İmamoğlu, Zelzele Bilim Kurulu’nu topladı: “Afet idaresinin bu kadar merkezileşmesinin, bu kadar sivil toplumun yok sayılmasının sonuçları çok ağır”

İstanbul Büyükşehir Belediye (İBB) Başkanı Ekrem İmamoğlu, Sarsıntı Bilim Kurulu’nu topladı. Konsey üyeleriyle bir araya gelen İmamoğlu, afet yönetimi bakımından 1999 Marmara Depremi’nden çok daha kötü bir tabloyla karşı karşıya olunduğunu ifade ederek, “Afet idaresinin bu kadar merkezileşmesinin, bu kadar sivil toplumun yok sayılmasının sonuçları çok ağır” sözlerini kullandı.

İmamoğlu, Kahramanmaraş merkezli iki büyük sarsıntı sonrasında bir sefer daha gündeme gelen muhtemel İstanbul sarsıntısı bahisli çalışma yapacak Zelzele Bilim Kurulu ile bir araya geldi. İSKİ yerleşkesi içerisindeki AKOM’da gerçekleştirilen toplantıya; Prof. Dr. Naci Görür, Prof. Dr. Haluk Eyidoğan, Prof. Dr. Tarık Şengül, Prof. Dr. Okan Tüysüz, Prof. Dr. Alper İlki (çevrimiçi), Prof. Dr. Haluk Özener, Prof. Dr. Himmet Karaman, Prof. Dr. Eser Çaktı, Dr. Turgut Erdem Ergin, Nasuh Mahruki, Prof. Dr. Alp Erinç Yeldan, Prof. Dr. Ejder Yıldırım, Doç. Dr. Seda Kundak, Prof. Dr. Kayıhan Pala (çevrimiçi), Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Prof. Dr. Alper Ünlü ve Prof. Dr. Murat Şeker ile İBB bürokratları katıldı.

AFAD tarafından zelzele felaketi sonrasında Hatay ili ile eşleştirildiklerini vurgulayan İmamoğlu, şu şekilde konuştu:

“AFAD’la iş birliğini koordine edecek sorumluluğu, İstanbul olarak biz aldık. Kahramanmaraş’ta Ankara, Osmaniye’de İzmir, Adıyaman’da Mersin görevlendirildi. Bu kentler, AFAD’ın tariflediği kentlerdi. Birlikteliğimiz çok çok önemli. Açıkçası zelzelenin olduğu an itibariyle, sabaha karşı 05.00’ten itibaren buradaydık ve burada süreci yönettik. Bu süreci yürütürken, benim arkadaşlarıma derhal ilk söylediğim ilk 2-3 talimattan birisi, yakın vakitte hem kendi içimizde daima çalıştığımız hem dönem dönem kimi mevzularda danışmanlık aldığımız hem de bir kısım konularımız vasıtasıyla iş birliği içerisinde olduğumuz bilim insanlarımızın son değerlendirmelerini de tespit ederek, önümüzdeki günlerde kamuoyuna bir bilgilendirme yapalım oldu. İstanbul’u konuşacağımız ve İstanbul üzerinden tekrar topluma, insanlarımıza, hemşerilerimize en önemli biçimde, en uyarıcı biçimiyle, ‘Artık yeter’ diyecek bir bakış açısıyla hem kendimize ‘yeter’ diyeceğiz hem vatandaşa ‘yeter’ diyeceğiz. Birebir o kadar çok şey yaşıyor ki insan, ister istemez bu türlü konuşmak zorunda kalıyor. Bu hisleri dile getireceko dile getirirken de bilimsel yeri son derece güçlü, kararlı bir açıklamayı sunabilecek bir çalışmayı süratlice yapmamız gerektiğini iletmiştim.

