“İstanbul Finans Merkezi Ocak’ta taşınabilir durumda olacak”

Cumhurbaşkanlığı Finans Ofisi Başkanı Prof. Dr. Göksel Aşan, Türkiye 2023 Zirvesi ve Para Sohbetleri kapsamında gerçekleştirilen panelde yaptığı konuşmada, İFM’ye taşınma süreci ve katılım finans dalındaki son gelişmeler hakkında bilgi verdi.

Aşan, İstanbul Finans Merkezi’ne (İFM) taşınma sürecine ilişkin, “Binalar bitti. İçinde birtakım düzenlemeler oluyor. Bunlar yıl sonu ya da ocak ayı gibi inşallah taşınılacak durumda olacak. Bilhassa Merkez Bankası binası, İstanbul’un büyük ihtimalle yeni sembolü olacak.” dedi.

Özellikle kamu bankalarının şimdi bile taşınacak durumda olduğunu aktaran Aşan, “Binalar bitti. İçinde birtakım düzenlemeler oluyor. Bunlar yıl sonu ya da ocak ayı benzeri inşallah taşınılacak durumda olacak ki herhalde taşınmaya da başlayacaklar.” diye konuştu.

Aşan, çevre düzenlemelerinin yapılacağını, çok geniş bir alanda büyük bir proje olduğunu belirterek, “İçeri girdiğinizde çok gurur duyuyorsunuz. Bilhassa Merkez Bankası binası, İstanbul’un büyük ihtimalle yeni sembolü olacak. İkonik bir bina, mimarisi çok hoş oldu. İFM’nin açıldığında süratli bir şekilde faal hale geleceğini, önemli bir doluluğu yakalayacağını düşünüyoruz.” diye konuştu.

İstanbul’un halihazırda bir finans merkezi ve bölgenin göz bebeği olduğunu vurgulayan Aşan, İFM’nin bunu daha tesirli hale getireceğini, biraz daha değer katacağını söyledi.

Düzenleyici kurumların hepsinin bir ortada olmasının ehemmiyetinden söz eden Aşan, bu türlü bir alan yaratıp bu alana has bir yasal düzenleme yapıldığında daha önce İstanbul’da olmayan finansal ürün ve faaliyetlerin İstanbul’a taşınmasını sağlayacağını kaydetti.

“Hedefimiz; katılım finansın bölümdeki hissesini yüzde 15’e çıkarmak”

Göksel Aşan, katılım finans hakkında yapılan düzenlemelere ilişkin de değerlendirmelerde bulunarak, şunları ifade etti:

“Katılım Finans Strateji Dokümanı oldukça bir ses getirdi. Bize de çok fazla sayıda pozitif yorum geliyor. Belli ki ülkenin bir bölümü bunu bekliyormuş ve bir ihtiyacı karşıladığı anlaşılıyor. Yalnızca bu alanı düzenleyen bir kanunun olması bile başlı başına bir bildiridir. Bankacılık yahut sermaye piyasaları kanunları içerisine gömülmüş hususlardan fazla, daha net ve anlaşılır, bankacılığın bir kesimi muamelesi görmeyen bir bölüm olması başlı başına bir mesaj. Bizim açımızdan en kritik sorunlardan biri bu bölümün toplumdaki güvenilirliğini artırmak. Bu kesimin ilk müşterileri, faiz hassasiyeti olan muhafazakar insanlar. Onların katılım finans kuruluşlarına inancını bir şekilde artırmamız lazım. Zor bir mevzu baktığımızda. Burada da kilit ehemmiyeti, topluma bu güveni iyi verecek bir kurumsal yapı olduğunu düşünüyoruz. O yönde bir çalışma var ki bu kritik. Bir diğer taraftan da biz katılım finans kuruluşlarının bir araya gelip kendi birlikteliklerini oluşturmasını çok önemsiyoruz. Katılım finansın onların hepsinin bir araya geldiği bir yapı ile büyüyebileceğini düşünüyoruz.”

“Gelecek yıl tüm bankacılığın katılım bankacılığı olacağı” yorumlarına ilişkin görüşlerini de paylaşan Aşan, “Bizim maksadımız belli, kesimdeki hissemizi yüzde 15’e çıkarmak. Bunu da inşallah 2025’e kadar başarmak. Diyelim ki bizim bankacılık sistemi, finansal sistem ve tasarruf sahiplerimiz tercih etti ve hissemiz yüzde 51 oldu… Bunda ne rahatsızlık var? Neresinde bir kötülük var? Yapabilirsek ne hoş bir alanın büyütülmesi… Şimdiye kadar neden hissemiz yüzde 15 olmadı diye eleştirilmemiz lazım.” dedi.

