İmamoğlu: İstanbul’un bütçesi artık emin ellerde, tek kuruşuna zeval gelmez

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, “2023 yılında toplam bütçe gelirlerimizi 95 milyar 250 milyon lira, toplam bütçe masraflarımızı ise 115 milyar 250 milyon lira olarak tasarladık. Bu durumda, 2023 yılında hizmet ve yatırımlarımız için 20 milyar lira finansmana ihtiyaç duyacağımızı öngörüyoruz. Bunun 7 milyar lirasını nakit ve eurobond mevcudumuzdan karşılamayı, yaklaşık 13 milyar lirasını ise borçlanmayla finanse etmeyi hesaplıyoruz” dedi. İmamoğlu, “Bu bütçenin her kuruşunu İstanbul’un ve İstanbullunun yararını gözeterek kullanacağız. Yatırımlarımızı ve hizmetlerimizi bütçe disiplinine bağlı kalarak gerçekleştirmeye devam edeceğiz. Bu kentin tüm kaynaklarını ve imkanlarını 16 milyon İstanbulluya eşit, adil, hakkaniyetli biçimde kullandırmayı sürdüreceğiz. Bütçemiz adaletli, disiplinli, bereketli olacak ve bu rahmeti tüm İstanbullular yaşayacak, hissedecek. Zira İstanbul, artık çok iyi yönetiliyor. Zira artık İstanbul’un bütçesi emin ellerde. Tek kuruşuna zeval gelmez. Tek kuruşuna ayıp edilmez” diye konuştu.

Ekrem İmamoğlu, İBB Meclisi’nin bugünkü toplantısında, belediyenin 2023 yılı bütçesinin sunumunu yaptı. İmamoğlu, bütçeyi “adaletli, disiplinli, bereketli” sözleriyle tanımladı. 2023 bütçesinin özel bir değere sahip olduğunu vurgulayan İmamoğlu, şunları söyledi:

“Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yolundan yürümeye devam edeceğiz”

Bu bütçe, Cumhuriyet’imizin kuruluşunun 100. yılına denk gelen 2023 yılı hizmet ve faaliyetlerimizin bütçesi olacak. 100. yılımıza girerken 100 milyar lirayı aşkın bir bütçe ile faaliyetlerimizi yürüteceğiz. 2023 yılını hem Cumhuriyet’in kazanımlarını tekrar tekrar özümseyerek ve sahiplenerek yaşayacağız hem de Cumhuriyet’imizi bugün bulunduğu noktadan daha ileriye, hak ettiği noktaya taşımak için çalışacağız. 100 yıl önce ‘Özgürlük ve bağımsızlık benim karakterimdir’ diyen bir lider, bağımsızlığı şiar edinmiş bu halkı Cumhuriyet ile taçlandırdı. Bu ülkede, bayan ve erkeğin eşit, bağımsızlığın vazgeçilmez, demokrasinin belirleyici, bilimin yol gösterici olduğu bir hayat kurdu. 100 yıl önce bir lider, ‘Daima milletin sevgi ve inancına dayanarak hep birlikte ileriye gideceğiz. Türkiye Cumhuriyeti mesut, muvaffak ve muzaffer olacaktır’ demişti. O başkanın, Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yolundan yürümeye devam edeceğiz.

“Bu finansman gereksinimi, üç temel önceliğimizi benzeyenanda gerçekleştirmek için öngörülen tutardır”

2023 yılında toplam bütçe gelirlerimizi 95 milyar 250 milyon lira, toplam bütçe masraflarımızı ise 115 milyar 250 milyon lira olarak tasarladık. Bu durumda, 2023 yılında hizmet ve yatırımlarımız için 20 milyar lira finansmana ihtiyaç duyacağımızı öngörüyoruz. Bunun 7 milyar lirasını nakit ve eurobond mevcudumuzdan karşılamayı, yaklaşık 13 milyar lirasını ise borçlanmayla finanse etmeyi planlıyoruz. Bu finansman muhtaçlığı, üç temel önceliğimizi aynı anda gerçekleştirmek için öngörülen meblağdır. Bu önceliklerimiz şunlar; Bütçemizin en az yarısını yatırım harcamalarına ayırarak kentimizi öncelemek. Sosyal yardımların bütçedeki hissesini koruyarak hemşerilerimizi öncelemek. Çalışanlarımızı enflasyona ezdirmeyerek işçimizi öncelemek. Memnuniyetle söylüyorum ki 2023 yılı bütçemiz, bu üç önceliğimizi de gerçekleştirdiğimiz bir bütçe oldu.  

