İsveç’te ucu Türkiye’ye uzanan çete savaşı

İsveç’te organize suç çetelerinin ortalarındaki kanlı çatışmalar yeni boyuta ulaştı. Silahlı ya da bombalı taarruzlar artarken olaylara karışanlarda yaşın da giderek düştüğü ve daha fazla pak insanın zarar gördüğü bildiriliyor. Çoğunlukla uyuşturucu piyasası ve piyasayı bölüşememe nedeniyle yaşanan kanlı çatışmalar halk içindeki tasayı ve kaygıyı da artırıyor. Son olarak evvelki gün Stockholm’da birkaç saat içinde söylediği söz edilen gruplar arasında en az beş olay meydana geldiği ve bu olaylarda bir kişinin öldüğü bildirildi.

Başbakan Ulf Kristersson, ülkede yayın yapan SVT televizyonuna verdiği söyleşide, “Çetelerin işlediği suçlar tırmanıyor” diyerek söylediği söz edilen çete üyelerini “aşırı şiddet potansiyeli taşıyan bireyler” olarak nitelendirdi. Kristersson, bu bireylerin intikam ya da statü yüzünden öbür insanların güvenliğini ve özgürlüğünü hiçe saydıklarına dikkat çekti.

İsveç’te geçen yıl Eylül ayında yapılan seçimler sonrası kurulan Kristersson hükümeti, ülkenin yıllardır en büyük problemlerinden olan organize suç çetelerinin kanlı savaşlarını denetim altına alma vaadinde bulunmuştu.

2022’de 61 kişi öldü

Avrupa Birliği (AB) üyesi İsveç’teki organize suç çetelerinin geçen yıl karıştığı olay sayısı resmi olarak 338. Emniyete intikal eden bu olaylarda 61 kişinin de hayatını kaybettiği bildiriliyor. Polisin denetim altına alamadığı, vefatla sonuçlanan söylediği söz edilen olayların aydınlatılma oranları da 2015’ten bu yana giderek düşüyor. Geçen sene her dört olaydan yalnızca birinde görevliler tespit edilerek yargı tarafından cezalandırıldı.

Uzmanlar, çetelerin güvenlik güçlerinin ve yargının bu başarısızlığından yürek aldığını dile getiriyor. Kriminolog Amir Rostami, çetelerin insan katletmeyi riski düşük eylem olarak gördüğünü ve her geçen gün daha da çok şiddeti artırdıklarını belirtiyor.

Cinayet masasından Caroline Asplund da polisin başarısız olduğunu, artan ve şiddetlenen çete savaşlarıyla mücadele gayesiyle polisin yıllardır okullarda ve ailelerle çalışmada gerekli özel sosyal destek ve önleyici önlem çalışmalarının güçlendirilmesini talep ettiklerini ifade ederek, polisin özeleştiri yapmadığını ifade etti.  

Noel devrinden beri çatışmalarda şiddetlenme

Noel devrinin başladığı Aralık ayı sonundan bu yana Stockholm ve civarında silahlı çatışmaların ve patlayıcı unsurlarla gerçekleştirilen taarruzlar artmış durumda. Emniyet güçlerinin verilerine göre yalnızca o bölgede, söylediği söz edilen zaman diliminde yaşanan olay sayısı 20’yi aştı.

Adalet Bakanı Gunnar Strömmer son devirde çeteleri “terörist” olarak nitelendiriyor. Artan şiddet üzerine tüm ülkeden Stockholm ve etrafında emniyet güçlerine destek vermek gayesiyle 190 polisin bölgeye gönderildiği aktarılıyor. Adalet Bakanı Strömmer, söylediği söz edilen organize suç çeteleriyle mücadelede polisin çeteleri dinleme faaliyetlerini genişletmeyi planladığı da aktarılıyor. 

Çeteler arasındaki kanlı olayların şiddetlenmesinde Stockholm’un yaklaşık 400 kilometre kuzeyindeki Sundsvall kentindeki uyuşturucu piyasasını ele geçirme savaşının tetikleyici olduğu tahmin ediliyor.

Türkiye bağlantısı

Televizyon kanalı SVT ile Aftonbladet gazetesinin haberlerine göre, Sundsvall’da gücü elinde tutan kişi 24 yaşında bir çete lideri. Onunla, Türkiye’de yaşadığı belirtilen 36 yaşındaki diğer bir çete lideri arasında güç çekişmesi var ve medyanın ulaştığı bilgiye göre Türkiye’de olan kişi Sundsvall’da denetimi ele geçirmeye çalışıyor. Bu gayeyle her iki tarafın karşılıklı ataklarda bulunduğu belirtiliyor. 

İsveç Polisi, bu bahis ile ilgili açıklamasında, durumun çok önemli olduğunu ve şimdiye dek ülkede bu derecede bir olay yaşanamadığını aktardı. Organize suç çeteleri alanında İsveç’te çok önemli bir isim olan güvenlik uzmanı Gunnar Appelgren de durumun ciddiyetinin altını çizerek, “Mesele ölmek ya da öldürmek” sözünü kullandı. 

Uzmanlar, şiddetin tırmandığı olaylarda öldürenlerin de ölenlerin de yaş ortalamasının giderek düştüğünü, Cuma günü meydana gelen bir olayda 18 yaşından küçük iki gencin de aralarında buluduğu silahlı bir kovalamaca yaşandığına dikkat çekiyor. Yakalananların araçlarında yapılan aramada polisin silahlar ele geçirdiği, zanlıların yarısının yaşının 18’in altında olduğunun tespit edildiği bildiriliyor.

Halk içinde kaygı artıyor

Genellikle uyuşturucu yüzünden savaşan bu çeteler arasında tırmanan şiddet yüzünden halk içinde de kaygı ve telaşın arttığı görülüyor. 27 Aralık 2022 günü Stockholm’un güneyindeki Enskededalen’da iki kız çocuğunun bir patlama sesi duyduğu, önce sesin televizyondan geldiğini sandıkları, sonrasında ise olayın patlayıcılı saldırı olduğunun ortaya çıktığı belirtiliyor. SVT kanalına konuşan 10 yaşındaki şahit kız çocuğunun, o vakitten beri kendini güvende hissetmediği ve kaygı içinde yaşadığını söylediği dikkat çekiyor.