Fehmi Koru: Millet İttifakı sonunda cumhurbaşkanı adayını açıklayacak galiba, sürprize açık olalım…

Millet İttifakı’nın artık 14 Mayıs’ta yapılacağı neredeyse kesin olan seçimde cumhurbaşkanı adayı olarak çıkaracağı kişi, o kadar kesin olmamakla bir arada, herhalde bugün (2 Mart 2023) yapılacak toplantıda belli olacak.

Seçim tarihini kesin hale getiren, AK Parti genel başkanı da olan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın dünkü açıklamaları arasında sarf ettiği, “Millet 14 Mayıs’ta gereğini yapacaktır” cümlesi oldu.

Aday isminin bugün belli olması konusunu o kadar kesin görmemem ise geçmiş deneyimlerimden…

Turgut Özal cumhurbaşkanlığına aday olacağını açıkladıktan sonra, seçildiği takdirde yerine kimin Anavatan Partisi genel başkanlığını ve başbakanlığı üstleneceği konusunda ne düşündüğünü de kamuoyuyla paylaşmıştı (1989). Açıklamasına göre, partisi içinde yer alan yakın mesai arkadaşlarından -bazısı bakan- belirlediği 18 şahıstan biri, günü geldiğinde kendisinin halefi olacaktı.

O günün medyası Özal‘ın açıkladığı kişilere ‘18 Türk büyüğü’ ismini takmıştı.

Sonuç beklendiği aynıi olmadı: Özal cumhurbaşkanı seçildi, TBMM’de yemin etti ve görevi devralmak üzere Çankaya Köşkü’ne gitti. Yeni cumhurbaşkanını kutlamak üzere fazla kalabalık olmayan bir davetli grubu da oradaydı: Özal ailesi, bakanlar, partisinin ileri gelenleri, yakın dostları…

Ben de oradaydım.

Herkes, hepimiz, yeni cumhurbaşkanının imzalayacağı ilk kararnameyle yerine ‘18 Türk büyüğü’nden hangisini başbakan atayacağı merakındaydık. Günlerdir gazetelerde o makama yakıştırılan isimler arasında ‘başbakan toto’ oynanıyordu ve üzerinde en fazla yoğunlaşılan isim davetlilerce tebrik edilmeye de başlanmıştı.

Sürpriz, sürpriz…

Abdullah Gül’ün, daha önce hiç uygulanmamış TBMM’nin oturumuna en az 367 milletvekili katıldığı takdirde cumhurbaşkanı seçimi yapılabileceği ‘siyaset mühendisliği’ ürünü bir kural olarak dayatıldığı için seçilememesi üzerine, AK Parti çabucak seçime gitme kararı almıştı.

Seçim sonrasında, AK Parti’nin daha kalabalık bir gruba sahip olduğu yeni Meclis’te MHP de oylamaya katılacak ve o durumda cumhurbaşkanı seçilebilecekti.

Bu kez kimi aday gösterecekti AK Parti? Yeniden Gül’ü mü, yoksa öteki bir ismi mi?

Kesin karar açıklandığı ana kadar AK Parti içinden gazetelere yansıyan aday ismi Gül değildi; medya öbür bir isim beklentisi içerisindeydi. “Adayımız değişmedi, Abdullah Gül” açıklaması geldiğinde, pek çok kişi şaşakalmıştı.

Sürpriz, sürpriz…

Örnek olarak sunduğum bu iki olay bana cumhurbaşkanı adayı kesin olarak açıklanana kadar sürprizlere açık olmak gerektiğini öğretti.

Erdoğan’ın adaylığının önünde zati anayasal pürüz var ve muhalefetin seçimde kazanma bahtının yükselmesi o engelin aşılmasını zorlaştırır.  

“Millet İttifakı kimi cumhurbaşkanı adayı yapabilir?” sorusuna bu sebeple kesin yanıt vermek zor.

Banko görünen isim CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu.

Son günlerde, beklenen aday ismi olarak, CHP’den Ankara’ya büyükşehir belediye başkanı seçilmiş Mansur Yavaş ismi de katıldı. Yavaş da “Masa benim üzerimde uzlaşırsa gurur duyarım” türü açıklamalar yaparak beklentiyi yükseltiyor. 

En başlarda ismi ‘kazanabilecek aday’ olarak anılan İstanbul büyükşehir belediye başkanı Ekrem İmamoğlu’na şu sıralarda baht tanınmıyor.

CHP içinden alternatif isim arayışı bitmiş değil, İlhan Kesici ismi de olası aday olarak söylem ediliyor. 

Gönlünden adaylık geçen diğerleri da var tabii, onları kamuoyu da biliyor.

Hangisi altı muhalefet başkanının üzerinde uzlaştığı isim olarak belirlenebilir?

Düğümün çözülmesini İYİ Parti lideri Meral Akşener’in tutumu belirleyeceki. 

Meral Akşener, bir evvelki -2018- cumhurbaşkanlığı seçimine muhalefetin bir çatı adayla gitmesi teşebbüsüne kendisinin seçilebileceğini ileri sürerek pürüz çıkarmış, aday olmuş ve Tayyip Erdoğan’ın yeniden seçilmesinin önünü açmıştı.

Bu kez da o denli davranır, masanın dağılması ve rakip ittifak adayının seçilmesiyle sonuçlanacak bir hal belirler mi?

Öyle davranmayacağı yolunda bir açıklaması olduğunu biliyorum.

Masaya aday olarak kendisiyle aynı gelenekten Mansur Yavaş’ın ismini getirir ve onun adaylığında ısrarcı olur mu?

‘Seçilebilecek aday’ ısrarını sürdürerek, CHP milletvekili olduğu halde diğer partilerin tabanından da oy alabilecek CHP’li öbür bir ismi -mesela İlhan Kesici’yi- diğer başkanlara kabul ettirme eforuna mı girer?

Yoksa “Ben başbakan olacağım” iddiasını gerçekleştirebileceği yeniden parlamenter sisteme geçilene kadar geçecek sürede, başbakanı olmayan mevcut sistemde geniş yetkilere sahip tek cumhurbaşkanı yardımcısı olma karşılığında Kılıçdaroğlu’nun adaylığını mı dayanaklar?

Ben bunların hiçbirini imkansız görmem.

En az şaşırtan olan seçenek hangisi?

Kulislerde en fazla konuşulan “Kılıçdaroğlu aday, Akşener tek başkan yardımcısı” formulü o soruya en tartı taşıyan cevapi.

Sürprize tekrar de açık olmak lazım.