hale gelebilir.