“Ne eskiyi toparlayabilmişiz ne yeniyi doğru düzgün yapabilmişiz”

Tüm Türkiye’yi sarsan zelzelede birtakım noktalar tespit ettik. Tamam, birçok yerde de eksiğimiz var,fakat bu turnusol kâğıdı gibi. 24 yıldır ağır konuştuğumuz zelzele sıkıntısında, nitekim o kadar ihmal, o kadar hatta görmezden gelme, hatta yeni yapılanlarda bile o kadar yanlışlarla dolu bir kentleşme var etmişiz ki, mültecilerle baktığımızda, neredeyse bugün 10 milyon dediğimiz yerin 4-4,5 milyonu, o zelzeleden bugüne yerleşmiş. Yani yüzde 40-45’i buraya yerleşmiş,ne eskiyi toparlayabilmişiz ne yeniyi doğru düzgün yapabilmişiz. Yani bu kadar kör göze parmak sokmak misali karşılık bulduğu bir ortam olamaz. Yani nitekim içim yanıyor? Fay sınırlarını değil, güya diğer fikirlerle hareket eden imar siyasetlerinin kentsel gelişmeyi oluştururken hiç de beğenilen olmayan, bilimi gözetmeyen sınırlarla bir süreç yaşandığını gördük.

“Örneğin bir sorumluyla buluşamıyoruz”

Devlet kurumlarının faaliyet gösterdiği birçok yapıda da kayıplar olduğunu gördük. Çok külfetli konuma düşmüş ve bu kurumlarda muazzam bir kapasite kaybını gördüm sahada. Çok feryatla karşılaştık. 99 zelzelesinde birkaç sefer o bölgede bulunduk ki ilk günlerinde de bulunduk. O vakitten bile kötü olabilmek bugün, bana çok acı geldi. Halbuki daha iyi olmalıydı. Çok daha iyi olmalıydı. Örneğin bir sorumluyla buluşamıyoruz. Korkuyor seninle yan yana olmaya. Bunun ismi validir, bunun ismi öteki bir şeydir. Ya da standart cümlelere bağlamış gibi, Genel Başkan’ın da olduğu birtakım ortamlara girdiğimizde, o denli bir anlatıyor ki; güya orada vefat da yok, bütün enkazlar kaldırılmış. İkinci günden, üçüncü günden bahsediyoruz. ‘Her enkazda ekip var.’ Yok kardeşim, o yoldan geldik buraya. Daha yüzde 20’sinde yokuz yani. ‘Ne yapabiliriz ne yapmalıyız’ kısmından çok, bir sunuyu yapmak zorunda olduğunu düşünen bir bürokrasi. Halktan kopuk.

“Amacım kendimi masumlaştırmak değil”

“İster beni sevsin ister sevmesin”

Çuvaldızı kendilerine batırma karakterinden vazgeçmeyecekler. Bir Zelzele Üst Kurulu’nun bir sistemle İstanbul’da çalışıyor olmasını biz önermiştik 2019 ve 2020’de. Büyük uğraşlarla sayın Bakan’a bunu önermiştik. ‘İyi, çok iyi, çok güzel…’suskunlukla karşılandık. Aylarca zorladım bunu. Tanımım şudur: Bir kapıdan giren vatandaş yahut bir heyet yahut bir site yönetimi, birçok ögeleriyle karşılıklarını ‘ama’sız, ‘fakat’sız, siyasi hareketsiz; net alacak. Şayet aşırı beklentileri varsa, orada onların hepsinin umutları sönecek. Tek umudu şu olacak: Benim bu binayı yenilemem lazım. Yenilememin de şartlar şu. Devletin bana sundukları bu. Bunlardan faydalanıp, yenilemem lazım. Öbür türlü alandaki vatandaşın daha fazla ne alırız çatışması yüzde 90. Onun için ister beni sevsin ister sevmesin, bana gelip; ‘Başkanım, bizi perişan ediyor X kurumumuz, hükümetin yönetimi, bakanlık vesaire.’ Biliyorum ki aslında, benim bile veremeyeceğimi vermiş, hala öbür bir şeyin talebinde olan tarafları var. Şeffaflık eksik olabilir, iletişim eksik olabilir; onu farklı tutuyorum. bunun bir siyasi yarar elde etme alanının olmaması gerektiğini düşünüyorum. Onun için, bu türlü bir üst şuranın İstanbul’a çok iyi geleceğine inandığım için, bu konseyin toplanmasını çok önemli buldum.”

