Erşan Kuneri: Cem Yılmaz’ın Netflix dizisi için yapılan gala tartışmalara neden oldu

Lakin eski Emek Sineması’nın yerine inşa edilen Grand Pera, uzun yıllardır kamuoyunun ve pek çok sivil toplum kuruluşunun tartıştığı bir “dönüşüm” geçmişine sahip.

Cem Yılmaz, ekibi ve Netflix, bu nedenle, gala için Grand Pera’nın tercih edilmesi istikametiyle eleştirildi.

‘Daha 40’ımız çıkmadı’

Emek Sineması’nın yıkılması öncesinde yapılan protestolarda yer alan ve son olarak Gezi Parkı davasında 18 yıl hapis cezasına çarptırılan mimar Mücella Yapan da, Twitter hesabı aracılığıyla yaptığı paylaşımda, galaya tepki gösterdi.

Nisan ayı sonunda tutuklanarak cezaevine gönderilmelerinin üzerinden geçen mühlete atıfta bulunan Yapan, “Aşk olsun. Daha ’40’ımız çıkmadı. Canım acıdı. Emek Bizim. İstanbul Bizim” mesajını paylaştı.

Yapan bu iletisinde hem Yılmaz’ı hem de galanın sunuculuğunu üstlenen Yekta Kopan’ı etiketledi.

https://twitter.com/yektakopan/status/1525735075974983680

Kopan’dan özür

Cem Yılmaz ve grubundan tenkitlere ilişkin herhangi bir açıklama yapılmazken, Kopan ise Yapıcı’ya yanıt vererek özür diledi.

Kopan, galadaki sunuculuk sorumluluğunu bir kusur olarak nitelendirdi ve Yapıcı’ya, birtakım özürlerin yalnızca kelamda kalacağını ve kusurları telafi edemeyeceğini bildiğini söyledi.

Özür iletisinde Kopan, “Ama sizden ve bu haklı mücadelenin yanında olan herkesten özür dilerim. Ve dilerim çabaya katkı sağlayarak yanlışlarımı telafi edebileceğim bir ömrüm olur. Saygılarımla” tabirlerini kullandı.

Bu, tenkitler karşısında Kopan’ın ikinci özür mesajı oldu.

‘Emek oysaki bizimmiş’

Cumhuriyet gazetesi yazarı Emrah Kolukısa, gazetenin YouTube sayfasında yayımladığı görüntüde, “Küçük bir sitemim olacak; hem Netflix’e hem Cem Yılmaz’a. Dizinin galası Grand Pera’da yapılıyor. Burası, yıkılan Emek Sineması’nın yerine yapılan bina. Ne Netflix’e ne de Cem Yılmaz’a yakıştı diyebilirim” sözlerini kullandı.

Sinema eleştirmeni Tunca Arslan da Twitter hesabında yaptığı paylaşımda, “Emek Sineması’nın açgözlülükle yıkılıp yerine Grand Pera ucubesinin dikilmesi Türkiye’nin sinema kültüründe açılmış derin bir yaradır. Cem Yılmaz’ın yeni dizisinin galasını bu lanetli salonda yapması, sinemaseverlerin aylarca süren uğraşını yok saymakla eş anlamlıdır” dedi.

Muharrir Tuğçe Madayanti ise, Cem Yılmaz’ın sinemalarında Yeşilçam’ı kullanmasını ve galayı da Grand Pera’da yapmasını bir çelişki olarak yorumladı ve “Oradan paylaşım yapanlar unutmasın ki onca insanın ve istanbul hafızasının ahı var orada” dedi.

erşan kuneri galası emek sineması'nın yerine inşaa edilen betonda yapılıyor. türk sinemasını filmlerinde sürekli yad eden bir sanatçı yapıyor bunu üstelik. oradan paylaşım yapanlar unutmasın ki onca insanın ve istanbul hafızasının ahı var orada. duymazsınız ama var. pic.twitter.com/E2WUahDcbi

— tugce madayanti (@madayantii) May 12, 2022

Gerek Cem Yılmaz’a gerekse de Yekta Kopan’a yönelik tenkitlerde, iki ismin de geçmişte Emek Sineması hakkında sarf ettiği kelamlara de atıf yapıldı.