“Halka arzlara yatırımcı talebi epey güçlü”

Borsa İstanbul AŞ Genel Müdürü Korkmaz Ergun da sermaye piyasalarından şirketlerin daha fazla kaynağa ve imkanlara kavuştuğu bir ortamı hazırlamaya çalıştıklarını söyledi.

Büyük sanayi şirketlerinden yalnızca 100’ünün borsada işlem gördüğüne dikkati çeken Ergun, bu sebeple çok önemli kentleri ziyaret ederek birçok manada Borsa İstanbul’un kendileri için önemli bir alternatif olduğunu anlatmak istediklerini belirtti.

Ergun, 2021’de 33, bu yıl ise 47 halka arz yaptıklarına işaret ederek, “Gelecek yıl bu sayının artarak devam etmesini hedefliyoruz. Halka arzlara yatırımcı talebi epeyce güçlü. Son 2 seneye baktığımızda halka arzlarda yatırımcı sayısında 600 binleri bulabiliyoruz.” tabirini kullandı..

Halka arz süreçlerinde şirketlerin yanında olduklarını vurgulayan Ergun, şunları söyledi:

“Büyük sanayi şirketlerimize hizmet verirken, onlar için ‘borsaya gelirken yoldaki taşları temizlemeye talibiz’ derken, diğer taraftan KOBİ’ler, start-up boyutundaki şirketlerimize, ileride halka arz potansiyeli olan ama şimdi hazır olmayan daha küçük ölçekli şirketlerimizin işlem görebileceği bir teşebbüs sermayesi pazarı oluşturma konusunda SPK ile birlikte çalışıyoruz. Bu mevzudaki Bildiri taslağı görüşe açıldı. İki kurum olarak çalışmalarımız devam ediyor. Start-up ve KOBİ ölçeğindeki şirketlerimiz, yalnızca sermaye artırımı yoluyla, şirkete girecek kaynakla yatırımlarını, büyümelerini sağlayabilecekleri ve yalnızca nitelikli ve kurumsal yatırımcılara ihraç yoluyla gerçekleştirebilecekleri kaynak temini ile borsamızda işlem görmeye başlayabilecekler. Böylelikle şirketlerimiz hem yatırımlarını gerçekleştirme yoluyla büyürken, hem kurumsallaşarak halka arza hazır hale gelecekler. Belli bir süre sonrasında tüm şartları sağlamak kaydıyla halka arza hazır hale gelecekler. Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) takviyesiyle inşallah bu pazarımızı en yakın vakitte açmayı düşünüyoruz.”

“Gelecek periyotta önemli manada teknoloji yatırımı yapacağız”

Korkmaz Ergun, yurt dışı ilişkiler manasında ilk emellerinin teknoloji ihraç etmek değil, gittikleri yerlerden yatırımcıları ülkeye getirmek ve oradaki büyük şirketleri borsaya kazandırmak olduğunu vurguladı.

Abu Dabi borsasına teknoloji ihraç etmelerinin akabinde ticari ilişkileri de geliştirdiklerini ve bir fon kurduklarını anlatan Ergun, böylelikle oradaki yatırımcıların direkt Borsa İstanbul’a bağlanmalarının önünü açtıklarını ifade etti.

Ergun, Türkmenistan borsasının teknoloji konusunda yardım istediği bilgisini vererek, buradaki hedeflerinin Türkmenistan’daki büyük doğal gaz şirketlerinin halka arzı gündeme geldiğinde, diğer borsalara göre iyi bir alternatif haline gelmek olduğunu söyledi.

Sudan’ın da altın borsası kurma konusunda bir taleple geldiğini anlatan Ergun, “Belki oradaki altınları çıkarıp antrepo diye kurduğumuz uluslararası saklama merkezinde Sudan’ın altınlarını saklayarak ülkemize bu manada rezervlerine katkı sağlayabiliriz.” dedi.

Gelecek devirde önemli manada teknoloji yatırımı yapacaklarından da söz eden Ergun, “Borsamızda önemli manada kapasite büyümesi içerisindeyiz. 2017’de 3,7 milyar emir gelirken bu yıl 12 milyara yakın emir kapasitesi ile karşılaştık. İnşallah 2023 ve sonrasında yeni eserlerle yatırımcıların önünde olmaya devam edeceğiz.” şeklinde konuşmasını tamamladı.

