Faili meçhul dosyalarda bilimsel iz: Kriminal polis laboratuvarlarında yapay zekâ dönemi

Kriminal Polis Laboratuvarlarında antropoloji, balistik, belge, biyoloji, data, görüntü, iz, kimya ve ses incelemeleriyle deliller analiz ediliyor. Laboratuvarlarda kemik tanımlama, uyuşturucu profilleme, balistik arşiv ve yapay zekâ destekli incelemelere yönelik projeler yürütülüyor.

Faili meçhul cinayetler ve kriminal olayların aydınlatılmasında kullanılan deliller, Kriminal Polis Laboratuvarlarında inceleniyor. Biyoloji, fizik, kimya, makine, antropoloji, arkeoloji, elektrik, elektronik ve otomotiv gibi farklı alanlarda yapılan analizlerle olay yerinden ya da şüphelilerden elde edilen bulgular delil niteliği kazanıyor.

Ankara Bölge Kriminal Polis Laboratuvarı Müdürü Dr. Çağdaş Aksoy, laboratuvarlarda son teknoloji cihazların kullanıldığını belirterek, yapay zekâ destekli projelerin de devreye alındığını söyledi.

Kemikler olay yerinde tanımlanabilecek

Türkiye Gazetesi’nde yer alan habere göre, Aksoy, Adlî Antropoloji Laboratuvarı’nda Ankara Üniversitesi ve HAVELSAN iş birliğiyle TÜBİTAK destekli yapay zekâ tabanlı kemik tanımlama projesi yürütüldüğünü belirtti. 2026 sonunda tamamlanması planlanan projeyle, olay yeri ekiplerinin buldukları kemikleri laboratuvara göndermeden ön tanımlama yapabilmesi hedefleniyor.

Antropolojik bulgular faili meçhul dosyalarda kullanılıyor

Antropolojik İnceleme Laboratuvarı’nda olay yerinden elde edilen bulguların kemik olup olmadığı, kemikse hangi canlıya ait olduğu, insan kemiği ise yaş, cinsiyet ve travma izleri yönünden incelemeler yapılıyor. Kayıp kişilerin son fotoğrafları üzerinden adlî yaşlandırma çalışmaları yürütülürken, kimliği belirsiz kafatasları için Yeniden Yüzlendirme Laboratuvarı’nda yüz görünümü oluşturulabiliyor.

Balistikte kovan ve silah eşleştirmesi

Balistik İncelemeler Laboratuvarı’nda ateşli ve ateşsiz silahların incelenmesi, silahların daha önce bir suçta kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi ve olay yerinden elde edilen kovanların şüpheli silahlarla eşleştirilmesi için çalışmalar yürütülüyor. BALİSTİKA Kovan Arşiv Sistemi ile faili meçhul olaylarda bağlantı kurulabiliyor. Kovan tespit sisteminin geliştirilmesi ve mermi çekirdekleri için dijital arşiv oluşturulması amacıyla 2026’da başlatılan yapay zekâ destekli projenin 2028’de tamamlanması planlanıyor.

Belge, DNA ve polen incelemesi

Belge İnceleme Laboratuvarı’nda el yazısı ve imza aidiyeti, makine yazısı, çıktı incelemeleri ve belge sahteciliğine yönelik analizler yapılıyor. İntihar mektupları, tehdit yazıları ve sahte belgeler bu bölümde inceleniyor.

Biyolojik İnceleme Laboratuvarı’nda olay yerinden elde edilen DNA örnekleri analiz edilerek bulguların şüpheli, mağdur ya da üçüncü kişilere ait olup olmadığı belirleniyor. Aynı laboratuvar bünyesinde 2025 itibarıyla başlayan adlî palinoloji incelemeleriyle polen, spor ve mikroskobik kalıntılar üzerinden cesedin taşınıp taşınmadığı, ölüm yeri ve ölüm zamanına ilişkin mevsim tahmini yapılabiliyor.

Data, görüntü ve iz incelemesi

Data İnceleme Laboratuvarı’nda dijital materyallerin adlî imaj kopyaları alınıyor, silinmiş veriler kurtarılarak soruşturma dosyalarına eklenebiliyor.

Görüntü İnceleme Laboratuvarı’nda soruşturma dosyalarındaki görüntüler iyileştiriliyor; okunamayan plakalar, yüz görüntüleri ve olay yeri kayıtları incelenerek şüphelilerle karşılaştırma yapılabiliyor.

İz İnceleme Laboratuvarı’nda alet, mühür, damga izleri, araçların şase ve motor numaraları ile seri numarası taşıyan parçalar inceleniyor. Kazınmış ya da silinmiş izlerin okunmasına yönelik çalışmalar da bu laboratuvarda yürütülüyor.

Kimyasal ve ses analizleri

Kimyasal İnceleme Laboratuvarı’nda uyuşturucu, patlayıcı, yangın başlatıcı ve atış artığı kalıntıları analiz ediliyor. Atış mesafesi tespiti ve şüpheli ölümlerde intihar ya da cinayet ihtimaline ilişkin incelemeler de bu laboratuvarda yapılıyor. Profilleme Laboratuvarı sayesinde ele geçirilen uyuşturucu maddeler arasında bağlantı kurularak satış ve dağıtım ağlarının belirlenmesine yönelik çalışmalar yürütülüyor.

Ses İnceleme Laboratuvarı’nda ise ses kayıtları iyileştiriliyor, arka plandaki gürültüler ayıklanıyor, seslerin kişilere aidiyeti ve kayıtların montaj içerip içermediği inceleniyor.

( ALINTI www.turkiyegazetesi.com.tr/gundem/faili-mechuller-burada-coz… )