Davos Zirvesi: Porselen dükkanındaki fil Donald Trump

Siyaset, iş dünyası ve sivil toplumun önde gelen isimleri Davos 2025 Zirvesi için İsviçre Alplerine akın etmeye başladı.

20 Ocak’ta başlayacak ve dört gün sürmesi öngörülen Dünya Ekonomik Forumu (WEF) bu yıl “Akıllı Çağ için İşbirliği” temasıyla toplanıyor.

Zirve, pek çok ülkede iktidarların değiştiği “süper seçim yılı” sonrasında düzenleniyor. Yüksek fiyatlar ve kasvetli ekonomik beklentilerle sarsılan seçmenler pek çok ülkede oylarını radikal parti ve adaylardan yana kullandı.

Popülizmin yükselişi, Ukrayna savaşı, Gazze’deki insani dram, iklim değişikliğinin yol açtığı aşırı hava olayları ve yapay zeka ihtilali doruğa katılacak delegasyonların tartışacağı mevzulardan sadece bazıları.

WEF Başkanı Borge Brende, bu yıl düzenlenecek zirve için “Nesillerdir görülen en karmaşık jeopolitik tabanda gerçekleşiyor” diyor.

Türkiye yeniden boykot mu edecek?

130’u aşkın ülkeden 60’ı devlet ve hükümet başkanı 3 bine yakın önderin tepeye katılması bekleniyor.

Türk basınında, Recep Tayyip Erdoğan cumhurbaşkanlığındaki Türk kabinesi ve ekonomi idaresinin bu yıl da Davos Tepesi’ni boykot edebileceği yönünde haberler yer aldı. Geçen yıl da Türk hükümeti Gazze’deki savaş nedeniyle tepeyi boykot etmişti. İsrail ile Hamas arasındaki ateşkes kararının bu tavırda değişikliğe yol açıp açmayacağı merak ediliyor.

İsrail Cumhurbaşkanı İsc Herzog’un yanı sıra Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Çin Başbakan Yardımcısı Ding Şüeşiang, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ve Güney Afrika Devlet Başkanı Cyril Ramaphosa ise forumu katılacak başkanlardan yalnızca kimileri.

2009 yılındaki Davos Zirvesi, periyodun Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “One Minute” çıkışına sahne olmuştu

Trump tepeye hangi mesajları verecek?

Donald Trump da ABD başkanı olarak 20 Ocak’ta göreve başladıktan sonra doruğa video ilişkisiyle bağlanarak iştirakçilere hitap edecek.

Trump’ın vereceği bildiriler büyük kıymet taşıyor. Lakin yatırımcılar, şirket yöneticileri ve hükümet temsilcileri yeni ABD liderinin vereceği bildiriler hakkında herhangi bir öngörüde, kestirimde bulunmakta zorlanıyor.

Başkanlığı üstlenmeden hem dostlarını hem de düşmanlarını gümrük vergileriyle tehdit etmekten çekinmeyen Trump, Kanada ve Grönland’a yönelik yayılmacı emeller sergilemekten de kaçınmadı.

Trump’ın ticaret savaşlarının nereye doğru evrileceği, bu sürecin dünya ekonomisini nasıl etkileyeceği tam olarak öngörülemiyor.

Potansiyel gümrük vergilerinin Almanya ve Çin benzeri ekonomilere daha fazla zarar vermesi bekleniyor.

Uzmanlar, Trump’ın evvelki idarenin uyguladıklarının çok ötesine geçen gümrük vergisi artışlarının fiyatları artıracağı ve ticaret ortaklarının misillemesini tetikleyerek global bir şoka neden olabileceği konusunda uyarıyor.

Artan telaşlar, Trump’ın tepeye hitaben yapacağı konuşmada vereceği bildirilerin ehemmiyetini artırıyor.

Ukrayna Gazze ve Suriye odakta

WEF tarafından Çarşamba günü yayınlanan yıllık risk anketine göre 2025 yılında en büyük risk devletler kaynaklı silahlı çatışmalar. Üçüncü sıradaki jeoekonomik çatışma tehlikesi de giderek parçalanan bir global sistemi gözler önüne seriyor.

