HDP’nin ‘olası zelzelelere karşı alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi maksadıyla Araştırma Kurulu kurulması’ önerisi, AKP ve MHP oylarıyla reddedildi

HDP’nin, “Olası zelzelelere karşı alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi” maksadıyla verdiği Meclis Araştırma Önergesi, TBMM Genel Kurulu’nda AKP ve MHP milletvekillerinin oyları ile reddedildi. HDP İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay, “Yaşadığımız Kahramanmaraş merkezli müthiş sarsıntının gerisinden baktığımızda ne öncesinde önlendi ne esnasında yardım gönderildi ne sonrasında el uzatıldı. Bu asrın felaketi diye aktarılan şey asrın yüzsüzlüğüyle toplumda normalleştirilmeye çalışıldı” dedi.

HDP’nin, “Olası zelzelelere karşı alınabilecek tedbirlerin belirlenmesi” amacıyla TBMM Başkanlığına verdiği Meclis Araştırma Önergesinin diğer önergelerin önüne alınarak bugün Genel Kurul’da görüşülme önerisi AKP ve MHP’li milletvekillerinin oylarıyla reddedildi. Önergenin münasebetini açıklayan HDP İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay şunları söyledi:

“Türkiye her taraftan sarsıntıyla karşı karşıya kalacağımız bir noktada”

“Türkiye her taraftan sarsıntıyla karşı karşıya kalacağımız bir noktada. Fay hattı üzerine kurulu kentlerimiz var ve bu bugün öğrendiğimiz bir şey değil. Bu ülkeyi 20 yıldır yöneten AKP iktidarı, Erdoğan rejimi ne yazık ki önceliği insan ve hayat olmayan bir anlayışla; önceliği rant, kar, kasaları doldurmak, sermaye biriktirmek olduğu için toplum, tabiat, ekoloji bir kenara bırakıldı. Kentlerin inançlı kentler olması bir kenara bırakıldı ve rantsal bir dönüşüm için son periyotlarda harcandı. Yüz bini aşkın yurttaşımız mevte sürüklendi, çok sayıda yurttaşımız yaralandı, evsiz, hiçbir şeysiz kaldı.

Nüfusun yüzde 98’i birinci ve ikinci derece sarsıntı jenerasyonunda yaşıyor. MTA’nın yaptığı çalışmalara göre 18 kent merkezi, 80’ini aşkın ilçe, 500’ü aşkın köy direkt fayın üzerinde bulunuyor.  Marmara zelzelesi eli kulağında her an gelebilir. İstanbul’da optimist bir beklentiyle 200 bine yakın bina yıkılacak. 20 yılda kaç bina kentsel dönüşüme uğratıldı? İstanbul zelzelesi tehlike ve riski etüdü 2002’de yapıldı, İstanbul zelzele master planı 2003’te yapıldı, İstanbul sismik mikro bölgelemesi 2011’de yapıldı. Bu araştırmalar İstanbul’un zelzele tehlikesini, yer hareketini, heyelan bölgelerini, sıvılaşmayı, tsunamiyi pek çok şeyi inceledi. Bu kağıtların üzerindeki hiçbir bilgi hayata geçirilmedi. Kıyılar dolduruldu, acil tahliye barınma alanları sel taşkın yerlerine imarlar verildi, kentsel dönüşüm rantsal dönüşüme çevrildi ve milyonlarca insanın hayatı risk altında.

“Asrın felaketi diye aktarılan şey asrın yüzsüzlüğüyle toplumda normalleştirilmeye çalışıldı”

Yaşadığımız Kahramanmaraş merkezli fecî zelzelenin gerisinden baktığımızda ne öncesinde önlendi ne esnasında yardım gönderildi ne sonrasında el uzatıldı. Bu asrın felaketi diye aktarılan şey asrın yüzsüzlüğüyle toplumda normalleştirilmeye çalışıldı. Utanç verici bir tablo. Çevre, Şehircilik ve İklim Bakanlığı’nın bu ölümlerde direk dahili olduğu halde, imzası olduğu halde tedbir almayarak, tahlil üretmeyerek toplumu vefata sürüklediği halde istifası da yok, yargılanması da yok.