“Bütçe, yüksek ahlaki standartlarla yönetilmesi gereken bir süreçtir”

Elbette bütçe, yalnızca gelir ve masrafları gösteren, sayılardan ibaret bir tablo değildir. Bütçe, yüksek ahlaki standartlarla yönetilmesi gereken bir süreçtir. Biz, bu süreci öncelikle hukuka uygun yürütmenin taahhüdünü veriyoruz.öyle görünüşte, kağıt üstünde hukuksallıktan söz etmiyorum. Objektif kuralların gerisinden dolanmaya asla tevessül etmeyen, mutlak şeffaflıktan beslenen bir süreçten söz ediyorum. Gerçek bir şeffaflığın olmadığı idarelerde, minareyi çalanın kılıfını da hazırladığını çok gördük. Buna imkan tanımayacağız, şeffaf bütçe idaresinden asla taviz vermeyeceğiz. Bütçemizi tam bir disiplinle direktörün taahhüdünü veriyoruz. Bütçe, bize emanet edilmiş para demektir. O para, vatandaşın helal parasıdır ve bunu bilerek, bunu hissederek kullanılmalıdır. Biz, bu türlü hissetmeye, bu türlü davranmaya devam edeceğiz. Bütçe maksatları, bizim vatandaşa verdiğimiz sözlerdir. Onları yerine getirmek için var gücümüzle çalışacağız.

“İsraf ve istismarın iç içe geçtiği, hukuk dışı, ahlak dışı uygulamalara asla geçit vermeyeceğiz”

Yönetime talip olurken vatandaşlara ‘israf tertibini ortadan kaldırma’ sözünü verdik. Hemşerilerimiz, bize, bu söylediği söz önemsedikleri ve israfa son verilmesini istedikleri için oy verdiler. Bu yoldaki gayretimize, 3 yıldır sürdürdüğümüz kararlılıkla devam edeceğiz ve bu kadim şehirde hiçbir şartta kamu kaynaklarının israf edilmesine izin vermeyeceğiz. İsrafı olağanlaştıran bir anlayış içerisinde olmayacağız. İsraf ve istismarın iç içe geçtiği, hukuk dışı, ahlak dışı uygulamalara asla geçit vermeyeceğiz. Evet, bütçe, yüksek ahlaki standartlarla yönetilmesi gereken bir süreçtir. Ve bu türlü yönetildiğinde bütçenin rahmeti de artar. Zira o bütçe, artık birtakım sayıları, birtakım para hesaplarını ifade etmekten çıkar. Namuslu, haysiyetli insanların ortak iradesinin, ortak amaçlarının ifadesi haline gelir. Bütçenin rahmeti arttığında ne olur biliyor musunuz? Mesela ‘Askıda Fatura’ kampanyası başlatırsınız. Ve insanlar, sizin bütçe konusunda nasıl hassas olduğunuzu bildikleri için kampanyanıza gönülden katılırlar, sosyal yardım ve destek bütçenizi büyütürler. Bütçenin rahmeti arttığında, o bütçeyle iş yapanların motivasyonları artar. Herkes ortak yararın peşinde koşmaya, bunun için daha fazla çalışmaya başlar. Bütçeniz bereketliyse gece rahat uyursunuz. Bütçenin rahmeti, benim çok değer verdiğim bir kavramdır. Bu kavram, bizim her türlü işte doğruluğa, adalete verdiğimiz değeri gösterir. Doğruluktan sapmadan yürümenin karşılığını kesinlikle alacağımıza olan inancımızı gösterir. Bütçenin rahmeti, bizim kendi ahlakımıza olan itimadımızı gösterir. İşte bu inançla, bu inançla sizlere 2023 bütçemizi sunuyoruz.

“Yatırım harcamaları bütçemizi 2022 yılına kıyasla yüzde 99 oranında artırmış oluyoruz”

İstanbul, yatırımlarla güçleniyor. 2023 yılı bütçemizde yatırım harcamaları, toplam bütçenin yüzde 50’sini teşkil ediyor. Bu yıl yatırımlara toplam 57 milyar lira ayırarak yatırım harcamaları bütçemizi 2022 yılına kıyasla yüzde 99 oranında artırmış oluyoruz. Yani ikiye katlıyoruz. Bu açıdan 2023 bütçemizin de tıpkı 2022 bütçemiz bir yatırım bütçesi olduğunu memnuniyetle ifade etmek isterim. İstanbul’da inşa ettiğimiz belediyecilik modelini iki sözle özetlemiştim: Demokrasi ve kalkınma. Yerel demokrasi, insani gelişmenin ve ömür kalitesinin olmazsa olmazı iken yatırım, toplumsal ve ekonomik kalkınmanın sağlayıcısıdır. Biz, ilk günden beri yatırımlarımızla İstanbul’da toplumsal bütünlüğü, dayanışmayı ve yerel demokrasiyi güçlendiriyoruz. Yatırımlarımızla İstanbul’un bilgi, teknoloji ve inovasyon odaklı dönüşümünü sağlıyoruz. Yatırım, bizim için İstanbul’un yaratıcılık ve yenilikçilik ekosistemini güçlendirmenin bir aracıdır. İstanbul’un doğal, tarihi ve kültürel bedellerini destekleyerek ve koruyarak artırmanın bir aracıdır. İstanbul’un yerel kıymetlerinin çeşitliliğini ve kapsayıcılığını artırarak ulusal ve uluslararası yerlerde emsal gösterilmesini sağlamanın bir aracıdır. İstanbul’u bu yerlerde bir cazibe merkezine dönüştürmenin bir aracıdır.

