Faruk Bildirici: “10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor” haberi doğru

Medya Ombudsmanı Faruk Bildirici, bugünkü yazısında Akşam gazetesinin Sözcü’nün “10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor” başlıklı, referans göstermeden birebir Cumhuriyet Gazetesi’nden aldığı haberle alay ettiğini yazdı. Bildirici, Sözcü’nün haberinin aslında ilk sayfanın altında ve imzasız yayımlandığını, ayrıyeten daha önce Cumhuriyet’te de yer aldığını belirtti ve Akşam’ın tenkitlerinin yerinde olmadığını ifade etti.

Faruk Bildirici, kendi internet sitesinde kaleme aldığı “10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor” haberi doğru” başlıklı yazısında haberciliğin yalnızca yüzeyde kalmadan, derinlemesine araştırma gerektiren önemli bir meslek olduğunu vurguladı. Habercilik fliyetinin hafife alınmasının, yanlış bilgilere ve yalanlamalara yol açabileceğine dikkat çekerek, bu mesleğin doğru ve titiz çalışmayı gerektirdiğinin altını çizdiği yazını tamamı şu şekilde:

“Akşam gazetesinin, “Matematik ve zeka ağladı” manşeti, Sözcü’nün bir gün önce yayımladığı “Her 10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor” haberiyle alay ediyordu.

     Sözcü, Aksoy Araştırma Şirketi’nin araştırmasında “Nasıl bir yönetim biçimi istiyorsunuz” sorusunu yanıtlayanların yüzde 83,2’sinin laiklik, yüzde 16,8’inin ise şeriat sistemi istediğini aktarmıştı. Şeriat isteyenlerin AKP’ye oy verenler içindeki oranı ise yüzde 39’du. Bu oran diğer partilerin seçmenlerinde daha düşüktü. 

     Akşam’da ise Sözcü’nün haberi için “Ankete göre bu karşılığı (şeriat) verenlerin yüzde 39’u son seçimde AK Parti’yi tercih etti. Sözcü gazetesi, bu sonucu her yüz AK Partili’den yüzde 39’u yönetim değişikliği talep ediyormuş gibi ‘Her 10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor’ diyerek çarpıttı” diyordu.  Hülasa, Akşam, araştırmada şeriat istediğini söyleyen AKP’lilerinin oranının daha düşük çıktığını savunuyordu.    

    Ben de söylediği söz edilen haberleri inceledim. çabucak belirteyim, Sözcü’nün 28 Şubat’taki haberi, Akşam’ın yazdığı gibi manşette değil, ilk sayfanın eteğinden yayımlanmıştı. Bu haberde imza yoktu. Akşam’ın Yazı İşleri fark etmemiştibu haber daha önce Cumhuriyet’te yayımlanmıştı.

    Üstelik Sözcü’nün haberi, Cumhuriyet’te 27 Şubat’ta Nagihan Yılkın imzasıyla çıkan “10 AKP’liden 4’ü ‘şeriat’ dedi” haberinin benzersıydı. Sözcü, Cumhuriyet’in haberini neredeyse sözcüğü sözcüğüne alıntılamışkaynak göstermeyerek emeğe saygısızlık yapmıştı.

    Sözcü’nün haberinin ilk sayfadaki spotunda “AKP seçmeninin yüzde 39’u şeriat istedi” deniliyordu. ama iç sayfadaki spottaki “Şeriat hasreti çekenler yüzde 16,8 çıktı. Bunların yüzde 39’unun AKP’li olması dikkat çekti” cümlesi farklıydı. Cumhuriyet’in “10 AKP’liden 4’ü şeriat istiyor” haberindeki “Şeriat yönetimi isteyenlerin genel seçimde verdikleri oylara göre parti sıralaması ise AKP yüzde 39” cümlesi de tereddüt yaratıyordu.  

    Cumhuriyet’te, Aksoy Araştırma’nın bir değerlendirmesi yer almıyordu ama Aksoy Araştırma’nın Kurucusu Ertan Aksoy, Nagihan Yılkın’ın X’teki haber paylaşımını tekrar paylaşmıştı. 

    Şirket kurucusuna sordum

     Cumhuriyet’in haberinde bir de tablo vardı. Orada anket sorunun tam hali ve cevap oranları açıkça gözüküyordu. Ben tekrar de tablonun yorumu ve araştırmayla ilgili bilgi almak için Ertan Aksoy ile görüştüm. Aksoy, “Cumhuriyet ve Sözcü’nün haberinin doğru olduğunu” söyledi ve sözlerini şöyle sürdürdü:

      “Tablonun üstündeki oranlar, Türkiye genelinde laiklik ve şeriattan yana olanların oranlarını gösteriyor. 1067 iştirakçiden yüzde 83,2’si laiklik, yüzde 16,8’i de şeriat istediği karşılığını verdi. Tablonun alt kısmında ise iştirakçilerin oy verdikleri partilere göre dağılımları bulunmakta. Buna göre AKP’ye oy verdiğini söyleyenlerin yüzde 61’i laiklikten, yüzde 39’u da şeriattan yana. Bu da Cumhuriyet ve Sözcü’nün haberindeki gibi, yaklaşık olarak 10 AKP’liden 4’ünün şeriat sistemi istediği manasına geliyor.”

     Bu durumda Akşam’ın, Sözcü’ye ve dolaylı olarak Cumhuriyet’e yönelttiği suçlamanın haksız olduğu ortaya çıkıyor. Aslında Akşam’ın haberinde, araştırmaya ilişkin yeni bir bilgiye ulaşılmamış olması dikkat çekiyordu. Aksoy Araştırma ile görüşülmeye de çalışılmamış, yalnızca Sözcü’deki haber üzerinden yorum yapılmıştı.

    Haberciliği, hiç araştırmadan, ilgilisine sormadan yapılabilecek bir fliyet olarak görmemek gerek. O denli hafife alınca bu hadisedeki gibi yalanlamaya kalkarken siz yanlışa düşülebiliyor.

    Şeriat isteyenler artmış

    Ayrıyeten bu haberlerin ortak eksiği, şeriat isteyenlerde artış olup olmadığı konusunda daha evvelki araştırmalara hiç değinilmemesi diyebilirim. Şeriat isteyenlerle ilgili 2015 yılında Müslüman ülkelerde yapılan bir araştırmada, Türkiye’de şeriat yanlılarının oranının yüzde 12 çıktığını anımsatayım. Aksoy Araştırma’nın anketinde ise bu oran Türkiye genelinde yüzde 16,8 çıkıyordu.

    Farklı örneklem, soru ve deneklerle yapılan iki araştırmayı elbette birebir kıyaslamak doğru olmaz.  Yeniden de Aksoy Araştırma’nın anketi, son sekiz yıl içerisinde şeriat yanlılarının sayısının arttığı yönünde bir fikir veriyor.  Tabii yeniden de laik nizamdan yana olanların büyük çoğunluk olması önemli…”

Bu yazı farukbildirici.com’dan motamot alıntılanmıştır