İTO’dan, İstanbul ve Cerrahpaşa Tıp Fakülteleri için zelzele uyarısı: “Ek ödenek tahsis edilerek, imal süreçleri en kısa vakitte tamamlanmalı”

İstanbul Tabip Odası (İTO) Başkanı Prof. Dr. Nergis Erdoğan, mümkün Marmara sarsıntısında, İstanbul Tıp ve Cerrahpaşa Tıp fakültelerinin, devasa hasta bakım kapasiteleriyle Avrupa Yakası’nda çok çok önemli sağlık hizmeti sunma görevi üstleneceğini söyledi. Erdoğan, “Bu kurumların yerlerinde yapılanması için başlayan imal süreçleri en kısa vakitte tamamlanmalı, sürecin hızlanması için ek ödenekler tahsis edilmelidir” dedi.

İTO’nun Cağaloğlu’ndaki binasında bugün, İstanbul’daki mümkün zelzeleye karşı İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp ve Cerrahpaşa Tıp fakültelerinin durumu ve talepleri için basın toplantısı düzenlendi. Hazırlanan ortak açıklamayı okuyan İTO Başkanı Prof. Dr. Nergis Erdoğan, Kahramanmaraş merkezli zelzelelerin akabinde bölgeye gittiklerini hatırlattı.

“Hatay ve Adıyaman müşahedelerimiz, bu bölgelerdeki sağlık kurumlarının büyük bir çoğunluğunun zelzelede kullanılamaz hâle geldiğini, sağlık hizmeti sunumunda kamunun hala gereğince faal olmadığını, sağlık çalışanlarının koordinasyon ve rotasyonlarında aksaklığın sürdüğünü göstermektedir” diyen Erdoğan, şunları söyledi:

“Bu durumun mümkün İstanbul zelzelesinde yaşanmaması için başta İstanbul Tıp ve Cerrahpaşa Tıp fakülteleri hastaneleri olmak üzere İstanbul’daki sağlık kurumları en kısa vakitte zelzelede inançlı biçimde hizmete hazır hâle getirilmelidir. 6 Şubat 2023’ü inanılmaz boyutta yıkım, can kayıpları ve derin bir acıyla yaşadık, yaşamaya devam ediyoruz. İTO Yönetim Kurulu 3- 5 Mart 2023 tarihlerinde yerinde müşahede yapmak üzere Hatay ve Adıyaman zelzele bölgelerinde 3 gün süren bir inceleme gezisi yaptı. Türk Tabipleri Birliği, Halk Sağlığı Uzmanları Derneği raporları ve İTO müşahedeleri, zelzele bölgesinde sağlık kurumlarının tüm basamaklarda çok önemli hasar aldığını ve kullanılamaz hâle geldiğini göstermektedir. Hatay’da sağlam kalan ve inançlı hizmet verebilen tek hastane, Fransız bir firma tarafından Avrupa Birliği projesi kapsamında sarsıntıya karşı inançlı bir teknik kullanılarak yapılan Dörtyol Hastanesi’dir. Aile sağlığı merkezlerinin neredeyse tamamı kullanılamaz derecede hasar görmüştür.

“Ciddi bir tuvalet badiresi yaşanmaktaydı”

Ziyaretimiz sırasında 165 bin 494 nüfusu ile Hatay ilinin ikinci büyük ilçesi olan Defne’de hastane olmadığını gözledik. İTO, Sağlık İşçileri Sendikası (SES) kuruluşlar tarafından Sevgi Parkı’nda günde 350- 400 hasta müracaatına ulaşan tedavi edici sağlık hizmeti de engellenmişti. Zira ziyaretimizden evvelki gece bu kurumlar, güvenlik gerekçesiyle tahliye edilmiş, hizmetin verildiği çadır ve konteynerler, etrafı ağır hasarlı çok katlı binalarla çevrili ve kendisi tümüyle yıkık durumda olan El Arabi türbesinin bulunduğu dar bir parka taşınmak zorunda kalınmıştı. Yerleşmek için altyapı takviyesi arayışında olan istekli sağlık çalışanları, devasa sağlık hizmeti eksiği sürerken fonksiyonsuz kalmıştı. Güvenlik güçleri ise fonksiyonlarını yerine getirerek bu alanı da boşaltmaları için aralıksız baskılarını sürdürüyordu. İncelediğimiz alanlarda önemli bir tuvalet meşakkati yaşanmaktaydı, birçoğu kullanılamaz hâle gelmiş, masrafları ırmağa verilmiş tuvaletler olduğunu gördük. Sevgi Parkı’na komşu bir özel alanda siyasi partiler ve sivil toplum kuruluşları tarafından kurulan revirde hem sağlık hizmeti hem ilaç dayanağı verildiğine şahit olduk.