“Bütçemiz bereketli olduğu içindir ki çok sağlam, çok süratli ilerliyoruz”

Bütçemiz bereketli olduğu içindir ki çok sağlam, çok süratli ilerliyoruz. ‘150 Günde 150 Proje’ diye tarif ettiğimiz süreç, işte bu rahmetin tabiridir. O kadar bereketli yol alıyoruz ki ‘150 Günde 150 Proje’ diye çıktığımız yolda, yılbaşına geldiğimizde 200 projeyi geçmiş olacağız. Odağına insanı alan, meseleleri bir bütün olarak ve kalıcı biçimde çözme anlayışıyla şekillendirilmiş yeni projeleri aynı tempoyla hayata geçirmeye devam edeceğiz. İstanbul, yatırımla güçlenmeye devam edecek. Bundan sonra da tüm yatırımlarımızı akılcı, şeffaf, katılımcı şekilde ve yalnızca kamu faydasını gözeterek yapmaya devam edeceğiz. Biz, İstanbul’da plansız, projesiz, siyasi parti tercihlerine göre şekillenen kelamda yatırım dönemini kapattık. 2050’ye uzanan yol haritamızı adım adım planlıyor ve projelendiriyoruz. Bunların önümüzdeki yıla ilişkin olanlarını da 2023 yılı yatırım ve hizmet programı ile performans programında sizlerin bilgisine sunduk.

“2023 yılı da büyük adımların ve atılımların yılı olacak”

2023 yılı yatırım ve hizmet programında, toplam 98 milyar lira bedelinde 590 adet faaliyet yer aldı. Memnuniyetle ifade ediyorum ki bu faaliyetlerden 57 milyar lira bedelindeki 219 adedi yatırım yüklü. Bunların 79 adedi ise 2023 yılında eklenen yeni faaliyetlerdir. Yeniden memnuniyetle ifade ediyorum ki yatırım ve hizmet programında her yıl çok önemli ölçüde yeni projeye yer veriyoruz. Tamamlanan her projenin yerine, ‘adil, yeşil, yaratıcı İstanbul’ dönüşümünü sağlayacak yeni bir proje koyuyoruz. 2050 yılında hayatın tüm çeşitliliği ile canlı ve özgür olduğu, herkesin iyi yaşadığı bir dünya kenti olacak İstanbul’a, her yıl büyük adımlarla ilerlediğimizi biliyoruz. 2023 yılı da büyük adımların ve atılımların yılı olacak. 2023 bütçemizi bu inançla hazırladık.

“Raylı sistem yatırımları için 3 milyar 625 milyon lira kaynak ayırdık”

2023 yılı yatırım harcamalarının yüzde 41’ini teşkil eden raylı sistem yatırımları için tam olarak 23 milyar 625 milyon lira kaynak ayırdık. Raylı sistemlerde başlattığımız büyük atılıma yakışan bir yıl yaşayacağız. Geçtiğimiz 3 yılda ulaştığımız yıllık metro üretme suratı, İstanbul tarihinde bir rekordur. aynı anda 10 metro inşa etmek dünyada eşi görülmemiş bir işi başarıyoruz. Bizden evvelki 25 yılın ortalamasının en az 4 katını vilayetimize kazandırıyoruz. İsrafa son verdiğimiz, işinin ehli, liyakatli takımlarla çalıştığımız için oluyor bütün bunlar. Bütçemize kirli eller dokunmadığı, hiçbir siyasi hesabın gölgesi düşmediği için oluyor. Raylı sistemler dışındaki toplu ulaşım için ayırdığımız kaynak meblağı yaklaşık 17 milyar lira. İlaveten yol, köprü, kavşak, tünel, üst ve alt geçit, cadde, meydan, bulvar, kıyı ve asfalt imali için de 17 milyar 583 milyon lira bütçe ayırdık. Yatırım bütçemizi 2022 yılına kıyasla yüzde 99 oranında artırarak tam iki katına çıkardık. Cari transfer harcamaları, bir evvelki yıla kıyasla yüzde 89 oranında artarak 13 milyar 477 milyon liraya yükseldi. Böylelikle cari transferlerin bütçeden aldığı hisse, yüzde 12 oldu. Bu yılki konsolide bütçemiz, İSKİ ve İETT dahil, toplam 163 milyar lira. Konsolide bütçemizde ise bu yıl yatırıma 70 milyar lira ayırdık. İştirak şirketlerimiz, 2023 yılında toplam 155 milyar lira bütçe büyüklüğüne ulaştı. 2023 yılında iştiraklerimiz de dahil, toplam 318 milyar 848 milyon lira büyüklüğünde bir bütçeyi yöneteceğiz. Bunun toplam 73 milyar lirası yatırım bütçesi. Bugün sizlere, İstanbul’un ve İstanbullunun önceliklerini belirleyen ve gereksinimlerini gözeten bir bütçe tasarısı sunuyorum.

