İngiltere, Brexit’te tek taraflı değişikliğe gidiyor

Tasarı, Birleşik Krallık’ı oluşturan İngiltere, Galler ve İskoçya’dan Kuzey İrlanda’ya giden malların gümrüğe tabi tutulması zorunluğunu büyük ölçüde kaldırıyor.

Metne göre, Kuzey İrlanda’da kalacak mallar, gümrük denetimine gerek duyulmadan “yeşil şerit” üzerinden taşınabilecek. Lakin İrlanda Cumhuriyeti bundan ötürü AB’ye gidecek mallar ise “kırmızı şerit” uygulamasıyla gümrüğe tabi tutulacak.

Kuzey İrlanda’daki işletmeler, AB ya da İngiltere regülasyonlarından birini seçebilecek. Bundan Ötürü AB regülasyonlarınca uygun görülmeyen mallar da Kuzey İrlanda’da satılabilecek.

Ayrıca, uyuşmazlık durumunda artık Avrupa Adalet Divanı değil İngiliz mahkemeleri son söylediği söz söyleyecek.

Toprak bütünlüğü savunması

İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss, bahse ilişkin açıklamasında, düzenlemenin hem bölgede savaşı sona erdiren Belfast Mutabakatı’nı hem de Kuzey İrlanda’daki siyasi istikrarı destekleyeceğini savundu.

Tasarının Kuzey İrlanda halkının Birleşik Krallık’ın geri kalanından farklı muamele görmesi gibi savunulamaz duruma son vereceğini kaydeden Truss, İngiliz mahkemelerinin üstünlüğü ile ülkenin toprak bütünlüğünün de korunacağını belirtti.

AB’yle müzakerelere açık olduklarını ifade eden Dışişleri Bakanı, lakin Brüksel’in buna istekli olmadığını savundu.

Truss, “Kuzey İrlanda’daki önemli durum, durumun kötüleşmesine müsaade edemeyeceğimiz manasına geliyor.” dedi.

İngiliz basını, tasarının yasalaşmasının bir seneyi bulabileceği, hükümetin emelinin AB’yi değişikliği kabul etmeye zorlamak olduğunu yazdı.

Ancak AB’nin uluslararası bir anlaşma kararında olan protokoldeki tek taraflı değişikliğe tepki göstermesi bekleniyor.

Tartışmalı Kuzey İrlanda Protokolü

Brexit muahedesinin bir kesimi olan protokol, Birleşik Krallık’ın modülü olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticareti düzenliyor.

Protokole göre, Brexit’e karşın Kuzey İrlanda, AB’nin gümrük birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor.

Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.

Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere’yle birlik yanlısı Protestanlar arasındaki savaşı sona erdiren Belfast Mutabakatı gereği, denetimlerin yapılabildiği fiziki bir kara sonu oluşturulamıyor.

Bu yüzden denetimlerin lakin denizde yapılması kararlaştırılsa da İngiltere hükümeti uzun müddettir değişiklik talep ediyor.

Ayrıca, Kuzey İrlanda’da İngiltere’yle birlik yanlısı Demokratik Birlik Partisi (DUP) de protokolün iptal edilmesini yahut en azından değiştirilmesini istiyor.

Parti, Londra’ya baskı yapabilmek için mayıs ayındaki yerel seçimler sonrası Kuzey İrlanda’da yeni idarenin oluşturulmasını engelliyor.