Erkan Baş: Türkiye tarihinin en halk düşmanı iktidar hâlâ koltuktaysa hepimizin çıkartması gereken bir hisse var

Türkiye Emekçi Partisi (TİP) Genel Başkanı Erkan Baş, partisinin kültür ve sanat işçileriyle buluşmasında, “20 yıldır Türkiye tarihinde gördüğüm en kültür-sanat düşmanı, en halk düşmanı, en bayan düşmanı, en genç düşmanı iktidar hâlâ iktidar koltuğunda oturuyorsa hepimizin bundan kendisine dair çıkartması gereken bir hisse var. Biz de demek ki 20 yıldır bir şeyleri yapamadık; eksik yaptık, yanlış yaptık, yanılgılı yaptık yahut gücümüz yetmedifakat bu sonucu değiştiremedik” dedi.

TİP, bugün İstanbul’un Ataşehir ilçesinde bulunan DasDas Sahnesi’nde kültür ve sanat işçileriyle buluştu. Çok sayıda sanatkarın katıldığı programda, TİP Genel Başkanı Erkan Baş, Parti Sözcüsü Sera Kadıgil, Genel Başkan Yardımcısı Barış Atay da yer aldı.

Programda konuşan Erkan Baş, 200’e yakın halk toplantısı yaptıklarını ve demokratik kitle örgütü temsilcileriyle, sendikacılarla, hukukçularla, bilim insanlarıyla, çeşitli bileşenlerle bir araya geldiklerini anlattı. “Başlangıç noktamız şurası; Türkiye’de bir siyaset sistemi var ve bu, üstten aşağı işleyişi esas alan bir siyaset tertibi. Biz, bunu tepetaklak etmek istiyoruz” diyen Baş, şöyle konuştu:

“Halkın özne olabildiği bir ortam yaratmaya çalışıyoruz”

“İlk ortak noktası bütün bu toplantıların, mümkün olduğunca halkın özne olabildiği, alanın temsilcilerinin özne olabildiği, onların kelamının siyaseti belirlediği bir şekli yaratmaya çalışıyoruz. Bu, mahalle meclisleri için de bu türlü, hukukçular için de bu türlü, bilim insanları ve sanatkarlar için de bu türlü. Şayet biz siyaseten bir şeyi başaracaksak, bence Türkiye’de bunu başarmamız lazım. Siyasetin o üstten aşağı tek istikametli işleyişine son veren ve sahiden üretenlerin, alanlarına emek verenlerin kelamının daha yük kazandığı bir süreci yaşamamız lazım. Bir itirafla başlayayım. Mesela ilk toplantılarla bugünkü toplantılar arasında oldukça öğrendik. Zira ilk toplantılara gittiğimizde, Türkiye’dekin yüzde 99’u gibi davranıyorduk. Yani memleketin durumunu anlatıyorduk mesela. Düşünsenize, şu anda Tuzla’da bir emekçi toplantısındasınız, oradaki personellere çalışanların durumunun ne kadar kötü olduğunu anlatıyorsunuz. ‘Aslında çok fakirsiniz, kira ödeyemiyorsunuz’ falan.

“Memlekette ne yaşıyorsak bunun yüzde 99’unun sorumlusu iktidar”

Gerçekten ama sonra düşündük. Hepimiz aslında şeyi yapıyoruz. Yani insanların yaşadıklarını onlara anlatmaya çalışıyoruz. Bir süre sonra bundan doğal olarak vazgeçtik. Yani onlar daha iyi anlatıyorlar, yaşıyorlar zira o durumu. Eski toplantılar bir saat sürüyorsa 55 dakika durum tahlili yapıyoruz, 5 dakika ‘ne yapmalıyız’ı konuşuyoruz. Hatta şöyle oluyor, itiraf edelim; biz bağırıyoruz, onlar bizi alkışlıyor. Onlar da iyi konuşuyor. Biz de onları alkışlıyoruz falan. Rahatlayıp eve gidiyoruz. İçimiz boşalmış oluyor. Halbuki bu toplantıların bizi rahatsız etmesi lazım. Yapmadıklarımızla yüzleşmemiz, yapmamız gerekenleri görmemiz gerekirdi. Yavaş yavaş elimizden geldiğince kendimizi düzeltmeye çalışıyoruz. O yüzden hani şu anda de memleketin içinde bulunduğu durum falan, bunları tarif etmeyeceğim. Bu toplantının benim açımdan özel, şöyle bir manası var. Memlekette ne yaşıyorsak bunun yüzde 99’unun sorumlusu iktidar. Biz, elimizden geldiğince bulunduğumuz her platformda iktidarı eriştiriyoruz. O söylediklerimizin hepsi doğrudur, gerçektir, inandığımız şeyleri söylüyoruzfakat bunun yanına, bu biçim toplantılarda bir şey daha eklememiz gerekiyor.

