DİSK’ten İŞKUR önünde eylem: Sosyal devlet, hayatını kaybeden madencilerin cansız vücutlarını süratlice çıkaran değil, çalışanların çalışırken ölmesini engelleyebilen devlettir

Devrimci Emekçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) üyeleri, Bartın’ın Amasra ilçesinde meydana gelen maden faciasını, İstanbul’daki Çalışma ve İş Kurumu (İŞKUR) önünde protesto etti. DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, “Sosyal devlet, madenlerde hayatını kaybeden maden çalışanlarının cansız vücutlarını yer altından süratlice çıkaran ve başsağlığı dileyen değil, personellerin çalışırken ölmesini engelleyebilen devlettir” dedi.

DİSK üyeleri, Amasra’da 14 Ekim’de, Türkiye Taşkömürü Kurumu’na (TTK) ait bir ocakta meydana gelen maden faciasına karşı bugün İstanbul İŞKUR önünde eylem yaptı. “Bartın, üzgünüz, öfkeliyiz” yazılı pankart açılan aksiyonda, “Bartın’ın hesabı sorulacak”, “Kaza, baht değil, bu bir cinayet” ve “Çalışırken ölmek istemiyoruz” sloganları atıldı.

DİSK Genel Başkanı Arzu Çerkezoğlu, aksiyonda yaptığı konuşmada, 2014’teki Soma maden faciasının akabinde “Hiçbir şey artık eskisi olmayacak. Bütün tedbirler alınacak” denildiğini anımsattı. “Ama hiçbir şeyin değişmediğinin ve bu katliamların sürdüğünün hepimiz tanığıyız” diyen Çerkezoğlu, şunları söyledi:

“Bütün iş cinayetlerinde ne tedbir alındı ne de görevliler yargılandı”

Dün tekrar yapılan açıklamalarda ‘Gerekli önlemler, tedbirler alınacak’ dedilerbiz yaşıyoruz ve görüyoruz ki yaşanan bu bütün iş cinayetlerinde, daha sonrasında ne tesirli bir kontrol ve yaptırım düzeneği hayata geçirildi ne gerekli tedbirler alındı ne de bu yaşananların gerçek sorumluları yargılandı. Soma katliamından sonra şimdi bir tane tutuklu yok. Bu süreçte gerçek manada sorumlu olanlar, bu sürecin direkt sorumluları ve siyasi sorumluları, hiçbir biçimde yargılanmadı. O nedenle biz, iş cinayetlerinde adalet istemeye, adalet için mücadele etmeye devam ediyoruz. Bartın’da yaşanan iş cinayeti sonrasında, ilk saatlerden itibaren arkadaşlarımız oradaydı. Günlerdir ‘Çalışırken ölmek emekçilerin mukadderatı değildir’ diyerek DİSK olarak iş yerlerinden alanlara, meydanlara kadar reaksiyonumuzu ifade ediyoruz, sesimizi yükseltiyoruz, yapılması gerekenleri bir kere daha ifade ediyoruz.

“Aradan geçen 18 yılda hiçbir üretim olmamış ve hiç kimse hesap sormamış”

Bir kere daha bu sürecin takipçisi olacağımızı, sorumluların cezalandırılması için seferber olacağımızı söylüyoruz. Günlerdir iş yerinde DİSK’e bağlı bütün iş yerlerindeki emekçiler, DİSK’li personeller; acısını, yasını paylaşıyor, yakasında kokartlarla çalışıyor, iş yerlerinde bildirilerimiz okunuyor. Alanlarda, meydanlarda bu süreci takip edeceğimize dair açıklamalar yapılıyor. Dün de DİSK heyeti olarak Bartın Amasra’daydık. Önce maden sahasında, bilim insanlarının, hususun uzmanlarının eşliğinde maden alanını gördük. Bartın, o bölgedeki maden rezervlerinin en büyük olduğu alanlardan bir tanesi. Uzmanlarımızın söylediğine göre, 608 milyon ton çıkarılabilir kömür rezervinin olduğu bir alan. Bunun yalnızca 16 milyon tonu kamu tarafından, TTK tarafından işletiliyor. Yaklaşık 600 milyon ton kömürün işletmesi için de 2000’li yılların başından itibaren başlayan özelleştirme çalışmaları, en son 2005 yılında bir özel şirkette yapılan mutabakatla, rödovans kontratıyla tamamlanmış. O kontrata göre, küçük bir detay görünüyormadenlere nasıl bakıldığını göstermesi açısından önemli. 2005 yılında bu özel şirketle yapılan rödovans kontratına göre, 3 yıl içerisinde gerekli çalışmalar yapılacak ve kömür madeninin çıkartılmasına başlanacakken aradan geçen 18 yıla karşın hiçbir üretim olmamış ve hiç kimse de bunun hesabını dahi sormamış. Orada yaşanan tablo bu.

