Fransa seçimleri: Macron, Le Pen ve iki farklı vizyon

Emmanuel Macron ve Marine Le Pen, Fransa’nın en üst seviye makamı için beş yıl önce yarışmışlardı. Macron bu sefer, aşırı sağın yeniden enerji bulan lideri Le Pen’in çok daha güçlü bir meydan okumasıyla karşı karşıya.

Fransa’da cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci çeşidi 24 Nisan’da yapılacak ve kamuoyu yoklamaları yarışın başa baş geçeceğini gösteriyor. Pekala bu iki aday kim ve Fransa vizyonları ne?

Emmanuel Macron

2017’de Fransa’nın en genç cumhurbaşkanı olduğunda, klasik partilere meydan okumak için bir yıldan kısa süre önce kurduğu La République En Marche!- Cumhuriyet Yürüyüşü (LREM) ile başlayan başdöndürücü yükselişinin zirvesine ulaşmıştı.

2017’deki cumhurbaşkanlığı seçiminin ikinci turunda oyların % 66’sını alarak, Marine Le Pen’i basitçe yenmişti. 5 yıl sonra, 44 yaşında yeniden Fransa siyasetinin hakimikamuoyu yoklamaları, aşırı sağcı rakibinin bu yıl Elysee Sarayı’ndaki koltuğundan etmek ismine gerçek bir şansı olduğunu gösteriyor.

Daha önce seçimle herhangi bir göreve gelmemiş, karizmatik eski Ekonomi Bakanı olarak, Fransa için daha kendisini siyasi yelpazenin merkezinde konumlandıran bir vizyon sunduğunda, çok bilinmeyen bir isim olarak iktidara yürümüştü.

Yatırım bankacılığı geçmişiyle, Sosyalist Cumhurbaşkanı François Hollande’ın çırağı olarak, eski siyasi bağlılıklarını bir kenara attı ve aslında Fransa’nın siyaset elitleriylesosyal etraftan gelse de, seçmenler için bu, onu başkalarından ayıran özelliği oldu. Fransa’yı uzun müddettir yöneten Sosyalistler ve Cumhuriyetçiler şimdi yerle bir oldu.

İktidara gelişi kolay oldu, lakin seçmenlere söz verdiği tartışmalı refomları yapmak için, fırtınalı siyasi sularda yolunu bulmak zorunda kaldı.

Şirketlerin emekçi çıkartmasını kolaylaştırdı, vergileri azalttı ve “terörle mücadele” için sert güvenlik maddeleri geçirdi. Lakin 2018’de gilets jaunes diye bilinen Sarı Yelekliler hareketinin eylemleri sonucu koyduğu yakıt vergisinden vazgeçmek zorunda kaldı.

İşsizlik oranlarını 2022 itibariyle %10’dan %7’ye çekme vaadinin de aralarında bulunduğu ıslahatlarına ise Covid pandemisi darbe vurdu. Yeniden de şimdi işsizlik %7,4’e geriledi.

Şimdiyse 5 yıl içinde herkese istihdam, haneler ve işletmeler için yılda 15 milyar euroluk vergi kesintisi ve programının masraflarını ödemek için emeklilik yaşını kademeli olarak 62’den 65’e yükseltmeyi öneriyor.

Emeklilik yaşının yükseltilmesi, aslında geçim kaidelerinin zorlaşmasıyla yüzleşen seçmenlerce pek beğenilen karşılanmadı. Tersleri ayrıyeten, Macron’u aralarında ABD’li McKinsey şirketinin de bulunduğu pahalı danışmanlarına dayanmakla suçluyor. Marine Le Pen, kendisi bir cins emlak zengini olsa da, Macron’u güçlü “finansın adayı” diye tanımlıyor.

İşsizler, çalışma hayatına geri döndüğünde verilen RSA isimli ödeme, için haftada 15-20 saat çalışmayı koşul koşma planını yeniden düşünmek zorunda kaldı. Macron ayrıyeten, orduya da yatırım yapmak ve Fransa’nın rezerv gücünü iki katına çıkartmak istiyor.

Kazanma şansı ne?

İlk cinste oyların, 2017’ye kıyasla üç puan daha fazlasını, %27’sinden birçoklarını kazandı.artık bilinmeyen bir isim değil ve geçen sefer Macron’a oy veren çok sayıda kişi, artık kendisinden bıkmış durumda. Hâlâ seçimin favorisi olsa da, kamuoyu yoklamalarına göre fark kapanıyor.

Marine Le Pen

Marine Le Pen’in cumhurbaşkanı olma şansı çoğu zaman kinden büyük.

Marine Le Pen, üçüncü kere cumhurbaşkanı adayı ve hiçbir seçimde şansı bu kadar fazla olmamıştı.

Kampanyasında, seçimi ülkesinin toplumu ve medeniyeti problemi haline getirdi ve “Fransa’nın egemenliğini yeniden tesis etme” söylediği söz verdi.

Soyadı on yıllardır Fransız aşırı sağıyla eş manalı.fakat 2011’de liderliği babası Jean-Marie Le Pen’den devraldığında, Ulusal Cephe’yi ıslahattan geçirmeye başladı ve kendi partisi haline getirdi.

Fransa’da yıllardır bir siyasi oyuncu olan Marine Le Pen, cumhurbaşkanı olma isteğini gerçekleştirmek için yola çıkmadan önce Avrupa Parlamentosu üyesi oldu. 2017’de ikinci cinste Emmanuel Macron’a yenildiğinde, partisinin ismini Rassemblement National – Ulusal Birlik olarak değiştirdi.

Sert aşırı sağ oyları artık talep edemese de, böylelikle bu seçimde daha ölçülü gözüktü.

Daha sertlik yanlısı aşırı sağcı rakibi Eric Zemmour, yeğeni de dahil Le Pen’in partisinden ayrılanları kendisine çekti. Zemmour, Le Pen’in İslam ve göç konusunda daha ölçülü gözükmesini sağladı ve şu anda Le Pen, Zemmour’un %7’lik oyunu da alacak.

Göç ve Avrupa Birliği (AB) aksisi dengeli bir mesaj verdi. Bu nedenle Macron, Le Pen’in siyasetlerini “ırkçı” olarak tanımladı.

Geçmişte Rusya lideri Vladimir Putin’e hayranlığından bahsetmiş ve 2017’deki seçim kampanyası için bir Rus bankasından kredi almıştı. Ukrayna’nın işgalini kınarken, ambargoların Fransız ekonomisine olumsuz tesirleri konusunda ihtar yaptı.

53 yaşındaki Le Pen, iltica sisteminin istismar edilmesini engelleme ve göçü kısıtlamak için referanduma gitme vaadinde bulunuyor. Ayrıyeten, kamusal alanlarda peçe takılmasını yasaklamak istiyor.

Aynı vakitte, AB’yi birlik maddelerince yönetilmeyen bir ülkeler ittifakına çevirmek, Fransa’yı da NATO’nun Ortak Askeri Komuta yapısından çıkartmak istiyor.

Marine Le Pen, 30 yaşın altındakileri gelir vergisinden; ve çok sayıda işçi için taban fiyatı %10 artıracak şirketleri vergi yükümlülüklerinden muaf tutmayı istiyor.

Seçilme şansı ne?

Kamuoyu yoklamaları ona net bir kazanma şansı veriyor. Kampanyanın son günleri 2017’deki sonucu değiştirip değiştiremeyeceğini belirleyecek.