“Hepimizin bundan kendisine dair çıkartması gereken bir hisse var”

“Her geçen gün sağ; hegemonyasını, hakimiyetini artırıyor”

Biz, açıkçası şöyle düşünüyoruz. 20 yılın hâlâ istediğimiz sonuca bizi taşımamasının en çok önemli nedeni, memlekette güçlü bir solun olmayışıdır. ‘Yani sol tek başına bu iktidarı alaşağı ederdi, biz hallederdik bu işi’ iddiasında değilimfakat Türkiye’de güçlü bir sol, güçlü bir sosyalist hareket olmayınca siyasetin genel istikrarı sağa kayıyor ve her geçen gün sağ; hegemonyasını, hakimiyetini artırıyor. O yüzden iktidarın yenilmesi daha da zor hâle geliyor. Halbuki kuvvetli bir sol, memleketteki bu hegemonyayı en azından kırabilirdi ve memlekette her cins gericilik, ırkçılık, milliyetçilik, savaş yanlılığı, LGBTİ düşmanlığı, bayan düşmanlığı bu kadar kolay ifade edilemez bir şey hâline gelir. Bu da AKP’nin altındaki tabanın kayması manasına gelirdi. Bunu tartışmak istiyoruz.

“AKP’den kurtulmak istiyorsak kesinlikle ama kesinlikle güçlü bir sola ihtiyaç var”

Eğer AKP’den kurtulmak istiyorsak mutlakamutlaka güçlü bir sola ihtiyaç var memlekette. Herkesin bu türlü bir adım daha sağa doğru kaydığı bir tabloda AKP’yi yenmek mümkün olmuyor. Türkiye’de siyaset, halka yurttaş gözüyle bakmayan bir siyaset; seçmen gözüyle bakıyor. Tribünde otursun, 4-5 yılda bir alkışlasın, oyunu versin, sonra tekrar tribüne, evine geri dönsün. Bu aslında ilkesel olarak bizim benimseyeceğimiz bir şey ama bunun bir de şöyle bir sonucu var. Şayet siz yurttaş, geleceği birlikte kuracağınız yol arkadaşı değil de seçmen olarak bakarsanız o zaman tek derdiniz, o an itibarıyla onun oyunu almak oluyor. Bundan Ötürü o an itibarıyla onun hoşuna gidecek ne varsa onu söyleyen bir siyaset stili Türkiye’de hâkim olmaya başlıyor; muhalif olduğunu iddia eden kısımlar arasında da.

“AKP eliyle son 20 yılda önemli bir dönüşümden geçirildiyse aydınlığa, hoşluğa, eşitliğe, özgürlüğe, barışa, kardeşliğe doğru da bir dönüşüm mümkündür”

Bizim tezimiz şu. Memleket nasıl AKP eliyle son 20 yılda önemli bir dönüşümden geçirildiyse aydınlığa, hoşluğa, eşitliğe, özgürlüğe, barışa, kardeşliğe doğru da bir dönüşüm mümkündürfakat bunu görmeyip ben bu insanların oyunu nasıl alırım diye düşündüğümüz sürece aslında iktidarın tabanı kuvvetleniyor ve 20 yıldır hâlâ o koltukta oturmaya devam ediyorlar. Bundan Ötürü bir halkı özdeleştirmek, bunun yol ve formüllerini bulmak, geliştirmek çok kolay bir şey değil; söylemesi kolay, yapması çok zor. Zira yıllara dayanan alışkanlıklar bunlar ama buraya odaklanmamız lazım. Bundan Ötürü bir seçmen fikrini ortadan kaldırıp yurttaş ortak paydasını merkeze almaya çalışıyoruz. Bunun uzanımında da Türkiye’de güçlü bir sol oluşabileceğini ve oluşan bu sol tartının Türkiye’deki bütün siyaset istikrarını değiştirebileceğine inanıyoruz.