“Aynı vakitte yemek de verilen bu alan metrekareye neredeyse 5 kişinin düştüğü bir istek görmekteydi”

Aynı vakitte yemek de verilen bu alan metrekareye neredeyse 5 kişinin düştüğü bir istek görmekteydi. İlçede 5-10 çadırdan ibaret birtakım alanlar dışında büyük yıkıma yanıt verecek büyüklük ve genişlikte, barınma sağlayacak, insani bir barınma alanı göremedik. Antakya’da ziyaret ettiğimiz İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) Kriz Koordinasyon Merkezi, bir yandan halka ve STK’lara altyapı, lojistik hizmeti sunarken diğer yandan merkezi revirlerinde rotasyonla gelen tabip, hemşire, diğer sağlık çalışanı ve Türk Eczacılar Birliği’nin (TEB) ilaç takviyesi ile 24 saat birinci ve ikinci basamak sağlık hizmeti veriyordu. Samandağ’da bulunan İBB koordinasyon alanı, çocuklar için oyun alanları hazırlıyor, öte yandan ilaç ihtiyaç gereci için STK’lara depo alanı sağlıyordu. Alanda İTO ve SES’in de içinde bulunduğu istekli sağlıkçılar aracılığıyla psikiyatrik destek dahil birinci basamak sağlık hizmeti veriliyordu. Tuvalet ve duşların da bulunduğu bu alanda halk da konaklayabiliyordu.

Adıyaman’da İTO tarafından sağlanan konteyner alanı ziyaret edildi, Adıyaman Tabip Odası Başkanı İsmail Tosun ile buluşuldu. Konteynerlerin yerleşim ve yatak, su, elektrik, ısınma, duş, tuvaleti donanım açısından eksiksiz bir konaklama ortamı sağladığı gözlendi. benzer gün SES ve diğer sağlık örgütlerinin hizmet verdiği etraftaki çadır kent ziyaret edilerek yapılanlar hakkında bilgi alındı. Adıyaman Eğitim ve Araştırma Hastanesi ziyaretinde, ikinci ve üçüncü basamak tedavi edici hekimlik hizmetlerinin verildiği, polikliniklerin açık olduğu öğrenildi, fakat polikliniklerde çalışan doktor ve sağlık çalışanının bir kısmı yakınlarını kaybetmiş, depremzede ve çocuklarını öbür vilayetlere göndermiş olmalarına karşın çalışmak zorunda bırakılmışlardı. Rotasyonlarla, gönüllülerle çözülebilecek bu duruma seyirci kalındığını ve hakkaniyetsiz bir tavır sergilendiğini ifade ediyorlardı. Bu tabirler, afet idaresindeki koordinasyon eksikliğinin, hazırlıklarda yetersizliğin açık bir göstergesiydi.

“AFAD binası, hastaneler ve sağlık kuruluşları, belediye binaları yıkılmıştı”

“Deprem bölgesinde gördüklerimiz, tahminen çok daha ağırının yaşanacağı İstanbul zelzelesi gerçeğiyle de yüzleştirdi”

