Suriye’deki Şam yönetimi, 6 Mart’tan beri çatışmaların sürdüğü Lazkiye ve Tartus bölgelerinde başlatılan güvenlik operasyonunun sona erdiğini duyurdu. İngiltere merkezli Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’ne (SOHR) göre geçtiğimiz günlerde çıkan çatışmalarda 900’ü aşkını sivil olmak üzere yaklaşık 1500 kişi hayatını kaybetti.


Reuters
Lazkiye’de öldürülen siviller arasında Shinda Kisho isimli bir tıp öğrencisinin olduğu da bildiriliyor.
Suriye’nin Lazkiye ve Tartus kentlerinde Suriye süreksiz hükümet güçleri ile Esad’a geçmişte bağlı olan kuvvetler arasında çıkan çatışmaların büyümesi ve Alevileri hedef aldığı iddia edilen taarruzlar uluslararası reaksiyonları beraberinde getirdi.
ABD ve Rusya, Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’ndan husus ile ilgili 10 Mart’ta kapalı toplantı talep etti. Türkiye’nin yanı sıra ABD, İran, Fransa, Rusya ve Çin’den çatışmalar ve sivil kayıplar ile ilgili açıklamalar yapıldı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türkiye olarak Suriye’nin birliğini, dirliğini, toplumsal barışını hedef alan her türlü saldırıyı, terör ve tedhiş hareketini en güçlü biçimde lanetliyoruz” mesajı verdi. Kabine toplantısı sonrası konuşan Erdoğan “Suriye hükümet güçlerinin aktif müdahalesiyle olayların büyük oranda denetim altına alındığını, lakin alandaki durumun hassasiyetini koruduğunu görüyoruz” dedi. Eş-Şera’nın “rövanşizm tuzağına düşmeden kucaklayıcı bir siyaset izlediğini” savunan Erdoğan, Türkiye’nin iç cephesinde de gedik açılmasına izin verilmeyeceğini söyledi. Erdoğan, “Alevi canlarımızı kışkırtarak siyaset yapmak iç cephemizi sarsmayı hedef alan bir sabotaj girişimidir” tabirini kullandı.. Ahmet eş-Şara başkanlığındaki Suriye süreksiz yönetimi 10 Mart’ta bölgede güvenliğin yeniden tesis edildiğini duyurdu. Eş-Şara 9 Mart’ta yaptığı açıklamada “barış” mesajı verirken, yönetim, sivillere yönelik saldırı iddialarının soruşturulması için de bağımsız komite kurulacağını duyurmuştu. Lazkiye ve Tartus’ta 6 Mart’ta başlayan çatışmalarda Suriye İnsan Hakları Gözlemevi’nin (SOHR) son raporuna göre yaklaşık 1500 kişi öldürüldü. Bunların 900’ünün sivil olduğu iddia ediliyor. BBC bu bilgileri bağımsız kaynaklarca doğrulayabilmiş değil.

SOHR, alandaki yerel kaynaklarından aldığı bilgileri dünyaya aktarıyor. Çatışmalar ülkedeki Alevi nüfusun ağırlaştığı bölgelerde yaşandı. Geçici idarenin Aralık ayında kurulması sonrası ülkede yaşanan en büyük çatışma dalgası, uluslararası arenada da dikkatleri Suriye’ye çevirdi. Getty Images
Birleşmiş Milletler’den çağrı
ABD ve Rusya, sivil vefatlarıyla ilgili haberler üzerine Birleşmiş Milletler Güvenlik Kurulu’nda Suriye başlığı ile kapalı oturum daveti yaptı. Suriye’nin kuzeybatısındaki kıyı bölgelerinde “sivillere yönelik katliamlar” yaşandığını belirten BM İnsan Hakları Komiseri Volker Türk ise bahis ile ilgili soruşturma yapılması davetinde bulundu. Türk, “Geçici hükümete bağlı güvenlik güçleri ve evvelki hükümete bağlı ögeler tarafından mezhep temelli yargısız infaz yapıldığına dair raporlar” alındığı mesajı verdi. Türk, bünyesinde artık bir tehdit oluşturmayan eski savaşçıların olduğu birtakım ailelerin tüm bireylerinin öldürüldüğüne dair raporlar geldiğini de aktardı. BBC
ABD’den ‘yabancı cihatçılar’ vurgusu
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Washington’un Suriye’nin “dini ve etnik azınlıklarının yanında olduğunu” söyledi. 9 Mart’ta yayımlanan yazılı açıklamada, “ABD son günlerde Batı Suriye’de insanları katleden yabancı cihatçıların da içinde olduğu radikal İslamcı teröristleri kınıyor. ABD Suriye’nin Hristiyan, Dürzi, Alevi ve Kürt toplulukları da dahil olmak üzere tüm dini ve etnik azınlıklarının yanındadır ve kurbanlara ve ailelerine başsağlığı diler” sözlerine yer verildi. Rubio, Suriye süreksiz hükümetine “Suriye’nin azınlık topluluklarına karşı bu katliamları yürüten faillerin” kanun önünde sorumlu tutulması daveti yaptı.

