Dünya Sağlık Örgütü: Yemek teslimatı uygulamaları ve internet oyunları obezitenin artmasına neden oluyor

Dünya Sağlık Örgütü (WHO), yemek teslimatı yapan uygulamaların çocuklar arasında kullanımının artması ve internet oyunlarının tanınan hale gelmesinin Avrupa’da obezitenin artmasında tesirli bir faktör olabileceğini belirtiyor.

Avrupa’da yetişkinlerin yüzde 60’a yakını, çocukların ise üçte biri fazla kilolu yahut obez kategorisinde yer alıyor. Pandemi ise durumun daha da kötüleşmesine neden oldu.

WHO Avrupa Bölgesi 2022 Obezite Raporu’nda, obezite ile mücadele için sıhhatsiz yiyeceklerin çocuklara yönelik pazarlamasına sınırlama getirilmesi, sağlıklı besinlerin maliyetinin düşürülmesi ve her yaş grubunun daha fazla idman için teşvik edilmesi gerektiği vurgulanıyor.

Raporda, yetişkinler arasında fazla kilo ve obezite probleminin yaygınlaşmasının çok önemli bir boyuta ulaştığı ve Avrupa’nın Amerika’dan sonra ikinci sırada yer aldığı belirtiliyor.

Bu sorunun Avrupa’da yılda 1,2 milyon vefata yol açarak toplam ölümlerin yüzde 13’ünü oluşturduğu ve her yıl en az 200 bin yeni kanser olayına yol açtığı tahmin ediliyor.

Rapora göre, (2016 yılı bilgileri itibarıyla) yetişkinler arasında fazla kilo ve obezite yaygınlığı bakımından Türkiye Avrupa’da ilk sırada geliyor.

‘Karmaşık hastalık’

Bedende çok fazla yağ, 13 kanser tipi, tip 2 diyabet, kalp problemleri ve akciğer rahatsızlıkları da dahil olmak üzere birçok hastalık riskini artırıyor ve vakitte engelliliğin ana nedenini oluşturuyor.

Rapora göre, obezite “karmaşık bir hastalık” ve sıhhatsiz beslenme ile fizikî aktivite eksikliğinden çok daha fazlasını ifade ediyor.

“Obezite sınır tanımıyor” diyen WHO Avrupa Bölge Yöneticisi Dr Hans Kluge, Avrupa ülkelerinin her birinde obezitenin belli derecelerde bir sorun olduğunu belirtti.

Kluge, güçlü sağlık sistemleri geliştirme yoluyla “bölgedeki obezitenin gidişatını değiştirebiliriz” dedi.

Raporda, Avrupa’da besin dalının son derece dijitalleştirilmiş durumda olmasının insanların neyi, ne zaman ve nasıl yediklerini etkilediği ve bunun daha yakından izlenmesi gerektiği belirtiliyor.

• Türkiye’de yetişkin nüfusun yaklaşık üçte biri obez
• İngiliz uzmanlardan tavsiye: ‘Bel etrafı genişliği boyun yarısından az olmalı’

Uygulamaların tesiri

Örneğin yemek teslimatı uygulamaları, yağ ve şeker oranı yüksek yiyecek ve içecek tüketiminin artırmasında çok önemli bir rol oynuyor.

İngiltere’de yapılan bir araştırma, paket servis yemeklerin, meskenlerinde hazırlanan yemeklere kıyasla günde ortalama 200 kalori daha fazla kalori içerdiğini gösteriyor. Bir hafta boyunca bu, bir çocuğun fazladan bir günlük kaloriye muadil ölçüde kalori tüketmesi demektir.

Avrupa Obezite Kongresi’nde sunulan WHO raporunda, online besin ve yemek teslimatı uygulamalarının diyetleri, sağlıklı besine erişimi ve genel olarak sağlığı güzelleştirmede olumlu bir şekilde kullanılabileceği de belirtiliyor.

Çocuklar arasında hayli tanınan olan online oyunların, aynı vakitte kötü beslenme, sıhhatsiz davranış ve uzun müddetli oturma ile de temasına dikkat çekiliyor.

WHO buna karşın, bu teknolojinin gençlerin fizikî ve zihinsel sıhhatini uygunlaştırmak için kullanılabileceğini belirtiyor.

Avrupa genelinde fazla kilo ya da obezite sorunu, 5 yaş altı çocukların yüzde 8’ini, 5-9 yaş grubunun yüzde 29’unu, 10-19 yaş kümenin ise yüzde 25’ini etkiliyor.

Kimi ülkelerde obezite ile mücadele gayesiyle çeşitli uygulamalar gündemde.

Bunlar arasında, marketlerde satılan yiyecek paketlerine ve kafe ve restoranlardaki menülere kalori bilgilerinin eklenmesi; şekerli yiyecek ve içeceklere ekstra vergi getirilmesi, şeker, tuz ve yağ oranı yüksek besinlerin reklamına akşam 9’dan önce izin verilmemesi; muhtaçlıktan fazla besin alımını teşvik ettiği gerekçesiyle bir al iki öde şekli promosyonların yiyecek ve içeceklerde uygulanmamasıi seçenekler bulunuyor.

• İngiltere’de pandemi döneminde çocuklarda obezite arttı