“Sabah kalkınca metro yapmaya karar verip akşam yatarken durdurmanın maliyeti”

Biz göreve geldiğimizde durmuş olarak devraldığımız 10 metro çizgisinin imalini tekrar başlattık başlatmasına ama, bir de bunların durmuş olmasının maliyetine dikkatinizi çekmek istiyorum. Tek bir hat üzerinden örnek vereceğim. Pek anlaşılır olacağına eminim. Ümraniye-Ataşehir-Göztepe metro çizgisinin ihalesi, Mart 2017’de yapılmış, üretimine Nisan 2017’de başlanılmış. ama toplam uzunluğu 13 kilometre olan bu hat, yıl 29 Aralık 2017 tarihinde durdurulmuş. Biz göreve geldiğimizde yalnızca yüzde 4 fiziki ilerleme kaydedilmişti. Bu sınırın Mart 2017’de yapılan ihale bedeli 2 milyar 470 milyon lira idi. Durdurulmasaydı ve mukavelede belirtilen sürede, yani 2020 Şubat’ında tamamlansaydı, fiyat farkı dahil toplam maliyet bedeli 3 milyar 250 milyon lira olacaktı. Lakin aktüel durumda toplam maliyeti, fiyat farkı dahil 10 milyar 329 milyon liraya yükseldi. Ortadaki fark, 7 milyar 80 milyon lira. Bu fark, vaktinde tamamlansaydı mal olacak bedeli esas alırsak iki tane Ümraniye-Ataşehir-Göztepe hattı ediyor. Bu fark, öngörüsüzlüğün bu kente maliyetidir. Sabah kalkınca metro yapmaya karar verip akşam yatarken durdurmanın maliyetidir. Bu fark, bu kenti plansız, projesiz direktörün maliyetidir. Bu durumu yaratan insanları, burada bulunan arkadaşların büyük çoğunluğu benden daha iyi tanıyor. O adresleri iyi belirleyip, onları mercek altında tutmalarını ve bu ülkeye hangi mevkide ya da makamda bulunuyorlarsa, daha fazla zarar vermemeleri için önlem almaları yönünde uyarıyorum.

“Adalet, bir kentin, bir ülkenin, bir milletin en güçlü manevi çimentosudur”

“Hayalini kurduğunuz rantlar aklınızı başınızdan alıyor olabilir,şunu unutmayın; tabiata, etrafa karşı açılan her savaş kaybedilmeye mahkumdur”

Elbette zelzeleye karşı yüzde 100 hazırlık, sadece İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin yahut sırf merkezi idarenin eforlarıyla ulaşılabilecek bir hedef değildir. Topyekûn bir seferberlik gerektiren çok boyutlu bir mücadele var önümüzde. Zelzeleye hazırlık için yapılacak çok iş var ama her şeyden önce bir anlayışı değiştirmemiz gerekiyor: Tabiatla, etrafla savaşmaktan vazgeçilmelidir. Tabiatla lakin ahenk içerisinde yaşayabiliriz. Hayalini kurduğunuz rantlar, maddi çıkarlar aklınızı başınızdan alıyor olabilir.şunu unutmayın; tabiata, etrafa karşı açılan her savaş, kaybedilmeye mahkumdur. Her yaşadığımız sarsıntı, bize bu gerçeği en acı biçimiyle gösteriyor.

“Kanal İstanbul denilen o beton kanal, rant uğruna tabiata karşı açılmak istenen büyük bir savaştır”

İstanbul, sarsıntı gerçeğiyle başa çıkmak için daha yolun çok başındayken, süreci şimdi gerçekleştirememiş ve tahlil edememişken bu kentin başına yeni felaket alanları musallat etmek isteyen zihne karşıyız. İsmi, ‘Beton Kanal’. Kanal İstanbul denilen o beton kanal, rant uğruna tabiata karşı açılmak istenen büyük bir savaştır. O beton ucube, İstanbul’un ormanlarına, tarım alanlarına, su kaynaklarına, denizine, havasına, doğal ömrüne yönelik çok büyük bir hücumdur. Ve rant uğruna tabiata karşı girişilmiş her taarruzda olduğu aynıi, sonu acıyla, hüsranla bitecektir. Göz göre göre İstanbul’a bu ağır bedelleri ödetmeye kimsenin hakkı olamaz. Zelzeleye hazırlık için kullanılması gereken bütçeleri sarsıntıda yaşanacak meseleleri çok daha ağırlaştıracak, kendisi başlı başına büyük bir sorun kaynağı olacak olan bir beton kanala harcamak, akılla açıklanabilecek bir durum değildir. Bu umursamazlık, bu çıkarcılık, bu para gözlülük vicdanla açıklanacak bir durum değildir. Burada bana laf yetiştirmeye çalışanlara, sevgili hemşerilerimize, evde bulunan çocuk ve gençlere bunu sormasını öneriyorum. Yüzde 85-90 oyla siz iktidardan düşürürler. Vallahi düşünürler. Ülkeyi yönetenler, İstanbul’un sarsıntıya karşı hazırlanmasını nitekim istiyorlarsa; bunun için çalışmaya, topyekun bir seferberliğin en büyük, en güçlü aktörü olarak harekete geçmeye niyetlilerse Kanal İstanbul hayallerindenvazgeçmelidirler. Ne kadar büyük olursa olsun hiçbir inşaat, hiçbir gayrimenkul projesi İstanbul’dan, İstanbullulardan değerli değildir, olamaz.