Fransa: ‘Derin kaygı duyuyoruz’
Fransa Dışişleri Bakanlığı’nın 8 Mart’ta yayımladığı yazılı açıklamada da “İnançları nedeniyle sivillere ve tutsaklara karşı işlenen vahşetin en ağır şekilde kınandığı” ifade edildi. Bakanlık açıklamasında, “Suriye’nin süreksiz yetkililerinden bu hataların tam olarak aydınlatılması ve faillerin cezalandırılması için bağımsız soruşturmalar yapılmasını sağlamaları” istendi. Fransa’nın açıklamasında, “Suriye’nin parçalanma ve şiddete sürüklenmesini önlemenin tek yolunun, barışçıl ve kapsayıcı bir siyasi geçiş olduğunun” altı çizildi.
İran ‘rolü’ olduğu savını yalanladı
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, 10 Mart’taki basın toplantısında Tahran’ın olaylarda rolü olduğu tezine sert bir lisanla karşı çıktı. “Bu suçlama tamamen saçmadır ve yalandır” diyen Bekayi, “İran ve İran’ın dostlarının yanlış bir şekilde” hedef alındığını bunun “sapkın bir eğilim ve yüzde yüz yanlış olduğunu” savundu. Bekayi, Suriye’de azınlıklara yönelik taarruzların “hiçbir gerekçesi” olmadığını da söyledi. 7 Mart’ta AFP’ye konuşan Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, “Suriye hükümeti ile hiçbir alakamız yoktur” demiş, HTS’nin yönetimi devralmasının akabinde İran’ın Suriye’deki gelişmelerde bir “gözlemci” olduğunu belirtmişti.
Kremlin: ‘Şiddet bir an önce durmalıdır’
Rusya Devlet Başkanlığı Sözcüsü Dmitriy Peskov Rusya’nın Suriye’de yaşanan çatışmalardan “derin dert duyduğunu” söyledi. Rus haber ajansı TASS’ın haberine göre, Peskov, 10 Mart’ta gazetecilere yaptığı açıklamada, “Şiddet devam ediyor ve bu mevzuda duyduğumuz derin telaş giderek arttırıyor” dedi. Peskov, “Bu telaş Birleşmiş Milletler de dahil olmak üzere birçok ülke ve uluslararası kuruluş tarafından paylaşılıyor” dedi. Rusya’nın Suriye’de stratejik ehemmiyete sahip iki askeri üssü bulunuyor. Peskov üslerin son durumu ile ilgili sorulan soruyu ise “yorumsuz” bırakmayı tercih etti. 9 Aralık’ta ülkeden kaçan Beşar Esad’ın hala Rusya’da olduğuna inanılıyor.
Çin: ‘Ağır kayıplardan telaş duyuyoruz’
Pekin, taraflara “çatışmaları durdurma” daveti yaptı. Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Mao Ning, 10 Mart’ta yaptığı açıklamada “Çin Suriye’deki durumu dikkatle takip etmektedir ve bu çatışmalar sebebiyle yaşanan ağır kayıplardan kaygı duymaktadır” dedi. Ning, “İlgili tarafları silahlı çatışmalara ve düşmanlığa çabucak bir son vermeye, sivillerin güvenliğinin ciddiyetle muhafazaya, kapsayıcılık unsuruna uymaya ve hürmet göstermeye, diyalog yoluyla Suriye halkının isteklerini karşılayan bir yeniden inşa planının bulunmasına çağırıyoruz” tabirlerini kullandı.