Fehmi Koru: Yerel seçim öncesi partiler tavırlarını belirlerken onlara bakarak hazırladığım benim değerlendirmem

Fehmi Koru*

Yerel seçime giderken ortalık biraz olsun aydınlanmaya başladı.

İlk tespitler özetle şöyle:

Partilerin büyük çoğunluğu seçime kendi adaylarıyla girecek.

AK Parti ile MHP bu seçimde de mevcut birlikteliklerini devam ettirecek; pazarlıkta anlaşabilirlerse onlara Yeniden Refah Partisi’nin de katılması mümkün.

CHP bu seçimde işbirliği için kapısını çaldığı İYİ Parti’den red yanıtı aldı. İYİ Parti ismine konuşanların bu kararı açıklarken benimsedikleri üsluba bakılırsa, seçimde İYİ Parti AK Parti’den daha fazla CHP’ye muhalefet edecek.

CHP şimdiye kadar seçime yalnız başına girdiğinde başarısız olacağını kabul eder bir alçak gönüllükle işbirliği arayışındaydı; bu seçimde adayları o yüzden şimdiden ‘seçilemeyecek aday’ manzarasını kazandı.

 AK Parti ve MHP’nin hangi vilayetlerde ve ilçelerde kimi aday göstereceği açıklanmadı; lakin MHP başkanının son açıklamasına bakılırsa, iki parti arasında bu alanda da su sızmıyor.

Kemal Kılıçdaroğlu’nun CHP genel başkanı olarak son ana kadar güvendiği ‘6’lı masa’nın diğer partileri, kendileriyle işbirliği arayışında bulunan parti olmadığı için, bu seçime onlar da kendi adaylarıyla katılacaklar.

Bunlar partilerin şimdiye kadar açıkladıklarına, açıklamayanların da hallerine bakarak durumdan çıkardığım özet.

[Yanılabilirim, daha doğrusu partiler bundan sonraki periyotta beni yanıltabilirler…]

Partiler neden işbirliği yapmayı değil de kendi başlarına seçime girmeyi tercih ederler?

AK Parti, CHP, HEDEP ve MHP dışındaki ismi dikkate alınmaya değer olanlar, kuruluşları nispeten yeni partiler. Son üç seçimde -2018, 2019 ve 2023- bu partiler kendilerini seçmene içlerinden çıkardıkları adaylarla sunmadılar. Kimi Cumhur İttifakı, kimi de Millet İttifakı içerisinde yer alarak çoğu seçime girdiler.

İttifak içerisinde bulundukları halde İYİ Parti ve Yeniden Refah Partisi kendi adaylarıyla seçime girmiş olsalar da, yöneticileri, muhtemelen, ittifak içerisinde bulunmalarının kendilerine oy kaybettirdiğini düşünüyor olabilir.

Her parti bu seçime kendi adaylarıyla katılarak gerçek seçmen sayılarını öğrenmek istiyor herhalde.

Yapılan kimi açıklamalardan bu niyet anlaşılıyor aslında.

Acaba bu karar akla yatkın mı?

Sorumdan bir olumsuzluk sezenleriniz doğru düşünüyor. Yerel seçimlerde, genel seçimlerden farklı olarak, partiler yanında adaylar da kıymet taşır; hatta bazen partilerden daha fazla kıymetlidir adaylar. Oy oranı genel seçimde ihmal edilecek kadar az çıkmış partilerin belediye başkanlığı için aday gösterdikleri şahıslarla kazandığı vilayetler ve ilçeler seçimlerin hepsinde görülmüştür.

Özellikle önümüzdeki seçimde adayların kişilikleri daha da çok önemli öge olacak.

Eğer bu beklentim seçimde doğrulanacak olursa, partiler, aldıkları oyu yanlış değerlendirecekler demektir.

Kişiliklerin kıymet taşıyacağı bir seçim o denli bir ortamda yapılıyor ki, partiler bulundukları kent ve ilçelerde ‘seçilebilecek aday’ bulmakta zorlanabilirler. Siyaset, parlak insanları cezbetmek bir yana, onların uzak durmayı yeğleyecekleri bir durumda şimdilerde.

AK Parti, işte görüyoruz, İstanbul ve Ankara’ya aday bulmakta zorlanıyor.

[Muhtemelen adayları muhakkaktır, fakat onları yıpratılmasınlar diye ilan etmekten kaçınıyor olabilir AK Parti. “Yıpratılamayacak aday bulmakta zorlanıyor” da denilebilir.]

Şu sıralarda başkalarından daha şanslı görünen tekrar de AK Parti. Adayları bile şimdi belli olmadığı halde bu türlü.

Muhalefet bölük pörçük ve bu da iktidar partisinin lehine.

Her bir parti kendi adaylarıyla seçime katıldığında, hepsinin adayı sahiden olumlu özelliklere sahip, halk tarafından sevilen bireyler bile olsa, şimdiki durumda, iktidarın adayının şansı hepsinden daha fazla olacaktır.

Oylar bölünür ve aradan biri başkalarından pek az fazla oy aldığı halde seçilecektir zira.

[Tayyip Erdoğan’ın büyükşehir belediye başkanı seçildiği 1994 İstanbul seçiminde, her parti güçlü adaylar çıkarmış, oylar beş parti arasında bölünmüştü. O seçimde İlhan Kesici (%22.14), Zülfü Livaneli (%20.3), Bedrettin Dalan (%15.46) ve Necdet Özkan (%12.38) arasında oyların bölünmesi Tayyip Erdoğan’ın %25.19 oy ile İstanbul büyükşehir belediye başkanı seçilmesi için kâfi olmuştu.]

31 Mart 2024’te yapılacak yerel seçimde de, pek çok kent ve ilçede, oylar 1994 İstanbul seçiminde olduğu, partiler arasında bölünürse şaşırmam.

Sizler de şaşırmayasınız.

Bu duruma nasıl geldik?

En son genel ve cumhurbaşkanı seçimi öncesinde muhalefetin ‘6’lı Masa’sını Meral Akşener’in devirmesiyle…

Türkiye siyasetine 2018 seçimlerinden bu yana damgasını vuran politikacının…

*Bu yazı fehmikoru.com adresinden motamot alınmıştır.