Mutlaka vakti geldiğinde bu tedbiri almayan herkesin, bütün siyasi sorumluların da hesabını soracağımızı burada bir defa daha vurgulamak istiyorum. Bu bitmemiş aynıi bir de zelzelenin gerisinden büyük bir sağlık felaketine imza atılıyor, Erciyes Dağı büyüklüğünde bir enkaz kalkacak zelzelenin gerisinden. Tabii ki felaketler bitmiyor, molozlar var, enkaz var, asbest tehlikesi var. Asbest minerali saçın binde 1’i büyüklüğünde, kıvrımlı, soluduğumuz zaman, 1 tanesi bile ciğerimize gittiği zaman o çeperde kanser yaratan, son derece tehlikeli bir atık ve bu asbest atığına karşı bakıyoruz hangi tedbir alınmış? Hiçbir tedbir alınmıyor.

“Bir an önce önlem alınması lazım fakat heyhat hiçbir önlem alınmıyor, üstelik skandal üstüne skandal”

Günlerdir haykırıyoruz, uzmanlar haykırıyor, biz milletvekilleri önerge veriyoruz, soru önergesi veriyoruz, bir an önce önlem alınması lazım ama heyhat hiçbir önlem alınmıyor, üstelik skandal üstüne skandal, Hatay Milleyha Kuş Cenneti’ne bu molozlar dökülüyor. Tekrar, çadır kentin derhal yanına molozlar dökülüyor, helikopterler uçuşuyor o molozların, enkazın üzerinden, tozlar kalkıyor, çadır kentteki insanlar, köylüler bunları soluyor. Yeniden, Malatya’da köylüler Mamurek bölgesine köylerin çabucak yanına bu enkazların atıldığını söylüyorlar ve âdeta yeni vefatlar, yeni sağlık felaketlerine imza atılıyor.”

“Biz felaketler olduktan sonra değil, olmadan önce tedbir almayı hedefleyen bir siyasi kadroyuz”

İYİ Parti ismine söz alan İstanbul Milletvekili Ümit Beyaz şunları kaydetti:

“2020 yılında İstanbul’da muhtemel bir 7,5 büyüklüğündeki zelzeleye karşı tedbirler alınması ve halkımızın zelzele şuurunun geliştirilmesiyle ilgili araştırma önergesi vermiştim. Biz felaketler olduktan sonra değil, olmadan önce tedbir almayı hedefleyen bir siyasi takımız. Yeniden, bu kürsüden Allah korusun, İstanbul’da mümkün büyük bir sarsıntı olmadan önce bütün ihtimaller göz önünde bulundurularak gereken tedbirlerin alınmasını tekraren vurguluyoruz. Biz bu çatı altında tarihe ve milletimize olan sorumluluğu yerine getirmek için bunları belirtiyoruz.

Kahramanmaraş zelzelesi bizlere gösterdi ki afet yönetimi ve organizasyonu maalesef yetersiz kalmıştır. Kahramanmaraş, Hatay, Adıyaman benzeri vilayetlerimizde bu kadar yetersiz olan afet idaresinin 20 milyonluk bir nüfusu olan İstanbul bir şehirde nasıl bir organizasyon ve yönetim gerektiğini lütfen tezahür etmeye çalışalım. İstanbul hem sanayi hem istihdam hem de kültürel açıdan Türkiye’nin kalbidir. İstanbul’da gerçekleşecek büyük bir sarsıntının yaşatacağı yıkımın telafisi çok güç olacaktır.

“Hükümet artık ipe un sermeyi bırakmalıdır”

Hükümet artık ipe un sermeyi bırakmalıdır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin hazırladığı sarsıntı raporuna göre İstanbul genelinde incelenen 1 milyon 166 bin 453 bina bulunuyor. Sarsıntıda bunlardan 13 bin 497’sinin çok ağır hasarlı, 34 bin 336’sının ağır hasarlı, 16 bin 512’sinin orta hasarlı, 301 bin 524’ünün ise hafif hasarlı olması öngörülüyor. Rapora göre, orta ve üstü hasarlı binaların onarılması yerine yıkılıp yeniden inşa edilmesi daha uygun olacaktır. En çok can kaybı Bağcılar, Bahçelievler, Küçükçekmece’de öngörülüyor. Bütün bu senaryolar dâhilinde muhtemel İstanbul sarsıntısına karşı alınacak tedbirler, kurtarma planları ve enkazlara ulaşma stratejileri, yaralıların tedavi noktaları ve kurulacak çadırların hazırda bulunması, bekletilmesi gerekmektedir. Biz, birçok hazırlığın yapılarak İstanbul sarsıntısı olacakmış hazırlanmalıyız. Zelzelesi önleyemeyizönlemlerini alarak hayat kurtarabiliriz.

