Erdoğan, zelzelenin vurduğu Maraş’ta 144 bin 556 kişinin imar affından yararlandığını açıklamış: Sarsıntı bölgesinde 294 bin 166, İstanbul’da 319 binaya imar affı gelmiş

Cumhurbaşkanı ve AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, 10 kenti etkileyen 7,7 büyüklüğündeki sarsıntının merkez üssü Kahramanmaraş’ta, 2019’da yaptığı mitingte, bir yıl önce çıkan İmar Barışı Yasası’nı överek, “İmar barışıyla 144 bin 556 Maraşlı vatandaşımızın problemini çözdük” dediği ortaya çıktı.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökçe de zelzelenin vurduğu 10 ilde 294 bin 166 binaya yapı kayıt evrakı verildiğini açıkladı. Gökçe, Kahramanmaraş’ta 39 bin 58 yapı kayıt evrakı verildiğini de söyledi. Erdoğan’ın 2019’da yapı kayıt evrakı verilen bu 39 bin 58 binada yaşayanların sayısını açıkladığı anlaşıldı.

Depremde verilen ağır kayıp, imar aflarını ve 2018’deki düzenlemeyi yeniden tartışma konusu yaptı. 2018’deki düzenleme kapsamında yalnızca İstanbul’da, bütün sarsıntı bölgesindeki kentlerin sayısından daha fazla binaya yapı kayıt evrakı verildiği, 319 bin binanın imar affından yararlandığı anlaşıldı. 319 bin binada yaşayanların toplam sayısının milyonları bulduğu belirtildi.

Erdoğan, “sorunu çözdük” dedi

Kahramanmaraş merkezli iki zelzelenin akabinde, 2018’de maddeleşen İmar Barışı düzenlemesi de bir defa daha tartışma konusu oldu. Devlete belli bir bedel ödenmesi karşılığında iskan ruhsatı, tapu alamayan binalara yapı kayıt dokümanı verilmesine yönelik düzenleme o devirde de çok tartışıldı.
Erdoğan’ın 2019’da, sarsıntının merkez üssü Kahramanmaraş’ta yaptığı mitingte yaptığı konuşmada bu bahse değinerek, “İmar barışıyla 144 bin 556 Maraşlı vatandaşımızın sıkıntısını çözdük” dediği anlaşıldı.

39 bin bina, 144 bin kişi

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Genel Sekreter Yardımcısı Dr. Buğra Gökçe de dün sosyal medya hesabından Kahramanmaraş ve sarsıntıdan etkilenen 10 ile ilişkin imar barışı bilgilerini paylaştı.
Türkiye çapında 3 milyon 152 bin 94 yapı için yapı kayıt dokümanı düzenlendiğini, bu binaların imar affı kapsamına girdiğini kaydeden Gökçe, zelzelenin etkilediği 10 ilde ise 294 bin 166 yapı kayıt dokümanının düzenlendiğini belirtti.

10 ile ilişkin bilgileri de başka ayrı gündeme getiren Gökçe, zelzelenin merkez üssü Kahramanmaraş’ta ise 39 bin 58 yapı kayıt evrakı düzenlendiğini açıkladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın verdiği sayının 144 bin 556 olmasına karşılık, Gökçe’nin 39 bin 58 yapı kayıt evrakı verildiğini söylemesi karışıklığa yol açtı. Gökçe’nin açıkladığı sayının imar affından yararlanan bina sayısı olduğu, Erdoğan’ın ise 2019’da bu binalarda yaşayan toplam nüfusu açıkladığı anlaşıldı.

İmar barışı ile ilgili tez çalışması ortaya çıktı

Bu ortada, Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Gayrimenkul Geliştirme ve Yönetimi Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Mahmut Seydanlıoğlu, 2021 yılının Ocak ayında hazırladığı “İmar Barışı Uygulaması Kapsamında Yapı Kayıt Evrakı Alınması ve İptal Edilmesi Nedenlerinin Tahlili Başlıklı” tezde, 2018 yılında düzenlenen yapı kayıt evraklarına ilişkin ayrıntılı verilere yer verdi.

“Yapı stokunun yüzde 50’den fazlası kayıt dışı”

Tezin giriş kısmında “Kamuoyunda ‘imar Barışı’ olarak bilinen düzenlememenin yapıldığı tarih olan 2017 yılı sonu itibarıyla Türkiye’deki yapı stokunun yüzde 50’yi aşan kısmının kayıt dışı (kaçak) olduğu ilgili kurumlarca belirlenmiştir” ifadesi dikkat çekti.

İstanbul 319 bin, Ankara 132 bin

Çevre ve Şehircilik Bakanlığının yeni bilgilerinden derlenen tez çalışmasına göre zelzele riski altındaki İstanbul’da 319 bin 964 yapı için yapı kayıt dokümanı düzenlendiği belirtildi. Nüfusu İstanbul’dan düşük olmasına karşın İzmir, 332 bin 356 ile en çok yapı kayıt dokümanı düzenlenen kent olarak birinci sırada yer aldı. Başkent Ankara’da 132 bin 515, 17 Ağustos Marmara sarsıntısının merkez üssü olan Kocaeli’nde ise 80 bin 601 yapı kayıt evrakı düzenlendi.

“Yazlıkçılar nedeniyle Muğla, nüfusa oranla birinci sırada yer aldı”

Nüfusa oranla değerlendirildiğinde ise Muğla 181 bin 122 yapı kayıt dokümanı ile birinci sırada yer aldı. Tez çalışmasında bu duruma münasebet olarak ise “Muğla İlinde daima yerleşik nüfusun yaz aylarında artan mevsimlik nüfusa göre az sayıda olması ve gerek Türkiye’nin farklı vilayetlerinden gerekse yurt dışından bir çok yazlık ve konut sahibi bulunmasından kaynaklandığı düşünülmüştür. Bundan Ötürü Muğla ili, birikmiş kaçak yapı stoku en fazla olan vilayetler arasında yer alması nedeniyle, kişi başı en fazla faal Yapı Kayıt Dokümanı bulunan kent sıralamasında sırayı almasına neden olduğu düşünülmüştür” ifadesi kullanıldı.

“Halen çok önemli ölçüde yapı kayıt altına alınmadı”

Tezde ayrıyeten şu ihtarlar da dikkat çekti: “Önemli sayıda kaçak yapı kayıt altına alınmış olsa da, bilhassa devletin her türlü altyapı ve hizmetlerinden esasen faydalanan ve mevcut kaçak yapılarına ilgili yerel yönetimlerce herhangi bir yaptırım uygulanmasını beklemeyen birtakım kaçak yapı sahiplerinin, Yapı Kayıt Evrakı bedeli ödememek için imar barışı düzenlemesine müracaat etmemeleri nedenleriyle, hala çok önemli ölçüde kaçak yapının kayıt altına alınmamış olduğu düşünülmektedir.”