Yılmaz, Nisan 2013 tarihinde 32. İstanbul Sinema Şenliği’nin Cemal Reşit Rey Konser Salonu’ndaki kapanış merasiminde yaptığı konuşmasında eleştirel bir üslupla, “Benim sinema yaparken çok fazla emek harcamadığımı düşünenler var. Doğru, zira ‘Emek harcanmaz'” sözlerini kullanmıştı.

Kelamlarının devamında “Emek Sineması’nı satın aldım” latifesini yapan Yılmaz, “Keşke bu türlü olsaydı.fakat tam alacaktım, uyardılar beni. Meğerse Emek bizimmiş zaten” demişti.

Yılmaz’ın bu tabirleri salondaki seyirciden büyük bir alkış almış ve de salonda “Yaşasın Emek” yazılı dövizlerle birlikte “Emek bizim, İstanbul bizim” sloganı atılmıştı. Yılmaz da bunun üzerine son olarak, “Sevgili arkadaşlar, çoğu zaman hoş oldunuz. Keşke birazcık da kalabalık olsak” temennisinde bulunmuştu.

Yekta Kopan ise birçok Twitter paylaşımında Emek Sineması’nın yıkılmasını eleştirmişti.

Emek Sineması’nın geçmişi

Bir alışveriş merkezi olan Grand Pera binasının bugün bulunduğu yerde, geçmişte Türkiye Cumhuriyet tarihinin ilk sinema salonu olan Emek Sineması yer alıyordu.

TMMOB Mimarlar Odası tarafından hazırlanan mimar.ist mecmuasının Ekim 2016 sayısında, Seda Kula Say’ın kaleme aldığı yazıya göre, sinema salonun yer aldığı ve daha sonra Cercle d’Orient ismi verilen yapı, Osmanlı’da bir bürokrat olan Ermeni Katolik Abraham (Eramyan) Paşa için bir konut olarak 1880’lerin başında mimar Alexandre Vallaury tarafından inşa edildi.

Yapı, daha sonra Cercle d’Orient Kulübü tarafından kullanıldı ve ismini de (diğer ismiyle Büyük Kulüp yahut Serkildoryan) bu kulüpten aldı.

• Taksim’de neler oluyor?
• Emek Sineması tartışması: Atilla Dorsay okuyucularına veda etti

İçinde İpek Sineması, Emek Sineması ve Hayal Sineması ve Cercle d’Orient pasajı ile birlikte kimi apartmanları da barındıran yapı, farklı biçimlerde faaliyet gösterdi. Sahipleri Varlık Vergisi nedeniyle iflas edince 1957’de Emekli Sandığı mülkiyetine geçti.

Cercle d’Orient’ın içinde Melek Sineması ismiyle hizmet veren sinema salonu ise 1958’den sonra Emek Sineması ismini aldı.

1993 yılında büyük bir onarıma tabi tutulan Emek Sineması, o tarihte çağdaş bir sinema sistemine kavuştu.

1979 yılı itibarıyla 28 yıl boyunca İstanbul Sinema Şenliği’nin açılış ve kapanış gecelerine de ev sahipliği yapan Emek Sineması’nın içinde bulunduğu yapı 2009 yılına kadar da faaliyet gösterdi.

2006 yılında yenileme alanı olarak belli oldu.

“Yeşilçam Sokak Sürdürülebilir Kentsel Gelişim ve Dönüşüm Projesi” duyuruldu ve 2009 yılında da bu proje kesinleşti.

2013 yılında üretimine başlanan onarım kapsamında Emek Sineması da dahil yapının içerisindeki bir dizi bina yıkıldı. Sinema salonu, yeniden inşa edilen yapının beşinci katına taşındı. Evvelce olduğu yere ise mağazalar açıldı.

Projeyi gerçekleştirenler Emek Sineması’nın aslına uygun olarak, süsleriyle birlikte yeniden inşa edildiğini savunsa da, projeyi eleştirenler sinemanın yıkımı ile kent kültürünün ve hafızasının yitirildiği fikrinde.

Bu kapsamda 2013 yılına dek sinemanın yıkımını durdurmak ismine çok sayıda eylem gerçekleştirildi. Bu hareketlere çok sayıda sinema sanatkarı, sivil toplum kuruluşu ve siyasi partiler de katıldı.

• Abone kaybeden Netflix kullanıcıların şifre paylaşımını engelleyebilir
• Netflix’ten sıkıldık mı?
• Netflix’in piyasa kıymeti 54 milyar dolar azaldı