“Yüzde 70’inden fazla bir alan bir ve ikinci derecede zelzele riskli bir bölge”

CHP İstanbul Milletvekili Sibel Özdemir ise şunları söyledi:

“Ülkemiz bir sarsıntı ülkesi. Bilimsel bir gerçeklikle karşı karşıyayız. Yüzde 70’inden fazla bir alan bir ve ikinci derecede sarsıntı riskli bir bölge. Bu, yaklaşık 60 milyonu aşan bir nüfus sarsıntı riskli bölgede yaşıyor manasına gelmektedir. Sarsıntı riskinin olduğu en önemli, problemli ilimiz tabii ki ülke nüfusunun dörtte 1’inin yaşadığı İstanbul ve diğer tüm riskli bölgelerimizin zelzeleye dirençli hâle getirilmesi; sarsıntı öncesinde, esnasında ve sonrasında gerekli tüm önlemleri almış olmamız gerekmekteydi fakat sarsıntı sonrası karşılaştığımız acı tablo ve gerçeklik. Maalesef bu gerçeklik sonrası tekrar tekrar eksiklikleri sorguluyoruz.

Öncesinde de yaşadığımız Gölcük, Elâzığ, Bayraklı sarsıntıları sonrasında hiçbir tedbir alınmadı. Yapı stokumuz güçlendirilmedi, yer etüdü çalışmaları yapılmadı, göç ve nüfus artışı planlanmadı. Tabiat, çevre, yeşil kentleşme, inançlı yapılaşma öncelenmedi. Plansız kentleşme ve çok katlı yapılaşma maalesef çığırından çıktı. Kontrolsüz, cezasız, yasal yaptırım olmadan İstanbul ve kentlerimiz betona dönüştürülmeye devam etti.

“Tüm İstanbullular maalesef kaygı içindeler”

İstanbul maalesef büyük müteahhitlerin kar kapısı, plansız kentleşme ve kentsel rantın merkezi oldu, denetimsiz bir nüfus yoğunluğu var ortada. İstanbul Büyükşehir Belediyesinin Sarsıntı Seferberlik Planı öncesi yapmış olduğu bilimsel çalışmalarda çok çok önemli bilgiler var ve 7,5 şiddetinde bir zelzele İstanbul’da çok ağır bir tabloyu karşımıza çıkaracakbiz ne yaptık? Bu bilimsel gerçeklik ortadayken İstanbul’a ihanet itirafında bulunanların gerek İstanbul’da gerekse yirmi yıllık iktidar devirlerinde bilimden uzak, yalnızca rant ve kâr odaklı, plansız beton yığınına çevirdikleri kentlerimizde benim de seçim bölgemde yer alan ve çok riskli bölgeler olan Esenyurt, Bağcılar, Bahçelievler, Güngören gibi ilçelerde hem yaşayanlar hem de tüm İstanbullular maalesef dehşet içindeler.

Güvenli barınma imkânlarını maalesef kişisel uğraşlarıyla sağlama uğraşında vatandaşlarımız şu an. Şu an İstanbul’da yalnızca konutlar değil, okullar, hastaneler, kamu binaları, bilimsel hazırlıktan çok uzaktalar. İstanbul’da insanları inançlı binalarda yaşatmak bir yana, zelzele öncesi hazırlıklı tedbir almak bir yana, maalesef, nefes alacak yer bırakmadınız. Biz hep bu ikazları yaptık, önergeler verdik ve lakin bu iktidarın önceliği Kanal İstanbul oldu.

“Maalesef, zelzele öncesi hazırlıklara öncelik verilmedi İstanbul’da”

Maalesef, sarsıntı öncesi hazırlıklara öncelik verilmedi İstanbul’da. Komisyonlar kuruldu, Bayraklı sarsıntısı sonrası 2020 yılı Kasım ayında bir komisyon kuruldu. Pekala, bu kurulun ortaya koyduğu tekliflerden hangisi sarsıntı açısından riskli olan bölgelerde ve İstanbul’da uygulandı ve hayata geçirildi? Bu türlü bir çalışma yapılmışken neden tedbirler alınmadı? Arama, kurtarma, yardım, acil müdahalelerdeki eksiklikler, işte, kurumların koordinasyonsuzluğu, hazırlıksızlığı, ulaşım, iletişim meseleleri, zelzele toplanma alanlarının olmayışı, tam bir vasatlık ile tüm taraflarıyla ortaya çıktı bu Kahramanmaraş sarsıntısında.” (ANKA)