Gayrimenkul demişken; hatırlayacağınız üzere, geçen yıl sizlerin oylarıyla kabul edilen bütçemizde öngörülen 4 milyar 56 milyon lira gayrimenkul satış geliri olmasına karşılık meclisimiz, 2022 yılında bize şu ana kadar yalnızca 169 milyon lira gayrimenkul satışına onay vermiştir. Bizden evvelki idarelere cömertçe kullandırılan gayrimenkul satış imkanlarının bizden esirgenmesinin asıl faturası, ne yazık ki vatandaşımıza çıkıyor. Bu yıl içinde satış yetkisi talebiyle meclisimize sevk ettiğimiz 55 adet gayrimenkul için hala yetki alamadık, bekliyoruz. Bunların varsayımı satış kıymeti 1 milyar 225 milyon liradır. Şu Anda bu yetkiyi aldığımızda ve alamadığımızda olacaklara bir bakalım: Bu yetkiyi alsaydık ve 1 milyar 225 milyon lira sermaye geliri edinseydik, bu gelir sayesinde belediyemizin yükümlülüklerini azaltacak ya da bunu yatırımlarımızın finansmanı için kullanacaktık. Ki her ikisi de İstanbul’un lehine. Bu yetkiyi alamadığımız zaman iki seçenekle karşı karşıya kalıyoruz. Ya 1 milyar 225 milyon lira fiyatındaki hizmeti gerçekleştirmek için bu meblağ kadar borçlanıp faiz yüküne katlanacağız yahut bu fiyatla gerçekleştireceğimiz yatırımlardan vazgeçeceğiz. Bu durumda bu imkanı bizden esirgediğinizde siz, kimi cezalandırmış oluyorsunuz? Yalnızca bu kadar söylüyorum, diğer da bir şey söylemiyorum. Her sene her sene izahı yapmaktan lisanımızda tüy bitti. ‘Bu durumda siz, kimi cezalandırmış oluyorsunuz’ sorusunu ulu milletimizin takdirine havale ediyorum.

“32 milyar lira borç ödedik”

Finansal imkanlarımızın bu şekilde zorlaştırılmasına karşın İBB, 2022 yılında çok başarılı bir borç yönetimi performansı sergiledi. Borçlandığımızdan daha fazla anapara ve faiz geri ödemesi yaptık. 2022 yılının ilk 9 ayında, 1,5 milyar lira iç borç anapara geri ödemesi ve 400 milyon lira faiz geri ödemesi yaparak toplamda 1 milyar 900 milyon lira iç borç ödedik. Buna karşılık, 1 milyar 200 milyon lira iç borç kullandık. Bundan Ötürü ödediğimizden 700 milyon lira daha az iç borç kullandık. İç ve dış borç toplamı olarak baktığımızda ise 6 milyar 363 milyon lira ana para ve 1 milyar 162 milyon lira faiz geri ödeyerek toplam 7 milyar 526 milyon lira ödeme gerçekleştirdik. Buna karşılık, 6 milyar 966 milyon lira borçlandık. Bundan Ötürü borçlandığımızdan 560 milyon lira daha fazla borcu geri ödedik. Bunu; yatırımlarımızı, açılışlarımızı dolu dizgin gerçekleştirirken başardık. Şunu memnuniyetle söylüyorum ki göreve geldiğimiz 2019 Haziran’ından bu yana, iç ve dış borç geri ödemelerinde çok yüksek bir performans sergiledik. Finansal borçlarımız açısından baktığımızda; 98 milyon dolar, 1 milyar 70 milyon euro ve 10,4 milyar lira faiz dahil iç ve dış borç geri ödemesi yaptık. Bugünkü kurlarla ifade edecek olursak; 31,7 milyar lira, yani yaklaşık 32 milyar lira borç geri ödedik. Pekala göreve geldiğimiz 2019 Haziran’ından bu yana kur artışının bize yüklediği ek maliyet ne kadar biliyor musunuz? 32,3 milyar lira. 2019 Haziran’ında 5,7 lira olan dolar kurunun bugün 18,5 liraya, 6,5 lira olan euro kurunun 18,2 liraya fırlamasının yarattığı ek maliyet, 32,3 milyar lira. Yani 2019 Haziran’ından bu yana bugünkü kurlarla 31,7 milyar lira borç geri ödemesi yapmamıza rağmen, periyotta kur artışından kaynaklı 32,3 milyar lira ek maliyete maruz kaldık. Yani ödediğimiz borçtan daha fazla kur maliyeti bindi sırtımıza.

