İstanbul
Parçalı Bulutlu
27°C
İstanbul
27°C
Parçalı Bulutlu
Cumartesi Hafif Yağmurlu
20°C
Pazar Parçalı Bulutlu
24°C
Pazartesi Parçalı Bulutlu
27°C
Salı Az Bulutlu
29°C
enflasyonemeklilikötvdövizakpchpmhp
DOLAR
46,2647 EURO
53,5460 ALTIN
6.212,95 BIST
13.900,19 Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
Felçten dokuz yıl sonra implant yoluyla ele ‘hareket kazandırıldı’
James GallagherBBC News, Sağlık ve Bilim Muhabiri ABD’li araştırmacılar, omuriliğin elektrikle uyarılmasının, felç (inme) geçiren şahıslarda kol ve elleri denetim etme yeteneğini anında geri kazandırdığını söylüyor. Pittsburgh’dan Heather …
James Gallagher
BBC News, Sağlık ve Bilim Muhabiri
ABD’li araştırmacılar, omuriliğin elektrikle uyarılmasının, felç (inme) geçiren bireylerde kol ve elleri denetim etme yeteneğini anında geri kazandırdığını söylüyor.
Pittsburgh’dan Heather Rendulic, dokuz yıl sonra bu şekilde ilk defa kendi başına biftek kesip yiyebildi.
Pittsburgh Üniversitesi ekibi, omurilik implantlarının yalnızca iki şahısta test edildiğini, bu usulden kimlerin faydalanabileceğini görmek açısından daha fazla araştırmaya ihtiyaç olduğunu söylüyor.
Felç, beyindeki kan akışını bozar ve beyin hücrelerinin ölmesine yol açar. Beynin bir kısmına giden kan akışı azaldığında ya da kesintiye uğradığında, beyin dokusunun oksijen ve besin almasını önleyen bir inme (felç) meydana gelir ve beyin hücreleri dakikalar içerisinde ölmeye başlar. İnmenin oluştuğu bölgedeki işlevlerde süreksiz yahut kalıcı kayıplar oluşur. Bu da ekseriyetle hayatta kalanlarda uzun vadeli sağlık sıkıntıları yaratır.
İnsanlar hareket etme isteğini korusa da beyinden gelen talimatlar o kadar zayıflar ki hiçbir şey olmaz.
Heather’a 20’li yaşlarının başında, beyninde olağandışı kan damarı olduğu – kavernöz anjiyom – teşhisi konmuştu. Bu damarda birçok sefer kanama olmuş ve büyük bir felce yol açmıştı. Bir sabah uyandığında bedeninin sol tarafını hareket ettiremiyordu.
Bunu takip eden dokuz yıl içinde Heather tekrar yürümeyi öğrendi lakin sol kolunun ve elinin denetimini geri kazanamadı. Ayakkabı giymek en kolay işler bile zorlaştı.
Araştırma sürecinde Heather’ın omuriliğinin birtakım kısımlarını uyarılabilmek için boynuna elektrotlar yerleştirildi.
Sinir sistemi irtibatını elektrik sinyalleriyle kuruyor. Lakin Heather’ın felç geçirmesinden sonra beyninden gelen elektrik sinyalleri, kol ve el hareketlerini denetim eden sonları harekete geçiremeyecek kadar zayıflamıştı.
Elektrikle stimülasyon sonucu sonların uyarılması nedeniyle bu zayıf iletiler hareketi tetiklemek için kâfi hale geliyor.
Denemenin yapıldığı ilk günden bu stimülasyon işe yaramış ve Heather dokuz yıl sonra ilk defa elini açıp kapatabilmilşti.
‘Ağlamaya başladı’
Pittsburgh Üniversitesi’nden Dr. Marco Capogrosso, “Kimse bu kadar süratli işe yarayacağını beklemiyordu” dedi.
“Heather ağlamaya başladı, ailesi oradaydı ve onlar da ağlamaya başladı; sonra hepimiz ağladık; çok duygusal bir andı.”
Heather “Kolumu ve elimi neredeyse on yıldır hareket ettirmediğim bir şekilde hareket ettiriyordum” dedi.
Ve bu şekilde bifteğini kesip çatalıyla yemeyi başarmıştı.
Araştırmanın detayları Nature Medicine mecmuasında yayımlandı. Aygıt Heather ve bir öbür gönüllüde denenmiş ve işe yaramıştı. Lakin deney yalnızca bir ay sürecek şekilde tasarlanmıştı. Sonrasında elektrotlar çıkarılınca hareketi sağlayan stimülasyon da ortadan kalktı.
Ancak araştırmacılar sonuçların, implantlar yoluyla insanların hayatlarında çok önemli bir fark yaratılabilecek bir geleceğe bakış sağladığını söylüyor.
Dr. Marco Capogrosso “Hastalarımız iyileşiyorfakat tamamen olağan hale gelmiyorlar. Muhtemelen piyano çalamayacaklarfakat artık kollarını ve ellerini kullanabildikleri için çok fazla bağımsızlık ve hayat kalitesi kazanabiliyorlar” diyor.
Ekip, şiddetli ağrıyı yönetim edebilmek için halihazırda onaylanmış teknolojileri kullandıkları için bu alanın süratle ilerleyebileceğine inanıyor.
Ancak şimdilik, kimlerin yararlanacağını ve ekipmanın laboratuvardan eve nasıl taşınacağını belirlemek için daha fazla klinik çalışma yapılması gerekecek.
İnme Derneği’nden Dr. Rubina Ahmed, “Araştırma şimdi erken basamaklarda ve cerrahi implantlar herkes için uygun olmayabilir. Daha geniş bir kitlenin kullanılabileceği noninvazif (fazla müdahale gerektirmeyen) stimülasyon formülleri de test ediliyor” diyor.
Yorumlar
Benzer Konular
Sınavdan önce yemeniz gereken şeyler konusunda hiç tavsiye aldınız mı? Tuhaf gelebilir ama bu tavsiyelerin arkasında gerçekten bir mantık olabilir. Sınavdan önce ne yiyip içtiğiniz; odaklanmanızı, hafızanızı ve enerji seviyenizi etkileyebilir. Ama ...