Hollanda’da süresiz oturum talebinde bulunan Türk vatandaşlarına uyum sınavı zorunluluğu

Hollanda’da süresiz oturum talebinde bulunan Türk vatandaşlarına uyum sınavı zaruriliği

28.07.2024 17:00

A⁺

A^-

Hollanda, 1 Oacak 2025 tarihinden itibaren süresiz oturma müsaadesi talebinde bulunan Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını lisan ve kültür konusunda zarurî ahenk imtihanına tabi tutacak.

Uyum diploması alamayan bireylere süresiz oturum müsaadesi verilmeyecek.

Hollanda’daki Türkiye kökenli örgütler, Türkiye – Avrupa Birliği (AB) İştirak Muahedesi uyarınca bu türlü bir düzenlemenin mümkün olamayacağını ifade ederek karara tepki gösteriyor.

Göç uzmanı avukat İsmet Özkara, bu düzenlemenin maddelere aykırı olduğunu ifade ederek, mevzuyu yargıya taşıyacaklarını söylüyor.

Hollanda Göç ve Vatandaşlık Dairesi’nden (IND) yapılana açıklamada, yeni yıldan itibaren süresiz oturma müsaadesi başvurusu yapana Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının ahenk imtihanına tabi olacakları bildirildi.

Açıklamada, bu uygulamanın, hükümetin 2022 yılında “Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının Hollanda’ya ahengi amacıyla” aldığı karar doğrultusunda hayata geçirileceği vurgulandı.

Dönemin Hollanda hükümeti, “Türkiye kökenli göçmenlerin Hollanda’ya gereğince ahenk sağlayamadığı gerekçesiyle” aile birleşimi yahut diğer nedenlerle bu ülkeye gelecek Türk vatandaşlarının ahenk imtihanına tabi tutulmasına karar vermişti.

Dönemin Sosyal işler Bakanı Wouter Koolmees, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına yönelik ahenk zorunluluğunu şu sözlerle savunmuştu:

“Birçoğunun işi var ve toplumda etkin durumdalar fakat kimilerinin Hollandaca ile ilgili problemleri var. Bu nedenle toplumda yollarını bulmakta zorlanıyorlar.”

Bu münasebetle hükümet, Hollanda’ya gelmek isteyen Türk vatandaşlarına imtihan zaruriliği getirdi.

Türkiye’deki Hollanda temsilcilerinde kursa giden Türk vatandaşları, B1 seviyesinde lisan bildiklerini ve ülke kültürünü tanıdıklarına ilişiksin bir imtihana girmek zorunda. İmtihanda başarısız olanlara Hollanda vizesi verilmiyor.

İkili anlaşamazlar uyarınca 2020 yılına kadar Hollanda tarafından Türk vatandaşlarına yönelik istisnai ayrıcalık uygulanıyordu.

Türkiye ile eski ismi Avrupa Topluluğu olan AB arasında 1963 yılında imzalanan paydaşlık mutabakatı ve 1970 tarihli katma protokol, Hollanda’da Türk vatandaşlarına yönelik herhangi bir zarurî dayatmaya izin vermiyor.

Ancak Hollanda hükümeti, 2016 yılındaki başarısız darbe teşebbüsü sonrası artan sığınmacı akınını münasebet göstererek, ahenk imtihanını gündeme getirdi.

Hollanda hükümeti, sığınmacı sorunu nedeniyle, Avrupa Adalet Divanı tarafından 2014 yılında verilen “baskın bir kamu faydası sebebi ile iştirak muahedesi kararlarının ihlal edilebileceği” kararına dayanarak, Türkiye – AB Paydaşlık Mutabakatı’nın kimi kararlarını görmezden gelme kararı aldı.

Kira mukavelesi ve kredi başvurusu başta olmak üzere birçok bahiste Türk vatandaşlarına hak kaybı riski

BBC Türkçe’ye konuşan avukat İsmet Özkara’ya göre, daha sonra aile birleşimi ile Hollanda’ya gelecek olan Türk vatandaşlarına uygulanan uyum sınavı zaruriliği şu anda de Hollanda’da yaşayanları kapsayacak şekilde genişletiliyor.

Uyum imtihanından geçemeyen Türk vatandaşları, 1 Ocak 2025’ten süresiz oturma müsaadesi alamayacak.

Özkara’ya göre, bu uygulama Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları açısından büyük aksilikler barındırıyor.

Hollanda’da yasal olarak 5 yıl süre kalan Türk vatandaşları, bu mühletin sonunda kalıcı oturma hakkına sahip oluyor.

AB genelinde geçerli olan bu süresiz oturum müsaadesiyle, kalıcı iş mukavelesi, kredi, konut edinmei AB vatandaşlarına tanınan bütün haklardan yararlanılabiliyor.

Özkara’ya göre, ahenk imtihanına girmeyen Türk vatandaşlarına, 3 – 5 yılsa yenilenmesi gereken farklı bir oturum müsaadesi verilecek.

Bu da kalıcı iş kontratı, kira mukavelesi ve kredi başvurusu başta olmak üzere birçok hususta Türk vatandaşlarının hak kaybı yaşamasına neden olacak.

Türkiye – AB İştirak Anlaşması’nın tek taraflı olarak yürürlükten kaldırılamayacağını altını çizen avukat İsmet Özkara, daha önce bu bahiste Hollanda aleyhine açılan üç davanın Türk vatandaşları lehine sonuçlandığını ve bunların onay aşamasında olduğunu söyledi.

Özkara’ya göre, şu an Danıştay gündeminde olan davada yerel mahkeme, Avustralya ve Japonyai AB üyesi olmayan ülke vatandaşlarına hiçbir kısıtlama uygulanmazken, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına uyum sınavı zaruriliği getirilmesinin “ayrımcılık olduğuna” karar verdi.

Danıştay’ın da bu kararı onanmasını beklediklerini vurgulayan Özkara, 1 Ocak 2025’te yürürlüğe girecek yeni düzenleme için de yasal yollara başvurmaya hazırlanıyor.

Bu karar nedeniyle Hollanda’yı Avrupa Komisyonu’na şikayet edeceklerini vurgulayan Özkara, imza kampanyası ve yürürlüğe girdikten sonra yasa aleyhine ferdi davalarla bu düzenlemeye karşı mücadele edeceklerini söyledi

Hollanda hükümetinin Türkiye kökenli göçmenler konusundaki müşavere organı olan Hollanda Türkler İçin Danışma Kurulu (IOT) Başkanı Zeki Baran da, süresiz oturma müsaadesinin ahenk imtihanına tabi olmasının, 1963 Ankara Anlaşması’nın ihlali manasına geldiğini söyledi.

Bunun kabul edilebilir bir düzenleme olmadığını belirten Baran, BBC Türkçe’ye gerekli tüm yasal teşebbüsü başlatacaklarını vurguladı.

Zeki Baran, mutabakatın tarafı olan Türkiye’nin de, bu uygulama karşısında sessiz kalmaması gerektiğini savundu.