Gıdada pestisit riski yeni bir lüks pazar yarattı: Güvenilir gıda katbekat daha pahalı

Pestisit riskine karşı “analizli” ve “sertifikalı” ürünlere yönelen tüketici, aynı ürünler için ucuzluk marketine göre yüzde 73 daha fazla ödüyor. Tüketici örgütleri ve adil gıda toplulukları, güvenli gıdanın ayrıcalık değil herkes için erişilebilir bir hak olması gerektiğini vurguluyor.

Pestisitler gıdada güvenlik tartışmalarını büyütürken, “zehirsiz” ve analizli ürünler raflarda ayrı bir pazar oluşturdu. Havuç, patates, soğan, portakal, yeşil elma, domates ve armuttan oluşan bir sepet ucuzluk marketinde 406 liraya alınabilirken, aynı ürünlerin pestisit analizli versiyonlarının satıldığı marketlerde fiyat 702 liraya çıkıyor. Böylece tüketici “güvenli gıda” için yüzde 73 daha fazla ödeme yapmak zorunda kalıyor.

“Adil gıda” amacıyla çalışan bazı topluluklar daha erişilebilir modeller geliştirmeye çalışsa da küçük ölçekli üretim ve lojistik maliyetleri fiyatları yüksek tutuyor. Çeşitli sebze ve meyvelerden oluşan bir paketin 500 liraya satıldığı, bunun da aynı ürünlerin ucuzluk marketi fiyatının yüzde 53 üzerinde olduğu belirtiliyor.

“Risksiz gıda normalimiz olmalı”

Cumhuriyet’te yer alan habere göre, Tüketici Hakları Derneği Başkanı Ergün Kılıç, güvenli gıdanın bir tercih değil temel tüketici hakkı olduğunu belirterek bunun şirketlerin inisiyatifine bırakılamayacağını söyledi. Ziraat Yüksek Mühendisi Gazi Kutlu da risksiz gıdanın istisna değil normal olması gerektiğini, sağlıklı gıda arzının artırılması için kamunun daha etkin rol üstlenmesi gerektiğini ifade etti.

“Kamu kaldıraç olmalı”

Üreticiyle tüketiciyi buluşturan topluluklar, ekolojik üretimin desteklenmesi ve doğrudan ilişki modellerinin yaygınlaştırılması gerektiğini belirtiyor. Uzmanlar, kamusal teşvikler, yerel üretim-tüketim kanalları ve üreticinin kimyasal girdilere bağımlılığını azaltacak politikalar olmadan güvenli gıdanın geniş kesimler için erişilebilir hale gelmesinin zor olduğuna dikkat çekiyor.