Bu, sadece kur artışının bize yüklediği maliyet artışı. Bir de enflasyonun yarattığı fiyat artışından kaynaklanan ek maliyetler var. Geçen sene ocak ayından bu yana nervürlü demirin ünite ton fiyatı 2,6 kat, yapısal çeliğin ünite ton fiyatı 4,2 kat, betonun metreküp fiyatı 6,5 kat arttı. Birkaç örnek daha vereyim isterseniz: Çimentonun torba fiyatı tam 4,5 kat arttı. Kırma taşın fiyatı 6 kat, camın fiyatı 5 katına fırladı. 2021 yılında ortalama 675 liraya döktüğümüz asfaltı bugün bin 600 liraya döküyoruz. Yani geçen yılki fiyatın 2,5 katını ödüyoruz. Çok kolay bir hesapla üretim işlerimizin yüzde 30’unun personellik, yüzde 70’inin materyal olduğunu düşünürsek girdi fiyatlarındaki bu artışlar, materyal maliyetlerimizi en optimist varsayımla 3 kat artırdı. Sabit girdimiz olan personellik fiyatları ise 2 kat arttı. Sonuç olarak, imal maliyetlerimiz nerden baksanız 3 katına çıktı. Bu olağandışı düzeydeki kur ve fiyat artışlarına karşın, eldeki kaynaklarımızın doğru yönetilmesi sayesinde hem borçlandığımızdan daha fazla borç geri ödemesi yapıyoruz hem de İstanbul’un her yanında önemli, büyük yatırımlar ve açılışlar yapmaya devam ediyoruz.

“Her türlü engellemeye karşın İBB’nin borçlarını döviz cinsinden azaltmış durumdayız”

Her türlü engelleme, kesinti, pandemi ve ekonomik çöküşe karşın İBB’nin borçlarını döviz cinsinden azaltmış durumdayız. Bütçe disiplini, bütçe adaleti ve bütçe rahmeti dediğimiz şey, bu işte. Bütçe disiplini, bütçe adaleti ve bütçe rahmeti. Bunu kulaklara kazıyacağız. Bütçe rahmeti sağladık biz bu kuruma. İşte bütçe rahmeti dediğimiz şey bu. Bereketsiz yer kupkuru olur, şantiyeleri durur. Bereketli yer cafcaflı olur, gürül gürül şantiyeleri çalışır, her şeye karşın, her engellemeye karşın. Lütfen şunu görün ve ifade etme yüreğini gösterin: Ülke idaresinde ısrar edilen akıl dışı ekonomi siyasetleri sebep, döviz kurlarındaki artış sonuçtur. İktidarın irrasyonel ekonomi siyasetleri sebep, belediyelerin maliyetlerindeki artış sonuçtur. Mevcut ekonomi siyasetleri sebep, ekonomik istikrarsızlık sonuçtur. Şunu üzülerek söylüyorum ki bu hoş memlekette artık hiç kimse önünü göremiyor. Hiç kimse yatırım yapmak için öngörüde bulunamıyor. Size tek bir örnek vereceğim: Bildiğiniz gibi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve ünite fiyat yayınlayan tüm yönetimler, her sene başında 12 ay boyunca geçerli olacak ünite fiyatları yayınlar. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’nın yayınladığı rayiç personellik ve gereç ünite fiyatları diğer tüm yönetimlere altlık olur. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, her sene yılda bir kere ocak ayında yayınladığı bu ünite fiyatları bu sene de ocak ayında yayınladı. ama bu sene haziranda ve temmuzda iki defa revize etti. İşte halimiz budur.

“Hepimiz aynı gemideyiz; bu memleket hepimizin”

Lütfen şunu unutmayalım ki hepimiz aynı gemideyiz; bu memleket hepimizin. Ülkemizde makro istikrar sağlanmadan, ekonomimizin şoklara karşı dayanıklılığı artırılmadan, yatırımlarımız için uygun bir iklim tesis edilmeden, orta ve uzun vadede sürdürülebilir ve sağlıklı bir kalkınma gerçekleştirilmesi mümkün olmayacak. Türkiye’de son 20 yılda süregelen yüksek işsizlik, sorunun yapısal olduğuna işaret ediyor. Buna borçlanmayla finanse edilen büyümenin verimlilik artışı sağlamamasını da eklediğimizde, problemimizin ‘kaliteli büyüyememe’ sorunu olduğunu görüyoruz. Bu nedenle kısa vadeli palyatif siyasetlerin bir yana bırakılması, uzun vadeli kalkınma için elverişli şartları yaratacak mali disiplini ve fiyat istikrarını önceliklendiren para ve maliye siyasetlerinin uygulanması kaidedir. Lakin bu şekilde ekonomik ve siyasi kurumlarımızı yeni baştan yapılandırarak uluslararası düzlemde ülkemizin hak ettiği prestiji ve büyümenin finansmanını sağlayacak yurtdışı fonlara erişim kabiliyetini geri kazanabiliriz. Ne yapılması gerektiğini bilmek kâfi değildir, yapma iradesi de sergilemektir çok önemli olan. Önümüze çıkarılan finansal zorluklar ne olursa olsun biz, bu irademizden taviz vermeyeceğiz.