“Tayyip Erdoğan bir tesadüf değildir”

Yine bizim açımızdan bu tartışmalardan çıkarttığımız çok önemli sonuçlardan bir tanesi de tabii seçime az bir zaman kaldı. Her gittiğimiz yerde seçim konuşuyoruz fakat Türkiye Emekçi Partisi’nin görüşü şudur arkadaşlar. Bu seçim, Türkiye tarihinin en çok önemli seçimlerinden bir tanesi. Bunu tartışabiliriz ama daha çok önemli bir şey var. Bu seçim, ikinci yüzyıla açılan bir kapı olacak. Bundan Ötürü bu seçimde bizim cevap vermemiz gereken soru şu geliyor. İkinci yüzyılda Türkiye’de sol olacak mı, olmayacak mı? Bunu da çokfakat çok çok önemli buluyoruz. Zira ilk yüzyıla baktığımızda, ta 1920’lerden bugüne sistematik bir biçimde solu imha etmeye çalışan, yok etmeye çalışan; halkın, işçilerin, fakirlerin siyaset alanında temsiliyetini engellemeye çalışan bir anlayış hâkimdi Türkiye’ye. O yüzden mesela Tayyip Erdoğan bir tesadüf değildir diyoruz.

“Tayyip Erdoğan’dan kurtuluşa yakın olduğumuz hissindeyiz”

Siz bütün bu Cumhuriyet tarihi boyunca solcuları, sosyalistleri, ilericileri, devrimcileri yok etmeye odaklanan bir siyaset güderseniz, işte Kürtleri, Alevileri yok sayarsanız; tarikatların, cemaatlerin daima olarak önünü açarsanız varacağınız yer, Adalet ve Kalkınma Partisi’dir, Tayyip Erdoğan’dır. Şu Anda bunu niçin söylüyorum? Biz, Tayyip Erdoğan’dan kurtuluşa yakın olduğumuz hissindeyiz. Bu Saray rejiminin önümüzdeki günlerde bir yenilgi yaşayacağını hissediyoruz. Muhalefet bir kusur yapmazsa bu mağlubiyetin mümkün olduğu bir evredeyiz. Bu önemli. Burada rolümüzü oynayacağız, misyonumuzu yapacağız ama esas büyük kaygımız şu. Tamam, biz Tayyip Erdoğan’ı yendik, AKP iktidarına son verdik, yeni bir dönem başladıo dönem de halksız, solsuz bir dönem olarak başlar ve bu türlü devam ederse; işçilerin, fakirlerin olmadığı yeni bir siyaset tertibi inşa edilirse en büyük kaygımız, 3-5 yıl sonra AKP sarfiyat, bu sefer BKP, CKP gelir, işte Erdoğan sarfiyat diğeri gelir ve biz önümüzdeki yüzyılın ilk çeyreğini de kaybetme riski görüyoruz. O yüzden önümüzdeki seçimlerde aradığımız şey, işte oyumuzu bir miktar artırmaktan, milletvekili sayımızı bir miktar artırmaktan falan ibaret bir şey değil.

“Gezi direnişi Türkiye’de sosyalist hareketin bir zirvesiydi”

Bunlar sonuç olarak çok önemli fakat temel sorumuz şu; ikinci yüzyıl, solsuz dizayn edilmek isteniyor. İkinci yüzyıl, Kürtsüz dizayn edilmek isteniyor. İkinci yüzyıl, bayansız dizayn edilmek isteniyor. LGBTİ artılar olmadan dizayn edilmek isteniyor. Uzatabilirimfakat özetiyle söylüyorum. İkinci yüzyıl, solsuz dizayn edilmek isteniyor. Buna izin verecek miyiz, vermeyecek miyiz? Mesela bizim bazen tahminen size aşırı gelen telaşımızın, heyecanımızın arkasında bu önümüzdeki yüzyıla ilişkin bir iddia ve o yüzyılın ilk adımlarında üzerimize düşen sorumluluğu yerine getirme arayışı var. Bugün Türkiye Emekçi Partisi’nin biz bir baht yakaladığını düşünüyoruz. Bakın, çok açık söylüyorum; bir baht. Nedir bu? Yani bizim Gezi direnişi itibarıyla başladığımız bir tartışma vardı. Gezi direnişi Türkiye’de sosyalist hareketin bir doruğuydu ama bir zirve olduğui aslında yeniden inişe başladığımız bir an olarak da kıymetlendirebiliriz.