“Bu tablo madencinin bahtı değil”

Ardından Amasra Belediye Başkanı’mızla bir görüşme yaptık. Yöre halkıyla çeşitli görüşmeler yaptık ve sonra da 14 Ekim akşamı madende hayatını kaybeden personel kardeşlerimizin aileleriyle buluştuk, onları ziyaret ettik, başsağlığı diledik. Evladını kaybetmiş anneler, babalar; acı tarifsiz. Gencecik yaşında eşini kaybetmiş bayanlar ve daha çok küçük yaşta babasını kaybetmiş çocuklar. Hatta daha doğmamış çocuklar. Babasını kaybetmiş, doğmamış çocuklar vardı. Bir kere daha söylemek istiyoruz ki yaşananlar hiçbir biçimde kaza da değil, mukadderat de değil. Madenlerde yaşanan bu tablo, memleketin normali değil, madencinin bahtı hiç değil. Bugün madenlerde yaşananlar, bu katliamlar, bu vefatlar, açıkça önlenebilir ölümlerdir. O nedenle her biri bir iş cinayetidir. Madenlerde yaşadığımız bu kara tablonun nedeni, bütün iş yerlerinde yaşadığımız personel sağlığı, iş güvenliği alanında yaşadığımız bu kara tablonun nedeni, madende yerin 7 kat tabanına giren personelin ömrüyle oradaki bir kazma sapı arasında, herhangi bir iş makinesi arasında ya da inşaatın 28’inci katına çıkan bir emekçinin hayatıyla oradaki bir asansör vidası arasında hiçbir fark görmeyen sermaye zihniyetinin sonucudur.

“Bu baht yalnızca Türkiye personel sınıfı için mi var”

Bu yaşananlar, madenlerden inşaatlara, fabrikalardan belediyelere, hastanelere kadar bu ülkenin tüm kıymetlerini ve hoşluklarını üreten çalışanların, işçilerin hayatını ve orada alınması gereken personel sağlığı, iş güvenliği tedbirlerini bir maliyet ögesi olarak gören zihniyetin bir sonucudur. Madenlerde yaşananlar, üretim zorlamasının, ‘hadi hadi’ sisteminin bir sonucudur. Dün bir madenci babası söyledi, ‘Madende epeydir problemler yaşandığını anlatıyordu oğlum’ dedi. ‘Hatta kısa bir süre sonra madende bakım nedeniyle çalışmaya ara verileceğini söylüyordufakat yıl başına kadar yetiştirilmesi gereken bilmem kaç milyon ton kömür varmış. O nedenle çalışmaya devam ettiklerini söylemişti’ dedi. İşte üretim zorlamasının kendisi. Yani aslında yaşadığımız tablo, tümüyle bu zihniyetin sonucu ve ülkeyi yöneten siyasi iktidar ve iktidarın sözcüleri, yaşananları hâlâ ‘kaza’ diye, ‘kader’ diye nitelemeye çalışıyor. ‘Kader planı’ diyorlar. Buradan sormak istiyoruz. Bu yazgı yalnızca Türkiye personel sınıfı için mi var? Dünyanın her yerinde maden var. Dünyanın her yerinde milyon tonlarca maden çıkartılıyor ve Uluslararası Çalışma Örgütü’nün verilerine göre madenlerde ölümlü iş kazalarının en fazla olduğu ülkelerden bir tanesi Türkiye. Yani bu, mukadderat değil. Bütün bunlar önlenebilir ölümlerdir.

“Bu kara tablonun nedeni, sosyal devletin tasfiyesidir”

Yıllardır personel sağlığı, iş güvenliğindeki bu kara tablonun ortadan kaldırılması için yapılması gerekenleri söylüyoruz, anlatıyoruz. Yetkilileri, sorumluluk sahibi olduğu için, yetki sahibi olduğu için bu adımları atması gerekenleri, gerekli adımları atmaya çağırıyoruz. Hepimiz yaşayarak görüyoruz ve biliyoruz ki emekçi sağlığı, iş güvenliği alanında madenlerdeki bu kara tablonun nedeni, sosyal devletin tasfiyesidir, sosyal devletin gereğinin yerine getirilmemesidir. Madenlerdeki bu ölümlerin nedeni, her şey den önce bilimden uzaklaşılmasıdır. Madenlerdeki bu ölümlerin nedeni, maden çalışanlarının, emekçi sınıfının sendikasız, örgütsüz bırakılması ve emeğin zayıflatılmasıdır. Yani muhtaçlığımız olan şey, mukadderatın planı değil, bilimin ve emeğin planıdır. Yani sosyal devletin gereğinin yerine getirilmesi, yani bilim ne emrediyorsa, üretim zorlaması, maliyet telaşı olmadan o madenlerde o tedbirlerin alınmasıdır gereksinimimiz olan. Muhtaçlığımız olan, emekçilerin sendikalaşmasının, kendi hayatı hakkında söz ve karar sahibi olmasının önündeki manilerin bir bir kaldırılmasıdır.