Felakete dönüşen zelzele, nitekim çok büyüktü ve sivil toplum kuruluşları, meslek örgütleri ve toplumun iştirakiyle büyük bir dayanışmayı, birlikteliği gerektiriyordu. İyi bir uyumla içtenlik ve gönüllülük temeline dayalı bir dayanışmadan korkmaksızın, toplumsal hayata çok önemli katkılar sağlayacak, yaraları süratle saracak bu dayanışma ağını şu anda ve ivedilikle kurmak zorunda olduğumuzu bir defa daha göz önüne seriyordu. Zelzele bölgesinde gördüklerimiz, yaşadığımız derin acı bizi ve tahminen çok daha ağırının yaşanacağı İstanbul zelzelesi gerçeğiyle de yüzleştirdi. Aile sağlığı merkezlerinden ihtisas hastanelerine kadar İstanbul’da bina güvenliği oranının ne derece düşük olduğu hem çalışanlar hem de mülki amirler tarafından kuşkusuz biliniyor. Aktüel sarsıntı bölgesinin neredeyse 20’de biri kadar bir alanda, toplam zelzele bölgesi nüfusundan daha fazla insanın yaşadığı bir metropolde, bırakın sağlık hizmetini, tahliyelerin olanaksızlığını ön görmek için kâhin olmaya gerek yok.

Sağlıkta dönüşüm siyasetleri, klasik sağlık kurumlarını ulaşım altyapısı olmayan perifer alanlara çoktan taşımış durumda, kalanları da taşıma planları hazır. İstanbul sur içi bölgesinin en çok önemli iki hastanesi İstanbul ve Cerrahpaşa tıp fakülteleri hastaneleri, yıllardır yerinde yapılanmak için hastasıyla, doktoruyla, çalışanıyla, mahallelisiyle dayanışıyor ve direniyor. Buna rağmen, Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Hastanesi, bir gün yöneticileri dahil kimsenin haberi olmaksızın, kabul edilmesi mümkün olmayan bir boşaltılma kararı ile karşı karşıya kalıyor. Kamu kaynaklarının rasyonel bir öncelik planı ve hakkaniyetli bir dağılımla bu hastanelerimizi yenileyecek güçte olduğunu biliyoruz. Bir ay önce başlayan ve hala yaşanmakta olan acıların tekrar yaşanmaması için yetkilileri öncelikle İstanbul sağlık kurumlarının bina güvenliğinin sağlanması için harekete geçmeye davet ediyoruz.”

“Aile sağlığı merkezleri, benzeyenzamanda toplanma alanları olarak konumlandırılmalıdır”

Nergis Erdoğan, taleplerini de şöyle sıraladı:

“- İstanbul’da mevcut sağlık kurumlarının tümü, zelzele dayanıklılıkları açısından süratle değerlendirilmeli, gereken teşebbüsler güçlendirme seçenekleri de dikkate alınarak bütçelendirilmeli, durum tespitinin ötesine geçen adımlar atılmalıdır. Sağlık kurumlarının güçlendirilmesi için zelzele fonundan bütçe ayrılmalıdır.

– Mümkün İstanbul zelzelesinde yerinde yapılanması süren İstanbul Tıp ve Cerrahpaşa Tıp fakülteleri, devasa hasta bakım kapasiteleri ile Avrupa Yakası’nda çok çok önemli sağlık hizmeti sunumu görevi üstlenecektir. Bu kurumların yerlerinde yapılanması için başlayan üretim süreçleri en kısa vakitte tamamlanmalı, sürecin hızlanması için ek ödenekler tahsis edilmelidir.

– Aile sağlığı merkezleri, aynı vakitte toplanma alanları olarak konumlandırılmalıdır.

– Tüm sağlık kurumlarında gerçek ve fonksiyonel sarsıntı tatbikatları gerçekleştirilmelidir.

– Binaların yıkılmasına neden olmasa da güçlü bir sarsıntıda risk oluşturabilecek tavan kaplamaları, ıslak laboratuvar materyalleri, ameliyathane ve ağır bakım teçhizatı aynıi gereçlerin korumalı şartlarda yerleştirilmesi için her bir kurum seviyesinde kontrol süreçleri sağlanarak raporlanmalıdır.

– İstanbul Tabip Odası olarak bu süreci büyük bir dikkatle ve sorumlulukla takip edeceğimizi kamuoyuna açıkça beyan ediyoruz. Üyelerimizin, sağlıkçılar ve öğrencilerimizin, hastalarımızın can güvenliği en çok önemli önceliğimizdir.” (ANKA)