Hukukçular’dan Mehmet Uçum’un “yeni anayasa” çıkışına: Soyadı yüksekten uçmuş, hukuku eğip bükmeye çalışıyor!

Cumhurbaşkanlığı Hukuk Siyasetleri Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Meclis’in “asli kurucu” değil, “temsili kurucu” sıfatıyla anayasa yapabileceğini savundu. Uçum’un tabirlerine hukukçulardan tepki geldi. Uçum’un yorumunu “kurucu Meclis kuralını aşabilmek için manevra” olarak değerlendiren Anayasa hukukçusu Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz, “Demokratik anayasalar bu türlü yapılmaz” dedi. eski Devlet Bakanı Ufuk Söylemez de “Siyasi iktidar, mevcut anayasaya göre yemin etti. Sıfırdan yapma hakkını kim verdi?” tepkisini gösterdi; “Soyadı gibi bu hususta yüksekten uçmuş gözüküyor. Anayasayı, üniversal hukuk kurallarını, toplumsal mukavelenin kurallarını bir manada göz arkası ederek, kendine göre niyetini hayata geçirecek adımlarla hukuku eğip bükmeye çalışıyor” dedi.

Seçimin çabucak akabinde yeni anayasayı gündeme alan iktidar, bu kapsamda çalıştaylar düzenlemeye başladı. Hukukçuların, mevcut Meclis’in “kurucu Meclis” olmadığı gerekçesiyle yeni anayasaya yapamayacağı tenkitleri sürerken iktidardan yeni “formül” geldi.

Mehmet Uçum ne demişti?

Cumhurbaşkanlığı Hukuk Siyasetleri Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, 25 Ocak’ta Saray’da gerçekleştirilen “Yeni Anayasa Genel Değerlendirme Çalıştayı”nda konuştu. Kurucu olmayan Meclis’in anayasa yapamayacağı konusuna değinen Uçum, “Bunlara göre yeni anayasa yapma yetkisi yalnızca savaşlar, darbeler, ülkelerin zorla parçalanması sonucu ortaya çıkan egemendedir. Bu yaklaşım demokrasi ve halk aykırısı bir pozisyona sürüklenmek demektir” iddiasında bulundu. Uçum, “TBMM, bu özelliğiyle yeni anayasa yapma iradesini ortaya koyduğu anda, yeni anayasa yapmak bakımından cari anayasal düzen normlarıyla bağlı değildir. Zira bu karardan sonra yeni anayasa üretimi bakımından artık eski anayasayagöre kurulu bir organ değil, toplumsal ve siyasi meşruiyet işlevini kullanan temsili kurucu iradedir. Milletin direkt egemenlik kullanması ve seçilmiş temsilcilere anayasanın üstünde temsili kurucu irade görevi vermesi hiçbir şekilde yasaklanamaz” diye konuştu. Uçum, TBMM’nin temsili kurucu irade olarak yeni anayasa imal sürecini yürütürken Anayasa Mahkemesi (AYM) kontrolüne de bağlı olmayacağını savundu.

“Eleştirileri aşabilmek için bir manevra!”

Cumhuriyet’ten Sefa Uyar’a konuşan Prof. Dr. Şule Özsoy Boyunsuz, Uçum’un açıklamalarının “yeni anayasa için kurucu Meclis olması gerektiği tarafındaki tenkitleri aşabilmek için manevra” olarak gördüğünü söyledi. Anayasa hukuku teorisinde demokratik katılım, ifade özgürlüğü gibi birtakım temel önkoşulların olduğuna işaret eden Boyunsuz, “Bu açılardan baktığımızda bu temel önkoşulların mevcut olmadığını görüyoruz. Biraz şuna benziyor: ‘Biz anayasa değişikliği yapacak çoğunluğu Meclis’te çıkaramayız, kolay çoğunlukla kanun yapar gibi anayasa yapalım.’ O denli bir şey yok. Onun demokratik legalliği olmaz. Zati Türkiye’de demokrasinin önkoşulları da yok. Her türlü özgürlük baskı altında” dedi.

“Soyadı bu bahiste yüksekten uçmuş!”

Başkanlığını eski TBMM Başkanı Hüsamettin Cindoruk’un yaptığı Milli Merkez Hareketi’nin Ankara Temsilcisi ve Sözcüsü, eski Devlet Bakanı Ufuk Söylemez, Uçum’a, “Soyadıi bu bahiste yüksekten uçmuş aynıi gözüküyor. Anayasayı, üniversal hukuk kurallarını, toplumsal mukavelenin koşullarını bir manada göz gerisi ederek, kendine göre niyetini hayata geçirecek adımlarla hukuku eğip bükmeye çalışıyor” dedi. Uçum’un bu mevzuda otorite sayılmadığını söyleyen Söylemez, “Kendilerine göre kesip biçip, anayasa yapmak istiyorlar. Meclis’i biz, sıfırdan anayasa yapsınlar diye seçmedik. İktidar, mevcut anayasaya göre yemin etti. Sıfırdan yapma hakkını kim verdi?” tabirlerini kullandı.