İstanbul Barosu Başkanı Durakoğlu: Atatürk Havalimanı’nda ağaç dikimi hukuka aykırı; zira şimdi bir uygulama imar planı ortada yok!

İstanbul Barosu Başkanı Mehmet Durakoğlu, Atatürk Havalimanı’nda pistlerin sökülerek ağaç dikimi yapılmaya başlanması hakkında konuştu. “Daha 1/100000’lik planın uygulaması bile yapılmadan orada ihaleler yapıldı, müteahhitler içeri sokuldu, kimi yerlerde düzenlemeler yapıldı, bunlar tümüyle yasaya aykırı ve bu yasaya karşıtlıklar ilerde dava açma sürecinde başlı başına değerlendirilecek olan hususlardır ve bunların değerlendirildiği evrede da belediyelerle işbirliği yapılmamış olmasının da sonuçları ortaya çıkacaktır” diyen Durakoğlu, 29 Mayıs İstanbul’un Fethi’ni kutlamak üzere ağaç dikimi yapılıyor olması hâlâ hukuka terslikleri oluşturuyor. Zira şimdi bir uygulama imar planı ortada yok!” diye konuştu.

Sözcü yazarı Ruhat Mengi‘nin sorularını yanıtlayan Durakoğlu, “Halkın, uzmanların ve ilgili bütün sivil toplum kuruluşlarının yıkılmasına ve yerine “millet bahçesi” yapılmasına karşı çıktığı, “kamu faydasına olmayan projeler hukuka aykırıdır” dediği Atatürk Havalimanı pistleri ısrarla kırılarak millet bahçesi imaline başlandı. Sanki bu teşebbüs nasıl durdurulabilir, bu türlü bir fırsat olacak mı?” sorusuna şöyle cevap verdi:

“Bu plan değişikliğinin gerçekleşmesinden sonra Cuma gününden itibaren askıya çıkarılacaktır, 30 günlük askı mühleti var, bu mühletin sonunda dava açılabilir, bundan ötürü bir “tesis edilmiş işlem” söylediği söz edilen olacak ve Danıştay’da, idari mahkemelerde açılan davalar tesis edilen süreçlerin iptali amacıyla açılır, o nedenle bu davaların açılması imkanı doğacak. O denli sanıyorum ki, geçmiş uygulamalarında gördüğümüz kadarıyla bu yetki –plan değiştirme yetkisi- belediyenin elinden alınarak verildiği için ve çıkarılan yeni planın da Belediye ile herhangi bir işbirliği yapılmaksızın gerçekleşmiş olması nedeniyle için İstanbul Büyükşehir Belediyesi bilhassa teknik manada, yerel yönetim manasında itirazlarını yapacaktır ve bu itirazları daha sonra da hiç kuşku duymuyorum ki yargıya taşıyacaktır.

Zati bu plan yapılmadan önce Ekrem İmamoğlu da bu açıklamayı yapmıştı. Bunda bir sıkıntı yok, şekilde İl Plancıları Odası ve Mimarlar Odası’nın da tekrar kendileri açısından –yine teknik bakımdan söylüyorum- plan değişikliğini yargıya taşıyacaklarını ben biliyorum ve bu manada hiç kuşku yok ki tüzel münasebetlerini ortaya koymak bakımından da bizim deşekilde davranışımız beklenmelidir. Bunun için söylediğim aynıi planın askıya çıkmasından, katileşmesinden sonra davalar açılacaktır.

Fakat, bu işin hukuk dışı olan bir öteki yanı da herhangi bir plan olmaksızın, bir projeden bahsetmiyorum, plan bile olmaksızın yapılıyor olmasıdır, kaldı ki bakın teknik olarak söylüyorum; değiştirilen plan 1/100000’lik plandır, bu türlü bir planla uygulama yapılmaz. 1/100000’lik plan uygun 5000’lik, en son 1000’lik planların çıkması lazım, uygulama planı odur, oralara gelmiş olması gerekiyor ki uygulamayı yapasınız.

Lakin daha 1/100000’lik planın uygulaması bile yapılmadan orada ihaleler yapıldı, müteahhitler içeri sokuldu, birtakım yerlerde düzenlemeler yapıldı, bunlar tümüyle yasaya aykırı ve bu yasaya karşıtlıklar ilerde dava açma sürecinde başlı başına değerlendirilecek olan mevzulardır ve bunların değerlendirildiği kademede da belediyelerle işbirliği yapılmamış olmasının da sonuçları ortaya çıkacaktır.

İşin tüzel yanı bu, bundan ötürü baktığınız zaman 29 Mayıs İstanbul’un Fethi’ni kutlamak üzere; rekreasyon alanı olarak, alt yapı alanı olarak yahut millet bahçesi olarak yapılması düşünülen yerlerde ağaç dikimi yapılıyor olması tamamen, bugün itibariyle dahi, yani planın çıkmış olması halinde dahi hala hukuka karşıtlıkları oluşturuyor zira söylediğim gibi şimdi bir uygulama imar planı ortada yok!

Bana o denli geliyor ki işin tartışılması gereken öbür tarafları de var, bunlardan biri İstanbul Havalimanı’nın yapılmasından sonra ortaya çıkan durum. İktidar değişikliği ihtimali önlem almaya itmiş olabilir Ona olan reaksiyonun, bilhassa de muhakkak yerlere hiç de zarurî olmadığı halde bir kaynak transferi amaçlama nedeniyle yapıldığı anlaşılan bir havaalanının, şu anda geleceğe yönelik bir gelir elde etme projesinin de modülü olması nedeniyle Atatürk Havalimanı’nın açık kalmasının ortaya çıkarabileceği durum da farklı bir tartışma konusu.

