İran’da enerji krizi

İran’da enerji krizi nedeniyle havanın soğuduğu kış günlerinde, birtakım eyaletlerde birçok fabrika ve devlet daireleri tatil edilirken, okullar ise uzaktan eğitime geçti.

Ekonomi

23.12.2024 17:30

A⁺

A^-

Petrol zengini ülkede, ekonomik yaptırımlar nedeniyle enerji altyapısına kâfi yatırım yapılamaması, enerji tedarikinde meşakkate yol açarken, bilhassa kış aylarında sanayi ve yerleşim bölgelerindeki elektrik kesintileri ekonomik ve sosyal meselelere neden oluyor.

Ülkede bilhassa kış aylarında artan enerji talebi ile mevcut altyapının yetersizliği birleşince elektrik ve doğalgaz kesintileri kaçınılmaz hale geliyor.

“Kombileri 2 derece düşürün” daveti

Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, bir süre önce vatandaşlara seslenerek, kombilerini 2 derece daha düşük düzeyde çalıştırmalarını istedi.

Enerji Bakanı Abbas Aliabadi ise elektrik santrallerine daha fazla gaz verilebilmesi ve vatandaşlara elektrik tedarikinde sorun yaşanmaması için yakıt tüketiminin azaltılması konusunda halka davet yaptı.

Bazı enerji santrallerinin arızalı olduğuna işaret eden Aliabadi, halkın yakıt tüketimini düşürmesi gerektiğini söyledi.

Enerji sorunu nedeniyle aralık ayında, Erdebil, Tahran, Batı Azerbaycan, Simnan, Gülistan, Kuzey Horasan, Rezevi Horasan, Mazenderan, Zencan, Kürdistan ve Kirmanşah benzeri bölgelerde tüm eğitim kademelerinde eğitime ara verildi.

Fabrika ve atölyeler durdu

İran Cumhurbaşkanı Yardımcısı Muhammed Cafer Kaimpenah, 17 Aralık’ta ülkede doğalgaz yetersizliği nedeniyle birtakım sanayi bölgelerindeki fabrika ve atölyelerin fliyetlerinin durduğunu belirtti.

Kaimpenah, ülkede doğalgaz gereksiniminin 945 milyon metreküp olmasına karşın yaklaşık 840 milyon metreküp üretildiğini açıkladı.

Tejaratnews haber sitesine göre, ülkenin elektrik gereksiniminin büyük kısmı hala doğalgaz kullanan termik santraller tarafından karşılanıyor. Bu durum, elektrik talebinin en ağır olduğu periyotlarda yaklaşık 15 bin megavatlık açığa neden oluyor. Sık sık yaşanan elektrik kesintileri, sanayi ve vatandaşlar için önemli meseleler oluşturuyor.

İran’da, elektriğinin yüzde 94’ünü fosil yakıtlardan üretiliyor. Rüzgar ve güneş gücünün hissesi dünya genelinde yüzde 13 iken, bu oran İran’da yüzde 0.6 düzeyinde.

Elektrik kesintileri üretime milyarlarca dolar zarar veriyor

Doğalgaza aşırı bağımlılık, teknolojik gelişmelerin yetersizliği ve eski altyapılar, yenilenebilir enerji geliştirilmesini olumsuz etkiliyor. Ayrıyeten, eski üretim ve iletim altyapısı enerji kaybına neden olup ülke ekonomisine önemli ziyanlar veriyor.

Bu verimsizlik, maliyetleri artırırken, elektrik şebekesinin güvenilirliğini azaltıyor.

Ülkedeki elektrik kesintilerinin sanayi üretimine yıllık 5 ila 8 milyar dolar zarar verdiği tahmin ediliyor.

İran, yenilenebilir enerji kapasitesini 2030 yılına kadar yaklaşık 2 bin 500 megavata çıkarmayı planlıyor. Lakin, mali zorluklar ve ekonomik yaptırımlar, yabancı yatırımların ve ileri teknolojilerin ülkeye girişini olumsuz etkiliyor.

ABD Enerji Enformasyon Yönetiminin (EIA) verilerine göre, Rusya, 47 trilyon metreküple dünyada kanıtlanmış en fazla doğal gaz rezervine sahipken İran da 34 trilyon metreküple en fazla gaz rezervlerine sahip ikinci ülke pozisyonunda.