İBB’nin Swissotel yeri satış kararına yürütmeyi durdurma: Büyük hak kaybına neden olacak

İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin (İBB) 2032’ye kadar Hüsnü Özyeğin’e kiralanan Swissotel yerini satma teşebbüsü, yargı pürüzüne takıldı. Kararda, Özyeğin’in arazi üzerindeki intifa hakkının 9 yıl daha devam edecek olması nedeniyle ihaleye diğer bir isteklinin talep göstermeyeceği vurgulandı. Bu nedenle “büyük hak kaybı ve telafisi güç sonuçlar doğuracağı” gerekçesiyle kararın hukuk dışı olduğu kararına varıldı.

İstanbul’un en değerli yerlerinden biri Dolmabahçe Sarayı sırtlarında bulunan ve devrin AKP’li Belediye Başkanı Kadir Topbaş yönetimi tarafından satışı yapılan Swiss Otel yerinin satış ihalesini 2012 yılında iptal eden yargı, 11 yıl sonra Ekrem İmamoğlu idaresinin satış teşebbüsüne de vize vermedi. Büyükşehir Belediyesi’nin CHP’li üyeleri Özgür Öz ve Mehmet Ali Tüy tarafından yargıya taşınan 18 Mayıs 2022 tarihli Büyükşehir Belediyesi Meclis kararının yürütmesi, “rekabet kaidelerinin sağlanamayacağı”, “büyük hak kaybına neden olacağı” ve “telafisi güç sonuçlar doğuracağı” gerekçesiyle durduruldu.

1988’de başladı, yılan kıssasına döndü

Mülkiyeti İBB’ye ait olan ve üst kullanım hakkı 43 yıllığına Hüsnü Özyeğin’in Anadolu Japan Turizm AŞ firmasına ihale edilen arazinin yılan kıssasına dönen serüveni 1988 yılında başladı. Yap-İşlet-Devret modeliyle açılan ihaleyi 1989 yılında kazanan Anadolu Japan Turizm, arazi üzerine inşa ettiği Swissotel’i 1991 yılında hizmete açtı. İhale kapsamında firmanın İBB’ye ödeyeceği kira bedeli Swissotel’in yıllık cirosunun yüzde 7’si olarak belirlenmişti. AKP’li Kadir Topbaş’ın Belediye Başkanı olduğu periyotta 2009 yılında İBB yönetimi, arazinin satışına karar verdi ve 2010 yılında düzenlenen ihale sonucunda, ihaleye tek başına giren Anadolu Japan Turizm, 422 milyon TL bedelle araziyi satın aldı.

Satış ihalesi, 2012 yılında iptal edilmişti

Tapu zamanının akabinde İBB’nin CHP’li meclis üyeleri, satış kararını yargıya taşıdı. İstanbul 7. Yönetim Mahkemesi de, 2012 yılında verdiği kararda arazi üzerinde işletmeci şirketin “intifa” hakkının sürdüğünü vurguladı ve bu nedenle de “rekabet kaidelerinin sağlanamayacağı” ve “kamu faydasına aykırı olduğu” münasebetleriyle ihaleyi iptal etti. İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesi de 2019 yılında aldığı kararla, İBB’nin Özyeğin’in firmasından tahsil ettiği 422 milyon TL’nin, 896 milyon 923 bin TL olarak firmaya geri ödenmesine hükmetti.

1.2 milyar TL’lik ödeme için yeniden satış kararı alındı

Karar katılaşınca İBB’nin yeni Başkanı CHP’li Ekrem İmamoğlu, şirketle yeniden yapılandırmanın yapılabilmesi için 2021 yılının Haziran ayında Meclis’ten yetki aldı. Yapılan görüşmeler sonucunda 1 milyar 240 milyon TL’lik ödeme karşılığında tapunun yeniden İBB’ye devredilmesi için mutabakata varıldı. İBB yönetimi de 1.2 milyar TL ödemenin yapılabilmesi için arazinin satışına yönelik teşebbüslere başladı. Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 18 Mayıs 2022 tarihli toplantısında arazinin satışına yönelik Meclis kararı alındı.

CHP’li iki üye kararı yargıya taşıdı

Ancak, CHP’li meclis üyeleri Özgür Öz ve Mehmet Ali Tüy ile İYİ Partili meclis üyeleri Bora Kılıç ve Yakup Fındık, karara arazinin 2032 yılına kadar kullanılamayacak olmasından ötürü, ihaleye öteki firmaların girmeyeceği, bu nedenle de kamu zararı oluşacağı gerekçesiyle şerh düştü. CHP’li üyeler Öz ve Tüy, daha sonra Meclis kararının yürütmesinin durdurulması talebiyle İstanbul 4. Yönetim Mahkemesi’nde dava açtı.

“Yüzde 7’lik hisse, yüzde 100’e çıkacak” uyarısı

Dava dilekçesinde arazinin Türkiye’nin arsa ve yeşil alan niteliğindeki en değerli gayrimenkullerinden olduğuna dikkat çekilerek, üst kullanım hakkının Anadolu Japan Turizm’de olduğu bu nedenle de kullanım hakkı sahibinden diğer kimsenin ihaleye girmek istemeyeceği belirtildi. Bu kullanım hakkının 2032’ye kadar devam edeceği vurgulanırken ayrıyeten İBB’nin Swissotel’in yıllık cirosu üzerinden aldığı yüzde 7’lik hissenin 2032 yılında üst kullanım hakkının sona ermesi ile yüzde 100’e çıkacağı da ifade edildi. Öte yandan arazinin Beşiktaş-Dolmabahçe-Ortaköy muhafaza maksatlı nazım imar planı içinde olduğu, bu nedenle de kentsel sit müdafaa alanı niteliği göz önünde bulundurularak, hiçbir şekilde özel mülkiyete geçmemesi gerektiğine de işaret edildi.

“Satışı durumunda büyük hak kaybına neden olabilir”

Mahkeme, geçtiğimiz günlerde itirazı karara bağladı. Mahkeme kararında İstanbul 7. Yönetim Mahkemesi’nin, arazinin yeniden Hüsnü Özyeğin’in firmasına satışının yapıldığı ihaleye yönelik vermiş olduğu 2012 tarihli iptal kararına da atıf yapılarak, “rekabet şartlarının oluşmayacağı” kararı ile ilgili şu tabirler kullanıldı:

“Taşınmazların üzerinde bulunan ve diğer bir işletmeye ait intifa hakkından ötürü kısa sürede ekonomik manada yarar sağlayamayacağından ağır olarak talep göremeyeceği ve rekabet şartlarının oluşmayacağı anılan yargı kararıyla da ortaya konulduğu, yargı kararının münasebetinde belirtilen durumun devam ettiği, açıkça hukuk dışı olduğu saptanan, taşınmazların satışı durumunda ekonomik manada büyük hak kaybına neden olabileceği nedeniyle dava konusu işlemin hukuk aleminde telafisi güç ve imkansız ziyanlara yol açacağı sonucuna varılmıştır.”

İstanbul 4. Yönetim Mahkemesi, bu münasebetlerle, oybirliğiyle meclis kararının, temyiz yolu açık olmak üzere yürütmesinin durdurulmasına karar verdi.