Irak’tan Suriye’ye Hizbullah uyarısı: ABD, enerji koridoru kurarken Bağdat, Şam’a “Lübnan’a müdahil olma” mesajı gönderdi

ABD’nin desteğiyle Irak ile Suriye arasında milyarlarca dolarlık petrol ve enerji projeleri hız kazanırken, aynı dönemde bölgedeki askerî dengeleri ilgilendiren dikkat çekici bir diplomatik trafik yaşanıyor. Washington’un Şam yönetimini Hizbullah’a karşı daha aktif rol almaya zorladığı iddialarının gölgesinde Irak, Suriye yönetimine Lübnan’daki gelişmelere müdahil olmaması yönünde dolaylı ancak sert mesajlar iletti. Böylece ekonomik işbirliği genişlerken, güvenlik başlığında iki ülke arasında yeni bir denge arayışı da ortaya çıktı.

“Lübnan’a girme” uyarısı

Lübnan merkezli Al-Akhbar gazetesinin aktardığı bilgilere göre Irak yönetimi, Suriye Devlet Başkanı Ahmed el-Şara‘ya ilettiği mesajda, Lübnan sahasında Hizbullah’ı hedef alabilecek herhangi bir askerî girişimin yalnızca Lübnan’ı değil, doğrudan Suriye’yi de etkileyecek sonuçlar doğuracağı uyarısında bulundu.

Habere göre Bağdat, Suriye topraklarından Hizbullah veya Lübnan’daki Şii güçlere yönelik bir tehdit oluşması halinde Irak’taki direniş gruplarının sessiz kalmayacağını vurguladı. Mesajda, Suriye’nin Lübnan’da atacağı her adımın Irak tarafından karşılık görebileceği ifade edildi.

“Yeni cephe istemiyoruz”

Aynı habere göre Ahmed el-Şara, Iraklı yetkililere ABD yönetiminin kendisinden Hizbullah’a karşı tutum almasını ve Lübnan’daki gelişmelere müdahil olmasını istediğini ancak bu talebi kabul etmediğini söyledi. Şam yönetiminin önceliğinin ülke içinde istikrarı korumak ve yeni çatışma alanlarının oluşmasını engellemek olduğu ifade edilirken, Suriye’nin geçmişteki bölgesel müdahaleci politikalara dönme niyetinde olmadığı mesajı verildi.

Petrol hattında tarihî anlaşmalar

Askerî ve diplomatik gerilim yaşanırken Irak ile Suriye ekonomik ilişkilerde ise yeni bir döneme giriyor. Washington’da imzalanan anlaşmalar kapsamında yıllardır atıl durumda bulunan Kerkük-Banyas hattının yerine günlük 2 milyon varil taşıma kapasitesine sahip yeni bir petrol boru hattının inşa edilmesi planlanıyor. Yaklaşık bin 520 kilometre uzunluğundaki hattın Kerkük’ten başlayarak El-Tanf ve Humus üzerinden Banyas ve Tartus limanlarına ulaşması öngörülüyor.

ABD destek veriyor

Projenin teknik ve finansal yönetiminin ABD öncülüğündeki uluslararası konsorsiyum tarafından yürütülmesi planlanırken, Amerikan yönetimi hattı “stratejik dönüm noktası” olarak nitelendirdi. Irak ile ABD arasında enerji başta olmak üzere yaklaşık 60 milyar dolarlık anlaşma ve mutabakat zaptı hazırlanırken, Kerkük-Banyas hattının rehabilitasyonu da bu sürecin en önemli ayaklarından biri olarak gösteriliyor. Projenin uygulanmasında Amerikan enerji şirketlerinin görev alacağı belirtiliyor.

Başbakan Zeydi, Şam’a ziyarete hazırlanıyor

Irak Başbakanı Ali Zeydi planlanan Şam ziyaretinde yalnızca petrol sevkiyatı ve Banyas rafinerisinin yeniden devreye alınması değil, Irak pazarının Suriye ürünlerine açılması, dini mekanların güvenliği ve iki ülke arasındaki siyasi ilişkilerin geleceğinin de ele alınması bekleniyor.

Ortaya çıkan tablo ise dikkat çekici bir çelişkiye işaret ediyor. Bir yandan ABD’nin desteğiyle Irak ve Suriye arasında enerji, ticaret ve ulaştırma alanlarında bölgesel dengeleri değiştirecek ekonomik entegrasyon hız kazanırken, diğer yandan Washington’un Hizbullah’a yönelik politikaları nedeniyle iki ülke yeni bir güvenlik krizinin içine çekilme riskiyle karşı karşıya bulunuyor.

Bağdat’ın Şam’a gönderdiği son mesaj, Irak’ın ekonomik işbirliğini sürdürmek isterken Lübnan merkezli yeni bir bölgesel çatışmanın parçası olmak istemediğini de ortaya koyuyor.