Dijital vergi krizi: ABD’den Türkiye’yi baypas hamlesi

Türkiye, Netflix ve Spotify gibi dijital hizmetlerden gümrük vergisi almak istiyor. DTÖ içinde konu şu ana kadar çözülemedi. Yarınki toplantı da sonuçsuz kalırsa ABD yeni bir plan açıklayacak.

Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) Türkiye ve Brezilya’nın itirazı nedeniyle yaşanan dijital vergi krizinde ABD yeni bir hamleye hazırlanıyor. Türkiye ve Brezilya dijital ürünlerden de gümrük vergisi alınmasında ısrar ederken ABD’nin, bu iki ülkeyi baypas edecek alternatif bir karar açıklamaya hazırlandığı bildirildi.

Normalde dijital ürün ve hizmetler, fiziksel mallar gibi gümrük vergisine tabi değil. Yani; Netflix, Spotify, Windows, Adobe, App Store gibi yüksek işlem hacimlerine sahip ve bir çoğu ABD merkezli şirketlerin satışlarından ülkeler gümrük vergisi alamıyor.

Türkiye ve Brezilya, genelde kendi aleyhlerine işleyen bu sisteme itiraz ediyor.

Anlaşma 28 yıldır uzatılıyor

Konu Mart ayında, Kamerun’un başkenti Yaounde’de düzenlenen üst düzey DTÖ toplantısında ele alındı. Kamerun’a giden Türkiye heyetinde Ticaret Bakanı Ömer Bolat da yer almıştı.

O toplantıda dijital içeriklere ilişkin gümrük muafiyeti, iki ülkenin itirazı nedeniyle uzatılamadı.

1998’de kabul edilen ilgili anlaşma; film, müzik ve yazılım gibi dijital içeriklerin sınır ötesi satışında gümrük vergilerini yasaklıyor. 28 yıldır yenilenen anlaşmanın şimdi rafa kalkma ihtimali DTÖ’nün küresel ticaret kuralları belirleme rolü açısından bir gerileme olarak değerlendiriliyor.

Konu, özellikle ABD, Avrupa Birliği, Kanada ve Japonya gibi büyük dijital şirketlere sahip DTÖ üyeleri için öncelikli.

ABD alternatif metin hazırladı

Haber ajansı Reuters’a bilgi veren beş diplomata göre, yarın Cenevre’de yapılacak DTÖ toplantısı öncesinde ABD, Brezilya ve Türkiye arasındaki çıkmazın aşılması pek olası görünmüyor.

Reuters’ın gördüğü ve 1 Mayıs tarihli bir taslak metin, ABD ve bazı üyelerin alternatif bir plan önerdiğini gösteriyor. Buna göre, bu ülkeler dijital ürünlere kendi aralarında vergi uygulamamaya devam edecek.

Diplomatlara göre, DTÖ’yü devre dışı bırakan ve daha az sayıda ülkeyi kapsayacak yeni metin ABD tarafından önerildi.

Kıdemli bir diplomat, şu ana kadar Güney Kore, Japonya, Avustralya ve Yeni Zelanda gibi bazı ülkelerin ABD’nin planına destek verdiğini, DTÖ içinde bir ilerleme sağlanamazsa bu modelle ilerleneceğini söyledi.

İlerleyen günlerde daha fazla sayıda ülkenin bu anlaşmaya katılabileceği değerlendiriliyor.

ABD’nin DTÖ Büyükelçisi Joseph Barloon, “İki ülkenin (Türkiye ve Brezilya) karşı çıkması nedeniyle gümrüksüz işlemlerde uzatma sağlanamamasının, DTÖ’nün modern ticaret sorunlarına yanıt vermekteki yetersizliğini gösterdiğini” söyledi.

DTÖ üyeleri Kamerun’da en az 4 yıllık uzatma talep ediyordu.