Suriye, Gazze’deki insani durum ve Ortadoğu’daki çatışmaların tırmanma potansiyeli de bu yılın odak noktaları arasında yer alıyor.

Zirveye İsrail Cumhurbaşkanı Herzog’un yanı sıra Filistin Özerk Yönetimi Başbakanı Muhammed Mustafa ve Suriye’deki geçiş yönetiminin Dışişleri Bakanı Esd Hasan Şeybani’nin de bulunduğu çok sayıda bölge önderinin Davos’a iştiraki bu nedenle özel bir kıymet taşıyor.

Zirveye katılacak liderler arasında Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy de yer alıyor. Rusya’nın Ukrayna savaşı zirvede masaya yatırılacak hususlar arasında.

Donald Trump seçim kampanyası sırasında göreve geldiği ilk gün Rusya-Ukrayna ihtilafını çözecek bir barış muahedesine varma söylediği söz vermişti. İhtimal dahilinde görünmeyen bu vt zati gerçekçi söz olarak değerlendirilmemişti.

Ukrayna’nın Victor Pinchuk Vakfı bu yıl da doruktaki Ukrayna Konutu’nda “Önce Ülkeniz – Bizimle Kazanın” projesi de dahil olmak üzere çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapacak. Vakıf bu aktiflikleri duyurduğu açıklamada, “Çünkü Ukrayna düşerse, tehlikeler size süratle ulaşır. Güvenliğiniz zarar görür, ekonominiz, refahınız ve istediğiniz hayatı yaşama fırsatı tehlikeye girer. Halbuki Ukrayna’nın ayakta kalması global çapta saldırganları caydırır” tabirlerine yer verdi.

Yapay zeka “yetkinlikler devrimini” mi tetikleyecek?

Bu yılki Davos Doruğu’nun ana teması ise “Akıllı Çağda İşbirliği” başlığını taşıyor.

Yapay zeka ve kuantum bilişimi teknolojilerdeki süratli ilerleme sağlık hizmetleri, eğitim ve tarım dahil olmak üzere birçok kesimde şimdiden umut vt eden gelişmelere katkı sağlıyor.

Ama bu gelişmeler benzer vakitte milyonlarca işi gereksiz hale getirme, işsizliği artırma riskini de beraberinde getiriyor.

WEF’in bu ayın başında yayımladığı 2025 Mesleklerin Geleceği Raporu dikkat alımlı bilgiler ortaya koyuyor.

Buna göre değişen global trendler ve teknolojiler nedeniyle 2030 yılına kadar 170 milyon yeni iş fırsatı ortaya çıkacak lakin benzeyenzamanda 92 milyon iş gereksiz hale gelecek. Dolaysıyla global çaptı, çalışanların maharetlerini, yetkinliklerini geliştirmesi büyük kıymet taşıyacak.

ABD’li teknoloji firması Workday, yapay zekanın meslekler üzerindeki tesiri üzerine yaptığı bir çalışmada, yapay zekanın “yetkinlikler devrimini” tetikleyebileceğine işaret ediyor.

Çünkü çalışmanın sonuçlarına göre yaratıcılık, empati ve etik karar alma süreçleri, işyerlerinde en değerli ve çok önemli nitelikler haline gelecek.

Workday’in Başkan Yardımcısı bilgisayar bilimci Kathy Pham, Davos Tepesi’nde dünyanın farklı bölgelerinde bu bağlamda yaşanan gelişmeleri ele alacaklarını, insanların teknolojiyle nasıl etkileşime girdiğini konuşmak için tepenin çok önemli bir platform sağladığını söylüyor.

Pham, Davos’ta yapay zekadaki son gelişmelerin işgücünün geleceğinin nasıl dönüştüreceğine ilişkin samimi bir tartışma yürütülmesini istediğini aktarıyor.