İç talepte yavaşlama sinyalleri

Türkiye ekonomisi yılın üçüncü çeyreğinde bir evvelki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 5,9 büyüme kaydederken, çeyreklik bazda gördüğü sınırlı büyüme iç talepteki soğumaya işaret etti.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre, yılın üçüncü çeyreğinde çeyreklik büyüme yüzde 0,3 düzeyinde kaldı. Bloomberg HT anketine katılan kurumların beklentisi çeyreklik büyümenin yüzde 1 olacağı istikametindeydi. Gevşek para siyasetinin uygulandığı ikinci çeyrekte ise iktisatta çeyreklik büyüme yüzde 3,3 olarak kaydedilmişti.

Hanehalkı tüketimi çeyreklik bazda 2020’nin son çeyreğinden bu yana ilk daralmasını kaydetti. TÜİK verilerine göre iç talep üçüncü çeyrekte bir evvelki çeyreğe göre yüzde 1,7 daraldı.

İç talebin ayrıntısına bakıldığında sağlam mallar dışındaki tüm kategorilerin gerilediği izlendi.

Dayanıklı mal talebi yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 17,7 arttı. Seçimlerin olduğu ikinci çeyrekte bu kategoride yıllık yüzde 7’lik büyüme izlenmişti.

Giyim aynıi yarı güçlü mallar ise yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 12,4 son beş çeyreğin en düşük büyümesini kaydetti. Dayanıksız mallarda artış da yılın üçüncü çeyreğinde yüzde 7,7 ile 2021’in ilk çeyreğinden bu yana en yavaş büyümesini gösterdi.

Hizmetler tarafında da aynı bir tablo izlendi. Hizmetlerde üçüncü çeyrekte yüzde 7,5’lik yıllık artış görüldü.

TCMB Başkanı Erkan da kişisel kredilerdeki yavaşlamaya dikkat çekmişti

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Başkanı Hafize Gaye Erkan da İSO toplantısında sanayicilere verdiği iletilerde bireysek kredilerdeki yavaşlamaya dikkat çekmişti.

Erkan, konuşmasında şu sözleri kullanmıştı:

2023 yılının ilk yarısında, kredi kartları ve taşıt kredileri öncülüğünde, kişisel kredi büyümesi tarihî ortalamaların epey üzerine çıkmıştır.

2023 yılının ilk yarısında, kredi kartları ve taşıt kredileri öncülüğünde, kişisel kredi büyümesi tarihî ortalamaların hayli üzerine çıkmıştır.

Aldığımız seçici kredi önlemleri sonucunda, temmuz ayından itibaren ferdi kredilerde olağanlaşma başlamıştır.

4 haftalık büyüme oranları, kişisel kredilerde, doruğa çıktığı nisan ayı başındaki yüzde 7,4’ten, 17 kasım itibarıyla yüzde 2,1’e gerilemiştir. Bu oran, taşıt kredilerinde yüzde 1,4’e inerken, ihtiyaç kredilerinde yüzde 1,3 civarında nispeten yatay seyretmektedir.

Gerek tüketim gerekse borçlanma aracı olarak kullanılan ferdî kredi kartı ise yüzde 4 ile görece yüksek bir süratte seyretmekle birlikte, daha ölçülü bir patikaya doğru ilerlemektedir.