“Gezi’de halk yapması gereken her şeyi yaptı, biz yapamadık”

Orada biz şunu gördük. Aslında sosyalizmin bedellerinin toplumun çok geniş kesitleri tarafından benimsenebildiğini, sahiplenebildiğini, hatta insanların, tahminen ismini bu türlü koymamakla birlikte, bunun için hayatını ortaya koyan bir mücadeleye girdiğini, sosyalist hareketin, bütün olarak hepimizin, bütün sosyalist özverileri, bireyleri, grupları, partileri, Gezi’de var olanları katarak söylüyorum, biz rolümüzü oynayamadık. Yani halk yapması gereken her şeyi yaptı, biz yapamadık. Tarihte bu türlü anlar olur. Yapamayabilirsiniz, ama oradan sonra ‘sosyalist hareketin bir yeniden kuruluşa ihtiyaç var’ saptamasıyla başladı bugünkü TİP’in seyahati. Bunu elimizden geldiğince hep birlikte yapmaya çalıştık. Birleşik Haziran Hareketi deneyimiz oldu ortada, 2015 seçimlerinde HDP’ye oy verdik. O da bunun bir adımıydı, HDP’nin barajı aşması çok önemli bir şey olacaktı. Çeşitli adımlar oldu.

Sonunda o süreçleri birlikte yaşadığımız çok sevgili bir arkadaşıma söylediğim lafı söyledim. Öteki bir siyasi partinin genel lideriydi o zaman. Birlikte yapalım bu dönüşümü diye çok çabaladık. Olmadı. Sonra bir gün bana geldi, dedi ki ‘Ya Başkan, bu TİP bayağı oldu galiba. Siz başardınız bu işi’. Solun içinden baktığınızda, eşitler arasında birinci diyebileceğimiz bir yere geldik. Dedim ki ‘Vallahi hocam, kötü komşu insanı ev sahibi yapıyor. Biz bunu hep bir arada yapalım istiyorduk, siz kendi varlığınızı sürdürmeyi, bu yenilenmeye tercih ettiniz.’ Hakikaten bu türlü oldu ve çok az sayıda beşerle, çok büyük kısmı genç olan insanlarla bir seyahate çıktık.

“Sadece oy vermekten ibaret olmuyor”

Burada şunu bilmenizi istiyorum. Bizim tahminen de bütün Türkiye sosyalist hareketinden ayrıldığımız nokta şurası oldu. Şu Anda biz, genelde halka kızıyoruz. Türkiye’de her şeyi seçimlerin çözeceğini düşünen çok geniş bölümler var. Bu doğru değil. Seçimlerle her şeyi çözemezsiniz. Hatta pek az şeyi seçimlerle çözebilirsiniz. Bu doğru. Bizim, bunu yılın 365 günü yurttaşlara aynı vakitte anlatmamız lazım. Yani daha etkin bir siyasete katılım daveti yapmamız lazım. Yalnızca oy vermekten ibaret olmuyor fakat, mesela bunu seçim periyotlarında anlatmanın hiçbir kararı olmadığı kanaatindeyim. Yurttaşın durumu bu, sosyalist hareketin durumuysa şu. Türkiye’de biliyorsunuz çeşitli sol-sosyalist gruplar vardır. İddia ediyorum; bir haksızlığa uğradığınızda ve hak çabasına girdiğinizde, herhangi bir sosyalisti aradığınızda elinden ne geliyorsa gelir, o mücadelenin bir kesimi olur. Her hak çabasına giren sosyalistler, iş seçimlere geldiğinde halka gerçek bir seçenek sunmuyorlar. Burada olağandışı bir durum var.

“Biz, seçimlerde de tesirli olmalıyız”

Vatandaş için siyasete iştirakin şimdi en tesirli aracı oy kullanmak ise biz onu da en tesirli biçimde kullanmasının yolunu en azından önermeliyiz. O yüzden tabii Türkiye Emekçi Partisi, seçimleri de önemseyen, seçimlerde de memlekette sol ismine, sosyalistler ismine bir yük oluşturmanın gerektiğine inanan bir parti. Bunu da paylaşmak istedim. Genelde bizde, bu türlü seçimler çok çok önemli değildir diye bir yaklaşım var. Biz bunu tartışabilirizfakat doğru bulmadığımız, bugüne kadarki tartışmalardan çıkarttığımız sonuç. Biz, seçimlerde de tesirli olmalıyız, seçimlerde de adres olmalıyız, seçimlerde de seçenek olmalıyız biçiminde bir yaklaşımımız olduğunu da paylaşmış olayım.” (ANKA)