“Kurumlar olarak, yöneticiler olarak biz de korkalım”

İmamoğlu’nun akabinde söz alan bilim insanları, sarsıntı öncesi, anı ve sonrasında alınması gerekenleri, kendi uzmanlık alanları noktasında sıraladı. Yaklaşık 1,5 saat süren toplantı sonunda yeniden konuşan İmamoğlu, katkıları için bilim beşerlerine ve uzmanlarına teşekkür etti. İmamoğlu sözlerini şu şekilde sürdürdü:

“Bu buluşmanın bir başlangıç olduğunu da biliyorum. Zira temel hedef, 25’ine kadar sizin yapacağınız hazırlıklar, 25’indeki buluşma ve derhal ardından buradan çıkan özeti kamuoyuyla paylaşmak dileğindeyiz. Buradan çıkan özet, bize yol gösterecek. Bu gösterilen yol haritasını kamuoyuyla paylaşmak, kendi sorumluluklarımızı üstümüze almak, kimi kurumların sorumluluklarını onlara hatırlatmak ve benzer vakitte güven diye tariflediğiniz ve harekete geçmemizi önerdiğiniz birtakım konularda da aslında harekete geçmiş olacağız yahut geçecek olduğumuzu duyuracağız. Bunu bizim ıskalamamamız lazım. Vatandaşa evet güven hissini verelim. ama bir yanıyla da misyonunu hatırlatalım. Yani ben onu şöyle diyorum: Biraz korksun vatandaş. Korkmalı da esasen. Boşu boşuna bir kaygıdan bahsetmiyoruz. Kurumlar olarak, yöneticiler olarak biz de korkalım. Biz de ona göre gardımızı alalım, sorumluluğumuzu yerine getirelim. Getirmeyeceksek de zati vatandaş gereğini yapsın. İşin bu tarafındayız.

“Tek bir madalya isteğim yok bu konuda”

Bundan hiçbir zarar görülmeyeceğini, tekraren kendi görev sürecimde yaşadım. Yani şeffaflığın hiçbir ziyanını görmedim bugüne kadar. Bir eksiklik varsa, o da ortaya çıkmışsa, onun da bize ve topluma inanılmaz katkısı var zira. En büyük sorun orada. Tahminen bunu, buradan başlatırız. Son diyaloglarımdan birinde, zorla bir odada bir vali ve bakanı bulabildim. Yani bir binada, zorla, oradan oraya gidiyoruz, görüştürülmek istenmiyoruz, vesaire vesaire. Zorla bir odada bir bakanla, bir valiyi buldum. Hatta önce biraz konuştuk, kalabalıktı. Sonra çıkar benzeri yaptım, kapıyı kapattım, döndüm ikisiyle teke tek konuştum. Yani kendimi de sorgulayarak, onları da sorgulayarak, yaşadıklarımı anlatarak, ‘Niçin bu oluyor’ diye. Konuşabilme konusunda inanılmaz uğraşımız var, onu söyleyeyim. Eksiğimiz varsa da bunu da giderme konusunda uğraşımız var. Zati şubat ayındaki bu sunum, onu da sağlasın istiyorum. Lisanı de o denli olsun istiyorum. Tekraren söyledim: Münakaşamız olabilir,fakat bu türlü bir şey olduğunda makamı ne olursa olsun, çağrılığımda koşa koşa gitmek istiyorum. Neresi olursa, diye de ifade ediyorum ve bunu da yaparım. Lütfen bundan kuşku duymayın. Tek bir madalya isteğim yok bu hususta. Bir tek madalya bile almak niyetinde değilim. Bu, bizim için büyük bir dehşettir, büyük bir tasadır, büyük bir derttir. Memleketimiz ismine, yapamadığımız kimi şeyler üzerinden ya kara leke olarak tarihe geçebiliriz yahut sahiden ülkemize çok özel bir hattı belirleyen insanlar olarak, tarihe geçebiliriz. Hoş temenniler, hoş anılmalar bize kâfi.” (ANKA)