Yapılan bütün itirazlar sırasında bilhassa müteahhitlerle, İstanbul Havalimanı’nın yapılışı sırasında “yapılış sistemine ilişkin sözleşmenin” ortaya çıkmamış olması, bütün ısrarlara karşın bu mukavelelerden bizim haberimizin olmaması, gelir paydaşlığı dediğiniz şeyin hangi süre içerisinde, hangi şartlarda, nasıl ve ne biçimde yapıldığı, bundan ötürü sahiden Avrupa yakasında ikinci bir havalimanı olmasına izin verilip verilmediği, bu türlü bir çekincenin kontratta olup olmadığı hususları kuşkusuz son derece önemli. ama bilgi sahibi olamıyoruz, hükümet şeffaf değil, o denli anlaşılıyor ki bir iktidar değişikliğinde anlatmaya çalıştığım gelir iştirakinin gereğince verimli olmayacağı kaygısı, bilhassa de Atatürk Havalimanı’nın yeniden açılma ihtimalinin bulunması, bu ihtimalin İstanbul Havaalanı’nı çok önemli ölçüde sekteye uğratacağıi gerçeklikler şu anda hükümeti bu manada bir önlem almaya itmiş olabilir, bu plan değişikliği de bunun bir modülü olabilir, mevzuyu bir de bu açıdan irdelemek gerekiyor. Atatürk Havalimanı işletilmeyecek idiyse, bir millet bahçesine çevrileceğini kendileri biliyor idiyse, İstanbul Havalimanı’nın isminin Atatürk Havalimanı olarak konulması mümkün iken bunun hiç akla getirilmemiş olması o denli anlaşılıyor ki Atatürk Havalimanı’nın “Atatürk” ismine ilişkin bir öbür çekinceyi de ifade etmektedir. Yani 2023’ü kendileri için çok önemli bir milat sayan, değişimin tarihi olarak nitelendirilen bu rövanş anlayışının bir kesimi da o denli gözüküyor ki Atatürk ismine ilişkin bir refleks ortaya çıkmış, bir rövanş hissinin ortaya çıkmış olmasından kaynaklanıyor. Ben yapılan süreçlere bu türlü bakıyorum ve sonuç itibarıyla söylediğim gibi işin başından itibaren hukuka uygun hiçbir sürecin yapılmamış olması nedeniyle çıkarılan planların askıya çıkmasından sonra, askının son gününden itibaren başlayacak iptal davası açılması şeklinde pek çok kurum bizim de harekete geçmemizi temin edecek bir sonuç ortaya çıkacaktır.”

“Mahkeme iptal ederse eski haline getirilir”

Durakoğlu, “Atatürk Havalimanı’nın millet bahçesine dönüşmesi için imar planında yapılan değişikliğin en başta yapılması gerekiyormuş. “Yıkmaya başladım, ona göre de imar planını değiştiriyorum” deme konusunda bir yaptırım yok mudur?” sorusuna da şöyle cevap verdi:

“Sadece TAV Havalimanları Holding’e “kira kontratı bitmeden kapanması nedeniyle” devletin ödeyeceği para 389 milyon avro! Devlet tarafından yapılan bir ihale bu, sonuç itibarıyla bu planın iptali basamağına gelindiğinde bütün bunlar ortaya serilecektir. Lakin planın ortaya çıkmış olması kıymetlidir, bir işlem tesis edilmiştir, artık bir şikayetin yapılması söz mevzusudur. Şu tartışılabilir; ortada bir plan, bir proje olmadan bu ihale nasıl yapılmıştır, kimler yapmıştır, ihaleyi alanlar neyin ihalesini almışlardır? Bırakın projeyi –ortada bir proje olmadığı anlaşılıyor- ortada bir planın bile olmadığı bir kademede bütün bunların nasıl yapılmış olduğu kuşkusuz şikayetin konusu olabilir. Burada bir de “kamu faydası ilkesi” var, yapılan sürecin ne kadar kamu faydasına uygun olup olmadığı da dava sırasında tartışılacaktır. Havaalanı olarak açılmış, işleyen, metrosu, ulaşımı, pek çok şeyi tamamlanmış olan bir alan için şu anda oranın yalnızca millet bahçesii bir alana dönüştürülecek olmasında ne benzeri bir kamu faydası olabilir, bu tartışma bahsidir.

Havalimanı’nın hala orijinal duran binalarını da yıkacaklar mı? Sanmıyorum, Plan 377 hektarlık alanın havaalanı olarak kalmasını öngörüyor, 500 hektarlık bir alanı ayırıyor, oralarda yeni yapılar yapılmasını öngörüyor. Bundan Ötürü alanın ve kimi pistlerin bırakılması ihtimal dahilinde, Şehircilik Bakanı Murat Kurum da “Bir pist açık kalacak” açıklaması yaptı. Kırılan pistler de sonradan geri yapılabilir. Şayet mahkeme bu yapılan planın hukuka uygun olmadığına, iptaline karar verirse zati eski haline getirilecektir, oraya millet bahçesi de yapılamaz, söyledikleri gibi bir kentsel alt yapı alanı olarak düşünülen şeyler de yapılamaz, öbür tahlil söylediği söz edilen değildir, 1/100000’lik planla uygulama yapılmaz, bu çok net, 1/ 1000’lik plan uygulama planıdır ve o olmadan uygulama yapılamaz, inşaata başlanamaz. Elindeki yetkiyi bile kullanmadan, 1/100000’i bile yapmadan ihaleye çıkan, o ihale sonucunda da 29 Mayıs’a yetiştirilmeye çalışılan bir uğraştan söz ediyoruz. Bundan Ötürü bütün bunlar hukuk dışı olarak gerçekleştirilen şeyler.”

Röportajın tamamını okumak için .