Fehmi Koru: Bekir Bozdağ “Adayımız Erdoğan” demekle yoksa muhalefete tüyo mu verdi?

Fehmi Koru*

Adalet bakanı Bekir Bozdağ “Cumhurbaşkanı adayımız Tayyip Erdoğan’dır, adaylığı yasaldır” demiş…

Gazeteler onun bu açıklamasına mevzuyu kapatıcı bir tüzel mutlaklıkta yaklaşmak eğiliminde.

Öyle ya, adalet sisteminin başındaki hükümet yetkilisinin herhangi bir tüzel mevzuda yaptığı açıklamanın tartışmaları sona erdirecek son söz olması gerekir.

Peki ama tartışmanın nedeni olan anayasa kararına ne diyeceğiz?

Anayasa madde 101 şöyle diyor: “Cumhurbaşkanı görev müddeti beş yıldır. Bir kimse en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilir.”

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan 2014 ve 2018 yıllarında yapılan seçimlerde halkın oyuyla göreve seçildi. İki defa. Anayasanın aktardığım bu hususuna göre üçüncü sefer seçilemez.

Adalet bakanı neye dayanarak “Seçilebilir” diyor?

Ülkede mevcut anayasa üzerinde bir güce sahip, mevcut anayasanın unsurlarını geçersiz kılmaya yarayacak bir öteki metin, farklı bir ikinci anayasa mı var?

İkinci bir anayasa yok da, mevcut anayasanın aktardığım bu hususu farklı da yorumlanabilecek bir muğlaklığa mı sahip?

Hayır, ülkemizde mevcut anayasayı geçersiz kılacak diğer bir tüzel metin bulunmadığı gibi mevcut anayasa unsuru farklı yorumlanabilecek bir muğlaklıkta da değil.

Kesin karar içeriyor o madde ve “Bir kimse en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilir” diyor…

Madde ortada dururken nasıl oluyor da adalet sisteminin başındaki bakan “Adaylığı yasaldır” diyebiliyor?

Emin olun, bu sorunun hiçbir makul yanıtı yok.

Anayasanın kesin tabirini iktidarın değiştirmesi mümkündü. 2017 yılında anayasada sistemi baştan aşağıya yenileyen ve ülkeye yeni bir biçim veren düzenlemeler için halkoylaması yapılmış ve halkın oylarıyla istenen değişiklikler gerçekleşmişti.

Parlamenter sistemden başkanlık sistemine o denli geçildi.

O halkoylaması sırasında adalet bakanı yeniden Bekir Bozdağ’dı ve anayasadaki sistem değişikliği ile ilgili düzenlemeler onun başkanlığı altında gerçekleştirilmişti.

Ancak yeni metinde cumhurbaşkanı ile ilgili madde yeniden kaleme alınırken, evvelki metinde de bulunan “Bir kimse en fazla iki kez cumhurbaşkanı seçilebilir” kararına dokunulmadı.

Dokunulabilir ve o unsura “Bu karar yapılacak ilk cumhurbaşkanı seçiminden sonra uygulanır” cümlesi eklenebilirdi ve Tayyip Erdoğan da o sayede şu anda yeniden aday olabilirdi.

Kimileri o kesin cümle için “Unutulmuş” diyorsistem değişikliği içerdiği için üzerinde titizlikle durulmuş ve aylar süren çalışmalar sonrası nihai halini almış bir metne böylesine hayati bir hususta unutkanlık yakıştırmak pek makul gelmiyor.

Politikacıların ağzına “Ben o denli diyorsam, öyledir” çeşidi dokundurmalar yakışır, lakin anayasa buna benzer bir yaklaşımın kabul göreceği tipten bir metin olmadığı Bekir Bozdağ da sıradan bir siyasetçi değil. Ülkenin adalet bakanı.

Neredeyse bütün üyeleri AK Parti döneminde seçilmiş Anayasa Mahkemesi’ne bu bahiste görüş sorulabilir.

“Bu mevzunun hakemi Yüksek Seçim Kurulu (YSK); kimin aday olup kimin olamayacağını belirlerken nasıl olsa YSK üyeleri Tayyip Erdoğan’ın ismini de aday ilan ederler” diye düşünülüyor olabilir.

Öyle düşünenler olduğu biliniyor.

Nitekim, AK Parti’nin prestij ettiği medya kuruluşlarında o yönde yorum yapanlar fazlaca mevcut.

Benim onlara bir itirazım yok, onlar vazifelerini yerine getiriyor.

İtirazım “Cumhurbaşkanı adayımız Tayyip Erdoğan’dır, adaylığı yasaldır” cümlesinin adalet bakanı tarafından sarf edilmesine…

Herkes her mevzuda istediği yorumu yapabilir, ama adalet bakanı tüzel bir mevzuda -hele bahis anayasa ile ilgiliyse- herkes benzeri davranamaz. Anayasaya aykırı bir görüşü ‘yasaldır’ diye sunmaması gerekir adalet bakanının…

O halde?

İşin o haldesi lakin şu olabilir: Bakan Bozdağ “Adayımız Tayyip Erdoğan’dır” der ve Erdoğan’ın adaylığının ‘yasal’ olduğunu söylerken şu andaki durumdan söz etmiyor, anayasanın bir diğer unsurunun gösterdiği çıkış yoluna atıfta bulunuyor. Muhalefet daima seçim tarihinin erkene alınmasını istiyor; o istek istikametinde muhalefetle anlaşarak seçimin vaktinden önce yapılması sağlanabilir ve o durumda Tayyip Erdoğan üçüncü sefer aday olabilir.

Hukuk mevzularında hassas bir dostumun getirdiği yorum bu.

Makul.

Tamam, o zaman olabilir.

Olabilir, zira anayasanın bir öbür unsuru (m. 116), seçim tarihinin TBMM tarafından erkene alınması kaidesiyle, iki kez seçilmiş cumhurbaşkanının üçüncü sefer aday olabilmesine fırsat sağlıyor.

Madde şöyle: “Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir.”

Bu madde (m. 116) çok açık. “Olabilir” diyor üçüncü dönem için…

Çıkış yolunu gösteren bu hususun varlığı, “Bir kimse en fazla iki sefer cumhurbaşkanı seçilebilir” kararının farklı yorumlanabilmesinin önünü de kapatıyor. 2017 yılında sistemi yenilemeyi amaçlayanlar anayasayı hazırlarken 101. husustaki engelleyici kararı unutmamışlar; çıkış yolunu gösteren cümleyi, engelleyici kararın var olduğunu bilerek 15 madde sonraya eklemeleri bunu gösteriyor.

Tayyip Erdoğan elbette istediği takdirde yeniden aday olabilir, lakin bu, seçim tarihinin TBMM tarafından erkene alınması durumunda mümkündür.

Bekir Bozdağ, o açıklamasıyla, aslında muhalefete “Erken seçime -hatta baskın seçime- hazırlanın” tüyosu vermiş oldu.

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.