DTÖ’den Türkiye lehine çelik kararı

Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), eski ABD Başkanı Donald Trump’ın, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerden çelik ve alüminyum ithalatına getirdiği ek gümrük vergilerinin global ticaret kurallarını ihlal ettiğine hükmetti.

DTÖ Uyuşmazlıkların Tahlili Sistemi’nin üç kişilik paneli, Türkiye, Çin, Norveç ve İsviçre’nin, Trump’ın çelik ve alüminyum ithalatına yönelik ek gümrük vergisi itirazına yönelik kararını açıkladı.

Panel, ABD’nin tedbirlerinin DTÖ kurallarıyla tutarsız olduğunu ifade ederek, Trump’ın çelik ve alüminyum ithalatına yönelik ek gümrük vergilerinin global ticaret kurallarını ihlal ettiğine karar verdi.

Trump’ın söylediği söz edilen ek vergileri gerekçelendirmek için ‘ulusal güvenlik” korkularını öne sürmesini reddeden panel, bu vergilerin “savaş ya da öteki bir olağanüstü durum sırasında” uygulanmadığını bildirdi.

Washington yönetimi ise DTÖ’nün kararını kınadı. Örgütün üyelerinin ulusal güvenlik kararlarını sorgulama yetkisine sahip olmadığını belirten Washington yönetimi, Trump’ın gümrük vergilerini yürürlükte tutmayı planladığını kaydetti.

“ABD, ulusal güvenliği konusunda karar vermeyi DTÖ panellerine bırakmayacak”

ABD Ticaret Temsilciliği Adam Hodge, yaptığı yazılı açıklamada, DTÖ kararının, örgütün uyuşmazlıkların tahlili sisteminde temelden ıslahat yapılması gerekliliğini gösterdiğini aktararak, “ABD, ulusal güvenliği konusunda karar vermeyi DTÖ panellerine bırakmayacak. DTÖ’nün, bir üye ülkenin güvenlik tehditlerine verdiği cevapla ilgili sonradan fikir yürütme yetkisi yoktur.” sözlerini kullandı.

ABD’nin DTÖ’nün kararına itiraz etmek hakkı bulunuyor. Buna rağmen itirazın bir tesirinin olmayacağı belirtiliyor.

ABD yönetimi, DTÖ’nün temyiz organına yapılması gereken atamaları 3 yıldır engelleyerek uyuşmazlık tahliliyle ilgili süreci daha da uzatıyor.

ABD’nin çelik ithalatına ek vergi kararı

ABD Başkanı Donald Trump, Mart 2018’de, ulusal güvenliği müdafaa gerekçesiyle ithal çeliğe yüzde 25 gümrük tarifesi uygulanmasını kararlaştırmıştı.

Söz konusu uygulamaya ilişkin Türkiye, ABD’ye gerekli istişarelerde bulunma talebini iletmiş fakat olumlu sonuç alamamıştı. Türkiye, söylediği söz edilen kararın DTÖ kurallarına aykırı olduğunu ifade ederek, ABD’yi DTÖ’ye şikayet etmişti. Türkiye’nin yanında Çin, Norveç, Hindistan, Rusya ve İsviçre de kararı DTÖ’ye taşımıştı. DTÖ, Hindistan ve Rusya’nın itirazlarına yönelik kararını ise şimdi vermedi.

10 Ağustos 2018’de Türkiye’den ithal edilen çelik ve alüminyum için gümrük vergilerini iki katına çıkardığını duyuran Trump, “Alüminyumda bu oran artık yüzde 20, çelikte de yüzde 50 olacak. Türkiye ile bağlarımız bu devirde iyi değil.” sözlerini kullanmıştı.

ABD’nin, 13 Ağustos 2018 itibarıyla Türkiye menşeli çelik ürünleri için uyguladığı gümrük vergisini iki katına çıkarmasının akabinde Türkiye de kimi ABD menşeli ürünlerin ithalatında uyguladığı ek mali yükümlülük oranlarını aynı oranda yükseltmişti.

ABD, 21 Mayıs 2019’da, Türkiye’den ithal edilen çelik eserlerinde uyguladığı ek vergileri yüzde 50’den yüzde 25’e düşürmüştü.

ABD yönetimi, geçen yıl da AB, Japonya ve İngiltere ile söylediği söz edilen ek vergilerin kaldırılması konusunda yeni mutabakatlara varmıştı.