“Siyasi iktidarı gerçeklerle yüzleşmeye çağırıyoruz”

Maden çalışanlarının ailelerine yüklü ölçüde paralar dağıtıldığını ve vakitte geçtiğimiz hafta hastanede de gördük, yaralıların ailelerinin bütün gereksinimlerinin karşılandığını görüyoruz. Kesinlikle yapılacak, tabii ki yapılmalıdır. Bunların hiçbiri lütuf değildirmesele, o personellerin hayatta kalmasını sağlamaktır. Sosyal devlet, madenlerde hayatını kaybeden maden çalışanlarının cansız vücutlarını yer altından süratlice çıkaran ve başsağlığı dileyen değil, emekçilerin çalışırken ölmesini engelleyebilen devlettir. O nedenle biz, ülkeyi yöneten siyasi iktidarı gerçeklerle yüzleşmeye ve bu noktada adımları atmaya çağırıyoruz.

“İşçi sağlığı, iş güvenliği alanını piyasaya açan bu zihniyet değişmelidir”

Yıllardır söylüyoruz; emekçi sağlığı, iş güvenliği alanındaki bu kara tablonun ortadan kalkması için üç tane temel yapısal adım atılmalıdır öncelikle. Birincisi; 10’uncu yılını dolduran, 6331 sayılı Yasa da dahil olmak üzere bu alandaki temel zihniyet değişmelidir. Yani emekçi sağlığı, iş güvenliği alanını piyasaya açan bu zihniyet değişmelidir. İkincisi; emekçi sağlığı, iş güvenliği alanı tümüyle bilim insanları, üniversiteler, ilgili meslek örgütleri ve sendikaların kontrolünde bağımsız bir alan olarak işletilmelidir. Üçüncüsü de en iyi maddeyi da yapsanız, en iyi sistemi de kursanız bir tane kontrol düzeneği var ki onun yerini hiçbir şey tutmaz. O da çalışanın kendi kontrolüdür, öz kontrolüdür. Bunun ismi da sendikadır. Bunun yolu da sendikadır. O nedenle çalışanların kendi öz örgütü olan sendikalarında örgütlenmesinin önündeki tüm pürüzlerin kaldırılması gereklidir.

“Mücadele etmek hepimizin boynunun borcu”

Eğer iş cinayetlerindeki bu tabloyu değiştirmek istiyorsanız daha fazla sosyal devlet ve sosyal haklar olacak. İş cinayetlerindeki bu tabloyu değiştireceksek her şeyden önce bilimin sesine kulak verilecek. Çalışanların sendikalaşmasının, örgütlenmesinin önündeki pürüzler kaldırılarak, emeğin güçlenmesi sağlanacak. DİSK olarak bir sefer daha bu sürecin takipçisi olacağımızı ve sorumluların hesap vereceği bir sürecin gerçekleşmesi için seferber olacağımızı ve gündemde tutacağımızı söylemek istiyorum. Hani şair demiş ya ‘En fazla bir yıl sürer 20’nci asırda mevt acısı’. 21’inci asırda 3-5 gün sürmesini hep birlikte engellemek ve Amasra’da yaşanan, daha önce madenlerde yaşanan; inşaatlarda, fabrikalarda yaşanan iş cinayetlerini gündemde tutmak ve bu bahiste gerekenlerin yapılmasını sağlamak, bunun için mücadele etmek hepimizin boynunun borcudur.

“Ölümleri önlemenin yolu hesap sormaktan geçer”

Ölümleri önlemenin bir yolu, hesap sormaktan geçer. Personel vefatlarında sorumluluğu olanlar hesap vermediğinde, bugünkü benzeri elini kolunu sallayarak dolaşmaya devam ettiğinde, ihale ve terfiler almaya devam ettiğinde biz bu iş cinayetlerini engelleyemeyiz. Biliyoruz ki esas mesele, personellerin ömrünü bir maliyet ögesi olarak gören bu sermaye zihniyetinin ve bu sermaye tertibinin değişmesi kaidedir. Yani sermayenin faydasına değil, emekçi sınıfının, işçilerin emeğin faydasına bir toplumsal sistemdir. Yani adalet temelinde; eşitlik, özgürlük temelinde, sendikal hakların kullanıldığı, demokrasinin tüm kurum ve kurallarıyla işlediği yeni bir toplumsal tertiptir iş cinayetlerini önleyecek olan. Yani emeğin Türkiye’sidir. benzeyenzamanda tek bir emekçinin çalışırken hayatını kaybetmediği bir çalışma hayatını ve bir toplumsal nizamı kuracağımıza olan inancımızı ve bu husustaki kararlılığımızı bir defa daha ifade ediyoruz.”