Fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları bu yıl yeni rekor seviyeye ulaşabilir

Dünyada karbon emisyonlarının bu yıl yeni bir rekor kıracağı öngörülürken, bilim insanları global sıcaklık artışının yaklaşık 6 yıl içinde daima olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu hesapladı.

Ekonomi

13.11.2024 09:30

A⁺

A^-

Exeter Üniversitesi, East Anglia Üniversitesi (UEA), CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi, Münih Ludwig-Maximilian Üniversitesi, Alfred-Wegener Enstitüsü ve dünya çapında 80 farklı kurumdan araştırmacıların yer aldığı Global Karbon Projesi bilim ekibi tarafından yapılan yeni bir araştırmaya göre, fosil yakıtlardan kaynaklanan karbon emisyonlarının bu yıl 2023’e göre yüzde 0,8 artışla 37,4 milyar tona ulaşacağı öngörülüyor.

Bu artışla, global karbon emisyonlarında bu yıl yeni bir rekor düzey görülecek.

Bu yıl kömür ve petrol kaynaklı karbon emisyonlarında sırasıyla yüzde 0,2 ve yüzde 0,9 artış bekleniyor. Doğalgazın yol açtığı karbon emisyonlarının ise yüzde 2,4 yükseleceği öngörülüyor.

Ormansızlaşma arazi kullanım değişikliğinden kaynaklanan 4,2 milyar tonla, toplam karbon emisyonları bu yıl 41,6 milyar tona yükselecek. Geçen yıl, toplam karbon emisyonları 40,6 milyar ton olmuştu.

Son 10 yılda, fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonları artarken, arazi kullanım değişikliğinin yol açtığı emisyonlar ortalama olarak azaldı ve toplam emisyonlar bu devirde kabaca aynı düzeyde kaldı.

Ancak bu yıl, fosil yakıtlar ve arazi kullanım değişikliği kaynaklı karbon emisyonları, şiddetli kuraklık şartları nedeniyle yaşanan ormansızlaşma ve orman yangınlarında ortaya çıkan emisyonlar nedeniyle artış eğilimine geçti.

Araştırmaya göre, halihazırda her yıl 40 milyar tondan fazla salınan karbon emisyonlarının atmosferdeki düzeyi yükselmeye devam ederek, giderek daha tehlikeli hale gelen global ısınmaya yol açıyor.

Çin ve Hindistan emisyonlarında artış

Küresel emisyonların yüzde 32’sini oluşturan Çin’de bu yıl karbon emisyonu artışının yüzde 0,2 olacağı tahmin edilirken, toplam emisyonların yüzde 8’ini oluşturan Hindistan’da bu yılki artış oranı yüzde 8 olarak hesaplanıyor.

Küresel toplamın yüzde 13’ünü oluşturan ABD’de emisyonların bu yıl yüzde 0,6 ve Avrupa Birliği’nde yüzde 3,8 azalacağı öngörülüyor.

Dünyanın geri kalanında karbon emisyonlarının bu yıl yüzde 1,1 artması bekleniyor.

“Liderler COP29’da süratli ve derin emisyon kesintileri açıklamalı”

Küresel Karbon Projesi ekibi, mevcut emisyon oranıyla global sıcaklık artışının yaklaşık 6 yıl içinde daima olarak 1,5 dereceyi aşma ihtimalinin yüzde 50 olduğunu tahmin ediyor.

Çalışmanın yöneticisi ve Exeter Üniversitesi Global Sistemler Enstitüsü Araştırmacısı Pierre Friedlingstein, araştırmanın bulgularına ilişkin değerlendirmesinde, iklim değişikliğinin tesirlerinin giderek daha zorlayıcı hale geldiğini ifade ederek, şu sözleri kullandı:

“Ancak fosil yakıtların yakılmasının düşüşe geçeceğine ilişkin bir işaret görmüyoruz. Paris Muahedesi gayelerine ulaşmak için zaman daralıyor ve Birleşmiş Milletler iklim zirvesi COP29’da bir araya gelen dünya önderleri, global sıcaklık artışının sanayi öncesi düzeylerine göre 2 derecenin altında sonlandırılması talihini elde etmek için fosil yakıt emisyonlarında süratli ve derin kesintiler açıklamalı. Global olarak net sıfır karbon emisyonuna ulaşana kadar, dünya sıcaklıkları artmaya devam edecek ve giderek daha önemli tesirlere neden olacaktır.”

Oslo merkezli CICERO Uluslararası İklim Araştırmaları Merkezi Araştırmacısı Glen Peters de ülkeler seviyesinde olumlu ilerleme kaydedildiğine yönelik pek çok işaret olduğunu ifade ederek, “Fosil yakıt kaynaklı karbon emisyonlarında tepenin yakın olduğuna ilişkin bir eğilim var lakin tüm sera gazı emisyonları için bunu söylemek zor. İklim eylemi kolektif bir sorun ve kimi ülkelerde kademeli emisyon azaltımları gerçekleşirken, başkalarında artışlar devam ediyor.” ihtarında bulundu.