“İBB’nin kurumsal yapısında büyük bir değişim gerçekleştirdik”

Göreve geldikten sonra, İBB’nin kurumsal yapısında büyük bir değişim gerçekleştirdik. Kurumsal kıymetlerimizin temeline, çalışanlarımızın şahsî gelişimini ve yetkinleşmesini, iş süreçlerimizin teknoloji kalibresinin artırılmasını ve dijital dönüşümünü ve kurumsal idaremizin prensip ve kural bazlı işlemesini koyduk. Çalışanlarımız, bizim kurumsal değişimimizin hem öznesi hem de gayesidir. Kurumsal yapımızı, çalışanlarımızın İBB’nin vizyonuna inanmasını ve bunu hayata geçirmek için çalışmasını sağlayacak şekilde dönüştürdük. Belediyemizde çalışanların haklarını teminat altına almamız sayesinde, çalışanlarımızla ortamızda çok güçlü bir sosyal diyalog geliştirdik. Belediyemizin sürdürülebilir gelişimi için tüm iş süreçlerimizi en yüksek donanımda, çağın gereklerine uygun teknolojik altyapıyla donatıyoruz. Bu sayede iş süreçlerimizin verimliliğini ve vatandaşlarımızın memnuniyetini artırdık. Kurumsal idaremizi liyakat, şeffaflık ve hesap verebilirlik unsurlarına dayandırdık. Bize emanet edilen kamu kaynaklarını kamu faydası ve mali disiplin asıllarını gözeterek yönetiyoruz. Sonuçta, bu sayede yenilikçi ve kapsayıcı bir kurumsal bünye yarattık. İBB yönetimi olarak sergilediğimiz bütüncül ve uzun vadeli yönetim üslubu sayesinde, belediyemizi gelişmiş, saygın ve çağdaş bir yapıya kavuşturduk.

“İstanbul Modeli, demokrasiyi ve demokratik iştiraki esas alan bir modeldir”

Kurumsallaşma yolunda yaptığımız çalışmaları ‘İstanbul Modeli’ olarak tanımlıyoruz. Bu model, yalnızca ülkemiz için değil, yer yüzündeki her çok önemli kent için çok önemli bir yönetişim modelidir. İstanbul Modeli, ortak akla, bilime, vatandaş beklentilerine, ülke ve dünya gerçeklerine dayanan, demokrasiyi ve demokratik iştiraki esas alan bir modeldir. İstanbul Modeli’nin özü insan; amacı vatandaş mutluluğudur. Biz, önümüzdeki süreçte İstanbul Modeli’nin kurumsal çerçevesini tamamlayan süreçleri ve bağlantısını de planlayacağız. Ne yazık ki Türkiye bir modelle yönetilmiyor. Daha doğrusu, Türkiye’nin idaresinde herhangi bir modelin ya da vatandaşın refahını hedef alan bir rasyonelin olduğunu dahi söyleyemeyiz. Araştırmalar gösteriyor ki vatandaşlarımızın neredeyse yüzde 85’i, ‘Türkiye artık yönetilemiyor’ ya da ‘Türkiye artık çok kötü yönetiliyor’ diye düşünüyor.

“Kimse moralini bozmasın, seçimlerden sonra tüm bu zahmetleri aşabiliriz”

Tüm bu akıl dışı gidişattan ve milli çöküşten kurtulmanın yolu, hukukun üstünlüğü ve güçlendirilmiş parlamenter demokrasinin inşasından geçiyor. Yaklaşan seçimler, siyasetin rasyonelleşmesi, ekonomi idaresinin liyakatli bireylere devredilerek bağımsız bir yapıya kavuşması için ülkemize büyük fırsatlar sunuyor. Kimse moralini bozmasın, seçimlerden sonra tüm bu düşünceleri aşabiliriz. Bu ıstırapları aşacak potansiyelimiz, milli irademiz ve umudumuz var. Bu bozuk düzene, bu israf tertibine son verip yüksek enflasyon düşürmeli, fiyat istikrarını süratle sağlamalıyız. Merkez Bankası’nın bağımsızlığı ve prestijinin yeniden tesis edilmesiyle para siyasetinde olağanlaşmayı sağlamalıyız. Yapısal ıslahatlarla fiyatların yüksek seyretmesi ve emtia şoklarını engellemeliyiz. İthalat bağımlılığını azaltacak, fiyat geçişkenliğini düşürecek ıslahatları süratle hayata geçirmeliyiz. Maddi mahrumluk sonuna düşen hanelerin besin, barınma ve ısınma gereksinimlerine destek olarak yoksullukla mücadele etmeliyiz. Konutta arz fazlasının olduğu bölgelerde arz-talep arasındaki dengesizliği ihtiyaç sahipleri lehine giderecek uygulamalar getirmeliyiz. İhtiyaç sahibi vatandaşlarımızın ulaşım masraflarını düşürecek mali destek ve teşvikler sunmalıyız. Kredi Garanti Fonu’nu (KGF) ve KOSGEB dayanaklarını faal ve adil biçimde kullanarak şirketlerin krediye erişimini kolaylaştırabiliriz. Sürdürülebilir bir büyüme ve ekonomik kalkınma modeline geçiş için yapısal ıslahatlar gerçekleştirmeliyiz. Fiyat istikrarını, sürdürülebilir büyümeyi ve kalkınmayı odağa almalı; nitelikli büyüme ve istihdam potansiyelini artırma, gelir adaleti ve sosyal refahı iyileştirme amaçlı siyasetler uygulamalıyız. Yenilik ekonomisine odaklanmalı, yatırım ortamı ve ülkemizin uluslararası rekabet gücünü güzelleştirmeli, iklim değişikliği kriziyle mücadele etmeli ve hayat kalitesini artırmalıyız.

