“Covid, genç yaştaki kanser vakalarını tetiklemiş olabilir!”

Dünya Cerrahi Gastroenteroloji ve Onkoloji Derneği Başkanı ve Genel Cerrahi Uzmanı Prof. Dr. Nadir Dulundu, kolon, pankreas, göğüs, tiroit kanseri aynıi olağanda 40-50’li yaşlardan sonra riski yüksek olan kanserlerin 30’lu yaşlarda daha sık ortaya çıkmaya başladığını söyledi. Prof. Dr. Dulundu, bilhassa Covid pandemisi sonrası, 40 yaş altı kanser teşhisi alan hastalarda artış gözlemlediklerine de dikkati çekti.

İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Anabilim Kolu Öğretim Üyesi ve Dünya Cerrahi Gastroenteroloji ve Onkoloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Nadir Dulundu, kanserin artık 50’li yaşlardan sonra değil 30’lu yaşlardan itibaren risk oluşturmaya başladığını söyledi. Prof. Dr. Dulundu, Covid pandemisinin de var olan kanser yatkınlığını tetiklemiş olabileceği yönünde çalışmalar olduğunu ve pandemi sonrası devirde kanser teşhisi alan hadiselerdeki artışın nedenlerinden birinin Covid’in kendisi olabileceğini de kaydetti. Gençlerin, belirtileri gereğince önemsemediği için çok daha büyük risk altında olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Dulundu, genç yaşta ortaya çıkan kanserlerin de ekseriyetle çok agresif seyrettiğini belirtti.

“Günlük pratiğimizde çok sık görmeye başladık”

Prof. Dr. Dulundu, “Son yıllarda gençlerde kansere yakalanma oranını çok daha fazla olarak günlük pratiğimizde görmeye başladık. Sahiden de son yıllarda yapılan çalışmalar, 15 ila 39 yaş kümesinde kanser hadiselerinin yüzde 30 oranında daha fazla görüldüğünü ortaya koyuyor. Covid dönemi sonrasındaki hasta kümelerine baktığımızda, gerçekten genç yaş kümesinde kanserlerin artmış olduğunu gözlemliyoruz. Bunun Covid’le direkt bir bağlantısı olup olmadığı da şimdi net olmamakla birlikte, yapılan çalışmalar Covid’in kendisinin de kansere katkısı olabileceğini destekliyor. Zira Covid, bağışıklık sistemini olumsuz etkileyen bir sürü inflamatuar süreci tetikleyen bir hastalık. Bu da hücrelerin denetimsiz çoğalmasını yahut doğal ortamını olumsuz etkiliyor” dedi.

“Genç biri 2 hafta hareketsiz kalsa, kas kütlesini kaybediyor”

Pandemi sırasında genç nüfusun da önemli bir şekilde hareketsiz kaldığına işaret eden Prof. Dr. Dulundu, “Genç birini 2 hafta bile evinde hareketsiz tuttuğunuzda, kas kütlesinin büyük bir çoğunluğunu kaybettiğini; viselar yağlanma dediğimiz karın içi yağlanmasının önemli bir şekilde arttığını görüyoruz. Yağlanmanın kendisi de pek çok kanseri tetikleyen bir süreç. Bir de pandemi döneminde insanlar şikayetlerini çok öncelemediler ve denetim yahut tedavilerini ertelediler, aksattılar. Bu nedenle de belli bir zaman dilimi içerisinde çok fazla kanser hastasına rastladık” diye konuştu.

“Her iki gençten biri obez”

Kolorektal kanserler, pankreas, göğüs, tiroit, uterus (rahim) ve cilt kanseri kanserlerin genç yaş kümesinde artış gösterdiğine dikkat çeken Prof. Dr. Dulundu; şu bilgileri verdi: “Solaryum, fazla güneşlenmek cilt kanserlerini çok tetikliyor. Bugünlerde gençlerin bunlara da çok ehemmiyet verdiğini dikkate alırsak, bu hususta da titiz olmak gerektiğini vurgulamak isterim. Tabii ki çevresel faktörler de çok önemli. Yağlanma, beden kitle indeksinin artması ki günümüzde neredeyse genç yaş kümesinde iki şahıstan bir tanesi obez olarak karşımıza çıkıyor.”

“40 yaş altında ileri tetkik çok sık istenmiyor”

Kolorektal kanserlerde, kalın bağırsak kanserlerinde, mevcut tıbbi kılavuzlara göre tarama testlerinin 50’li yaşlardan itibaren yapıldığını da vurgulayan Prof. Dr. Dulundu, “Çünkü 50 yaşın altında bu kanserlere çok fazla rastlamıyoruz.günümüzde kanserlerin 40’lı yaşların altına kadar indiğini görüyoruz. Yeniden göğüs kanserindeki tarama testleri 35-40 yaşından sonra yapılıyor.fakat biz çok daha erken periyotta kanser hastalarına rastlıyoruz. Bundan Ötürü burada tahminen biz doktorların de kimi pratiklerini değiştirmesi gerekecek. Örneğin genç hastalarda da şikayetlerin altında kanser olabileceği ihtimalini aklımıza getirmemiz gerekiyor. Ona göre ileri tetkikleri de istiyor olmamız gerekiyor. Bir de genç hasta grubu, şikayetlerini çok önemsemiyor. Ya da biz tabipler de bu şikayetlerin altında çoğu zaman olabilecek en berbat sonuçları düşünmüyoruz. Tüm bunlardan ötürü genç yaş kanser olaylarını biraz geç devirde tespit ediyoruz. Gençlerdeki kanserler maalesef biraz daha agresif seyrediyor karakteri itibarıyla” tabirlerini kullandı.

“Şikâyetler önemsenmeli, teşhis konana kadar üstüne gidilmeli”

Prof. Dr. Nadir Dulundu, hangi belirtilerin önemsenmesi gerektiği konusunda ise şu bilgileri vererek sözlerini noktaladı: “Kalın bağırsak kanseri özelinde bakacak olursak, kabızlık, kilo kaybı yahut kabızlık-ishal devirlerinin daima birbirini takip etmesi (dışkılama alışkanlıkların değişmesi), şişkinlik, hazımsızlıki sorunları biz genelde gençlerde, fast-food usulü beslenme alışkanlığı ya da gerilim faktörüne bağlayabiliyoruz. İlk olarak aklımıza kolonoskopi gelmeyebiliyor.bu şikayetleri olan hastalarda tahminen de çok uzatmadan kolonoskopi gibi tetkiklerle yola devam etmek gerekebilir. Birinci basamak tabipte başlanan tedavilerin akabinde şikayetler son bulmuyorsa, tedaviden istenen karşılık alınamıyorsa, kesinlikle daha ileri tetkiklerle yola devam etmek gerekiyor. Bilhassa aile hikayesi olan bireylerde, (ailesinde kalın bağırsak, pankreas, göğüs kanseri olan kişiler) şikayetlerini ihmal etmemesi ve sonuna kadar bu şikayetlerin sebebini net bir şekilde ortaya koyabilecek tetkikleri ve doktor denetimlerini yaptırması gerekiyor.”