İki il, iki telif davası: Düğün şarkısı ve film sahnesi başlarını yaktı; peki kanun ne diyor?

Türkiye’de art arda yaşanan iki telif tartışması, düğünlerde izinsiz şarkı söyleme ve sosyal medyada film sahnesi paylaşmanın ciddi hukuki sonuçlar doğurabileceğini gösterdi. Ankaralı Coşkun, düğün videoları viral olan çiften 300 bin TL isterken, Adanalı bir şoför de film sahnesi paylaştığı için ifade verdi. Uzmanlar, işletmelerden bireylere kadar uzanan sorumluluk zincirinin her olayda farklı değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiyor.

İzmir’de yaşayan Hasan ve Öznur Başkaya çifti, 2023 Haziran ayında yaptıkları düğünde Ankaralı Coşkun’a ait Ne Bilsin Eller şarkısını söylemiş ve o anlara ait görüntüler sosyal medyada hızla yayılmıştı. Paylaşılan videolardan biri, özellikle düğün sayfalarında milyonlara ulaştı. Ankaralı Coşkun olarak bilinen Coşkun Direk, videonun altına önce alkış emojisi bırakarak çifti tebrik etti; ancak görüntüler viral olunca şikâyetçi olup uzlaşma için 300 bin TL talep etti. Çifte ifade için çağrı yapılırken, Hasan Başkaya videonun kendi hesaplarından değil farklı sayfalar tarafından yayıldığını, görüntülerden hiçbir ticari kazanç elde etmediklerini söyledi.

Benzer bir telif tartışması Adana’da yaşayan şoför Ali Çapar’ın başına geldi. Çapar, sosyal medya hesabından sevdiği Şalvar Davası filminden birkaç sahneyi paylaştıktan sonra Müjde Ar’ın avukatları tarafından “Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’na muhalefet” gerekçesiyle savcılığa şikâyet edildi. Polis merkezine çağrılan Çapar ifadesinde, paylaşımları eğlence amacıyla yaptığını ve suç teşkil ettiğini bilmediğini belirtti. Arabuluculuk sürecinde 50-150 bin TL arasında telif talep edilebileceğini öğrendiğini aktaran Çapar, asgari ücretle geçindiğini ve bu rakamları karşılamasının mümkün olmadığını söyledi.

Kanun ne diyor?

Hürriyet’ten Oya Armutçu’nun aktardığına göre, uzmanlar, hem düğünlerde izinsiz şarkı söylemenin hem de sosyal medyada film veya müzik içeriği paylaşmanın Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında telif ihlali sayıldığını belirtiyor. Düğün, kına ve benzeri etkinlikler “kamuya iletim” kapsamında değerlendirilirken MESAM ve MSG gibi birliklerden izin alınması gerekiyor. Yargıtay kararları, çoğu durumda sorumluluğun eseri çalan işletmelere yüklendiğini, çiftler veya bireysel kullanıcıların doğrudan sorumlu tutulmasının ise olayın niteliğine göre değiştiğini belirtiyor. Viral yayılmalarda sorumluluğun kimde olduğuna ise mahkeme kararları yön verecek.