“Artık İstanbul’un bütçesi emin ellerde, tek kuruşuna zeval gelmez”

Bugün sunduğum bütçe vizyonumuz, stratejik düşünmeye, sonuç odaklı performansa ve hesap verme sorumluluğuna dayanmaktadır. Bütçe, bizim için, İstanbullulara Stratejik Planımızda vadettiğimiz maksat ve gayeleri gerçekleştirme aracıdır. Bütçe, bizim için, mali disiplin ve kaynak dağılımı içeren uygulamalarımız konusunda İstanbullulara hesap verme aracımızdır. Bütçe, bizim için hem yatırım ve hizmetlerimizin hem de karar süreçlerinin demokratik niteliği açısından bir kalite göstergesidir. 2023 yılı bütçemizi de bu ciddiyetle hazırladık. Katılımcı bütçe prensipleriyle yüzbinlerce İstanbulluyla karar aldık. 2023 bütçesinde öngördüğümüz hizmet ve yatırımlarla İstanbul güçlenmeye devam edecek. Biz, daha güçlü İstanbul’a, toplumsal güveni inşa ederek, vatandaşı idareye katarak, birbirimize güvenerek ve gelecek için birlikte çalışarak ulaşacağız. 39 ilçemizle birlikte çalışacağız. 39 ilçemiz için eşit ve istikrarlı biçimde çalışacağız. 39 ilçemizle el ele 16 milyon için çalışacağız. Bu vesileyle bu kürsüden 16 milyon hemşerimize verdiğim söylediği söz tekrarlıyorum: Bu bütçenin her kuruşunu İstanbul’un ve İstanbullunun yararını gözeterek kullanacağız. Yatırımlarımızı ve hizmetlerimizi bütçe disiplinine bağlı kalarak gerçekleştirmeye devam edeceğiz. Bu kentin tüm kaynaklarını ve imkanlarını, 16 milyon İstanbulluya eşit, adil, hakkaniyetli biçimde kullandırmayı sürdüreceğiz. Bütçemiz adaletli, disiplinli, bereketli olacak ve bu rahmeti tüm İstanbullular yaşayacak, hissedecek. Zira İstanbul, artık çok iyi yönetiliyor. Zira artık İstanbul’un bütçesi emin ellerde. Tek kuruşuna zeval gelmez. Tek kuruşuna ayıp edilmez.

“Türkiye’nin artık kaybedecek vakti kalmadı”

Türkiye’nin artık kaybedecek vakti kalmadı. Yaklaşan seçimde her birimiz, ülkemizin geleceği ismine sorumlu davranmalıyız. Siyasi fikrimiz, etnik kökenimiz, ömür şeklimiz ya da inancımız ne olursa olsun, önümüze çıkarılan tuzaklara dikkat etmeli, ulusal amaçlar için bir ve bir arada olmalıyız. Çocuklarımızın geleceği, ülkemizin dirliği için ve milletimizin memnunluğu için demokraside ve ortak bedellerde buluşmalıyız. Vatandaşlarına yüksek hayat kalitesi sunan, yüksek teknoloji ve katma bedele sahip firmalarla uluslararası arenada ismini duyuran ülkeler arasında yer almak istiyorsak yapısal siyasetlere acilen karar vermeli ve kararlılıkla uygulamalıyız. Bu emelle bütünsel ve kapsamlı bir şekilde kamu maliyesi, gelirler, eğitim, hukuk, bölgesel kalkınma, sanayi, teknoloji, dış ticaret, enerji ve yeşil dönüşüm alanlarında siyasetler sepeti oluşturmalı; önceliklere karar vermeli ve uygulamalıyız. Biz, İBB yönetimi olarak, İstanbul’un ekonomik faaliyet ve potansiyelleriyle ülke iktisadının en önemli, en değerli modüllerinden biri olduğunu iyi biliyoruz. İlk günden beri bu şuur ve sorumlulukla çalışıyoruz.

“Cumhuriyet’imizin 100’üncü yılında, bu hoş ülkeye hak ettiği hoş günleri getireceğiz”

(ANKA)