Deloitte’un yaptığı “2023 Y ve Z Kuşağı Araştırması”, son yıllarda global ölçekte yaşanan değişimlerin nesillerin hayatlarını ve görüşlerini nasıl şekillendirdiğini inceliyor.

Deloitte’un yaptığı “2023 Y ve Z Kuşağı Araştırması”, 44 ülkede 22 binden fazla Y ve Z kuşağı çalışan ile gerçekleştirildi.
Araştırma, iş hayatlarında çalışan çoğunluğu oluşturan Y ve Z nesillerinin salgın döneminde bozulan iş ve hayat istikrarını yeniden kurduğunu gösteriyor. Gereksinimlere ve beklentilere göre kurulan bu istikrar mesaiyle ilgili kuralları yeniden oluşturuyor.
Araştırmaya katılan Y ve Z kuşağı temsilcileri, çalıştıkları kurumlarda salgın öncesine göre kimi alanlarda kazanımlar elde ettiklerini belirtiyor. Tam ya da yarı vakitli çalışanların yaklaşık üçte biri, iş ve hayat istikrarından çok şad olduğunu aktarıyor. Bu oran salgın öncesinde gerçekleştirilen araştırmada beşte bir halindeydi. Bu artışın münasebetleri olarak esnek çalışma imkanları, iş yerindeki eşitlik, çeşitlilik ve kapsayıcılık gayretleri gösteriliyor.
Araştırmaya katılan çalışanlar salgının, işlerinin hayatlarındaki rolünü yeniden düşünmelerine neden olduğunu kaydediyor. Z neslinin yarıya yakını ve Y jenerasyonunun çoğunluğu (yüzde 62) işlerinin kimliklerinin merkezinde olduğunu vurguluyor.
İş ve ömür istikrarının kendileri için çok çok önemli olduğunu ifade eden Y ve Z kuşağı temsilcileri, çalışacakları iş yerini seçerken en çok önemli kriterlerinin bu olduğunu belirtiyor.
Haftada 4 gün mesai uygulaması
Araştırmaya katılanların çoğu hibrit ya da uzaktan çalışıyor. Çalışma vakitleri ve müddetleriyle ilgili esnek uygulama kazanımından vazgeçmeyeceklerini bildiren iştirakçilerin yüzde 75’i, patronlarının tam vakitli ofiste mesai talep etmesi halinde işten ayrılacağını aktarıyor. Her iki jenerasyon çalışanların da gündeminde haftada 4 gün mesai uygulamasının iş hayatlarında yaygınlaştırılması beklentisi var.
Araştırmadan öne çıkan kimi başlıklara göre, 44 ülkeden araştırmaya katılan Y ve Z nesillerinin ekonomik tasaları mevcut. Ev satın almanın ya da aile kurmanın zorlaştığına inanan çalışanların en çok önemli sıkıntıları “hayat pahalılığı, işsizlik ve iklim değişikliği” şeklinde sıralanıyor.
Daha iyi bir iş ve ömür istikrarı kurmak ve çalışma saatlerini azaltmak istemelerine karşın, Z (yüzde 46) ve Y jenerasyonları (yüzde 37) geçinebilmek için ek iş yapıyor. En çok tercih edilen yan işler arasında internet üzerinden ürün ya da hizmet satmak, yemek teslimatı ya da araç paylaşım uygulamaları gibi işlerde çalışmak, uğraştığı sanat kısmı ile ilgili bir işte çalışmak ve sosyal medyada kanaat önderliği yapmak yer alıyor.
Z neslinin yüzde 23’ü ve Y jenerasyonunun yüzde 30’u haftada en az 5 gün mesai saatleri dışında iş e-postalarını yanıtladıklarını söylerken, iştirakçilerin çoğunluğu işle kontaklarını koparmakta zorlandığını belirtiyor. İş kaynaklı bu baskılar, geçen yıldan bu yana artan tükenmişlik düzeylerini tetikliyor.
Z jenerasyonunun neredeyse yarısı (yüzde 46) ve her 10 Y neslinden dördü (yüzde 39) çoğu zaman ya da her zamanstresli hissettiklerini belirtirken, bayanlar, etnik azınlıklar ve engelliler arasında bu oran daha da yükseliyor. Şahsî mali durumları ile arkadaşlarının, ailelerinin ekonomik durumlarına ilişkin tasaların yanı sıra kötü iş, ömür istikrarı ve ağır iş yükleri de gerilim seviyelerine katkıda bulunuyor.
Etik telaşlar terfiden önemli
Yaklaşık her 10 şahıstan dördü etik tasalar nedeniyle iş yerlerinde belli bir görevi reddettiğini söylerken, üçte birinden fazlası bedelleriyle uyuşmayan iş tekliflerini geri çevirdiğini bildiriyor.
Her iki nesil da patronlarının hem kendi ömürlerinde daha sürdürülebilir kararlar almalarına yardımcı olmak hem de düşük karbonlu iktisada geçiş için gereken marifetleri geliştirmek için kendilerini güçlendirmelerini, eğitim ve destek sağlamalarını istiyor.
Açıklamada görüşlerine yer verilen Deloitte Türkiye İnsan Yönetimi Hizmetleri Lideri İlksen Keleş, Y ve Z nesillerinin daha iyi bir iş ve hayat istikrarı için çabaladıklarına, aynı vakitte çevre, sürdürülebilir bir dünya ve gelecek konusunda telaşlı olduklarına dikkati çekti.
Keleş, son 3 yılda yaşanan geniş çaplı toplumsal değişimlerin, çalışma hayatında esneklik, eşitlik, kapsayıcılık, iklim farkındalığıi alanlarda ilerlemeye sebep olduğunu vurgulayarak, şu görüşleri paylaştı:
“Pandemi ise birçok kişinin işlerinin hayatlarında oynadığı rolü sorgulamasını ve daha fazla istikrar arayışına girmesini sağladı. Y ve Z kuşağı çalışanları fark yaratmaları için kendilerine destek olacak şirketler arıyor. Onları faal şekilde dinleyen, ihtiyaç ve kaygılarını gidermeye yardımcı olacak şirketler, kesimlerinde de ayrışacak ve dünyamız için olumlu bir değişim yaratacak.”
Keleş, patronların bu nesilleri anlaması ve onlar için çok önemli olan zorluklarda ilerleme kaydetmeye devam etmesinin çok çok önemli olduğunu, bunun yalnızca üretkenliği artırmaya ve yetenekleri elde tutmaya yardımcı olmakla kalmayacağını, vakitte toplumda iş dünyası için güven ve değer yaratacağını bildirdi.