Yatırımcı testi merkezileştiriliyor

SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül de sermaye piyasalarının yalnızca arz taraflı değil, talep taraflı da çok önemli geliştiğini söyledi.

Yatırımcı sayısının bu yıl 3,5 milyona yaklaştığına dikkati çeken Gönül, müracaatlara bakıldığında şirketlerin sermaye piyasalarına talebinin arttığını ve sermaye piyasalarına kaygıyla bakma sürecini atlattıklarını ifade etti.

Gönül, şirketlerle artık çok yakın temasta olduklarını ifade ederek, “Kendilerine halka arzı ve sermaye piyasalarını anlatmaya çalışıyoruz. Bilgilendirmelerle daha kolay ve sürdürülebilir finansmana ulaşım imkanını anlatacağız.” dedi.

2023 yılı halka arzlarına ilişkin için sayı vermenin doğru olmayacağını lakin müracaatların güçlü olduğuna değinen Gönül, şu andaki müracaatlarda gördüklerine göre gerçek manada sanayi ve gerçek kesimden, yatırımcılardan çok önemli bir teveccüh olduğunu ifade etti.

Gönül, yerli yatırımcının borsaya talebiyle birlikte sosyal medya düzenlemelerinin de sürdüğünü ifade ederek, sosyal medyadaki kimi hesaplarda vatandaşların hedef alındığını kaydetti.

Sosyal medyadaki paylaşımların akabinde kapalı kümelerde fiyatları kendi çıkarlarına göre biçimlendirmeye çalışanların olduğuna işaret eden Gönül, işlerinin bunlarla mücadele etmek olduğunu söyledi.

Gönül, gerekli yasal düzenlemelerle birlikte finansal okuryazarlığın artırılması için çabaladıklarını aktararak, sosyal medyada milyonlarca hesap olduğunu ve bunların hepsini engelleme bir imkanlarının bulunmadığına dikkati çekti.

Gençlerin ve ev hanımlarının finansal okuryazarlığını geliştirmenin farklı başka birer hedef olduğunu kaydeden Gönül, “Bundan sonraki yol haritamızda yapmak istediğimiz en çok önemli şey finansal okuryazarlığı tek bir çatı altında organize etmek.” değerlendirmesinde bulundu.

Gönül, yatırımcıya ulaşmanın değerinden bahsederek, “Bunun da belli yolları var. Madem kimi hesaplar sosyal medyada bu işi manipüle ediyorlar. Biz de sosyal medyayı çok önemli manada güçlü kılarak kullanmamız lazım. Bunun için bu bahiste çalışmalarımıza başladık.” dedi.

SPK Başkanı Gönül, sertifikalandırma ve bu sertifikaları geçerliliğini sağlama prosedürü için paydaşlarıyla fikir alışverişlerine devam ettiklerini kaydederek, çok kısa bir vakitte bu gayelerine doğru yürümeye başlayacaklarını dile getirdi.

Sertifikalandırma için üç bakanlıkla birlikte çalıştıklarını ve protokol çalışmaları olduğuna dikkati çeken Gönül, bir şirket üzerinden hazırlanan eğitimler sonrası sertifikalandırma sürecinin başlayacağını söyledi.

Gönül, borsaya gelenlerin belli bir testten geçmek zorunda olduklarını hatırlatarak, “Kısa bir sürede bu testi merkezileştiriyoruz. Bireyler böylelikle daha önemli bir testten geçtikten sonra hisse piyasasında yatırımcı olabilecekler.” dedi

Bankacılık dışı finansta pazar hissesi maksadı yüzde 20

Finansal Kurumlar Birliği (FKB) Başkanı Ali Emre Ballı da bankacılık dışı finans kesiminin işlem hacminin 2022’de yüzde 82 artığını ifade ederek, gelecek sene de büyümek için var güçleriyle çalışacaklarını söyledi.

Bankacılık dışı finans dalının şimdi yüzde 14 olduğunu ifade eden ballı, pazar hisselerini gelecek sene yüzde 20’ye çıkarmayı hedeflediklerini kaydetti.

Ballı, bankaların fonladığı riskleri bankacılık dışı finans kesimiyle paylaşarak buradan gelen dayanağı gerçek dala aktararak gerçek sektörü daha çok destekleyebileceklerini öngördüklerini bildiren Ballı, dalın son devirde Takasbank’tan kredi kullanarak gerçek dalın finansman gereksinimini karşılamaya başladığını belirtti.