Koordinasyonsuzluk, yanlış seçimler, geç giden yardım: İşte Kılıçdaroğlu’nun “AFAD kendi röntgenini çekmiş” dediği rapor

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun görüntülü bildirisinde anlattığı, 23 Kasım 2022 tarihinde Düzce’de meydana gelen 5.9 büyüklüğündeki zelzelenin akabinde AFAD tarafından hazırlanan “etki tahlil raporu”na ulaşıldı.

Kılıçdaroğlu, “Peki o raporda AFAD ne diyor, özetliyorum: Koordinasyon sağlayamadık diyor. Toplanma alanı yanlış seçildi diyor. Yardımlar geç geldi diyor. Çadır takibini yapamadık diyor. Görevli çalışanın takip ve koordinesini sağlayacak ünite yoktu diyor. Koordinasyon ünitesi oluşturulamadı diyor. Yemek dağıtımında meseleler yaşadık diyor. Nakliye işçisi fakat 2 gün sonra Düzce’ye ulaşabildi diyor. Zelzele sonrasında zarar tespit sürecinde bile yetersiz kaldık diyor. Düzgün bir zarar tespit ekibi kuramadık diyor. İnşaat mühendisleri yerine, öğretmen ve imamlardan ekip kurduk diyor. Sevgili halkım, AFAD kendi röntgenini çekmiş. AFAD’ın onurlu bürokratları tümüyle bunları yazmışlar.fakat dinleyen kim?” diyerek sitem etmişti.

İşte söylediği söz edilen raporda yer alan birtakım bulgular şöyle:

▪ Sarsıntıdan sonra AFAD Başkanlığımız tarafından afet bölgesine gidecek öncelikli vilayetler “Ek Afet Müdahale Gruplarına” göre belli olmasına karşın, görevlendirmeler buna uygun yapılmamıştır.

▪ Bölgede görevlendirilen işçinin görev dağılımı sağlıklı yapılmadığı için birçok işçi alanı dışında görev yapmak zorunda kalmıştır. Ayrıyeten bölgeye gönderilen çalışana rehberlik edilmesi gayesiyle Kent Müdürlüğünden herhangi bir destek alınmamıştır.

▪ İlde görevli çalışanın takip ve koordinesini sağlayacak ünite olmadığından birtakım vazifelerde mükerrerlik ortaya çıkmış, kimilerinde sorumlu belirlenememiştir.

▪ Afet öncesi iş alanlarına göre sorumluların yedekli olarak belirlenmemiştir.

▪ Gerek AFAD gönüllülerin gerekse işçi denetiminin sağlanması için koordinasyon ünitesi oluşturulmamıştır.

▪ Çalışanın kalacak yer iaşe ve transfer hususlarında sağlıklı planlama yapılmamıştır.

▪ Barınma konusunda meskenlerine girmekte dehşet duyan vatandaşlarımız tarafından binaları hasarsız olsa bile çadır talep edilmektedir. Bu taleplerin karşılanması için Düzce il merkezinde birçok park ve bahçe ya da açık alanlara çadır kurularak insanların talepleri giderilmeye çalışılmıştır. Kurulan bu alanların birçoklarında alt yapı olmaması sebebiyle elektrik ve ısınma meseleleri yaşanmış, kimi alanlarda yer sorunu sebebiyle çadırlar kullanılamamıştır.

▪ Çadırların farklı noktalara kurulması, güvenlik sıkıntılarına neden olmuş, çadırların takip denetimi sağlanamamıştır. Birçok noktada yemek dağıtımında problemler yaşanmıştır.

▪ Çadırlara kabulde herhangi bir standart olmadığından, kalanların listesi lakin birkaç gün sonra hazırlanabilmiştir.

▪ Hasarlı bina dehşetinin yanı sıra vatandaşlarımızda, çadır alanlarında kalanlara yardım yapılacağı beklentisi çadır talebini artırmıştır.

▪ Çadır dağıtımında teslim muhtarlara yapıldığından kişisel takip sağlanamamıştır. Çadırların ferdî takibi için AYDES sistemine sonradan bilgi girişleri yapılmıştır.

▪ Düzenli çadırkent alanları kurulmadığı için farklı birçok noktada sıcak yemek hizmeti verilmeye çalışılmıştır. Meydanlarda kurulan yemek tırlarından insanlara 3 öğün yemek dağıtımı yapılmıştır. Lakin çadırlarda kalan kişi sayısı net olmadığı için fazla yemek çıkarılmış ya da yemek yetmediği durumlar yaşanmıştır.

▪ Birçok çadır noktası olduğundan her alana ulaşmakta ve dağıtımda meseleler yaşanmıştır.

▪ TAMP kapsamında Kent ve ilçelerde kâfi koordinasyon sağlanamamıştır. Afet gruplarının hazırlıksız olması AFAD Merkezinin yerinin yanlış seçilmesi, kurumlar arası iş birliği ve uyumun yetersiz kalması sağlıklı bir yönetim sürecinin önüne geçmiştir.

▪ Sahadan toplanan datalar ve yapılan çalışmalar koordinasyon heyetine günlük aktarılarak karşılaşılan sıkıntılar çözülmeye çalışılmıştır.

▪ TAMP sağlıklı olarak işlemediğinden görev ve sorumluklar ortada kalmış, konsey anlık tahlil üretme yoluna gitmiştir. Örneğin Afet Nakliye Grubu yöneticisi ve işçisi 2 gün sonra Düzce vilayetine ulaşabilmiştir. Diğer bir örnekte vatandaşların acil olarak barındırılabileceği sosyal tesisler barınma grubu tarafından düzenli takip edilmediğinden, afet durumunda alternatif alanlar bulunmasıi süreksiz tahliller üretilmeye çalışılmış, alternatif alanlar tespit edilmediğinden plan dışı yeni yerler oluşturulmuştur.

▪ Sahadan alınan bilgilere göre yöneticilerin doğru şekilde bilgilendirilmesi ve afet öncesinde planlandığı şekilde müdahalenin gerçekleştirilmesi gerekirken, afet yönetim sürecinde yöneticiler anlık tahliller üretmek ve sonuçları kestirilemeyen durumlarla karşı karşıya kalmıştır.

▪ Yerel üniteler hangi alanların öncelikli olduğunu, hangi bölgelerden başlanması gerektiği konusunda gruplara rehberlik edememiş, onları yönlendirememiştir. Bölgede bu karmaşanın tespit edilmesi ile Kent müdürleri görevlendirilerek koordinasyon sorunu giderilmeye çalışılmıştır.

▪ Kimi hasar tespit ekiplerinin vatandaşları yanlış yönlendirdiği, verilen hasar derecesi az olarak belirlense de yorumlarda bulundukları ve insanlarda kuşkuya sebep oldukları tespit edilmiştir. Bu ve buna aynı sonuçlar vatandaşların hasar tespit sonuçları güvenmemesine neden olmuştur.

▪ Bilhassa hasar tespit konusunda saha deneyimi az olan ekipler, yinelenmiş hasar tespit talebinde bulunulmasına neden olmuştur. TAMP göre oluşturulan 66 kişilik grubun lakin %20’nin bu göreve uygun seçildiği, araçplanlamasının yetersiz olduğu tespit edilmiştir. Bu nedenle öğretmen ve imamlardan oluşan yaklaşık 300 kişilik yenizarar tespit ekibi kurulmuştur. Kurulan grupların zarar tespit konusunda kâfi bilgisinin olmaması, yanlış tespitlere sebep olmuştur.

Rapor için .