Kraliçe’nin cenaze merasimi öncesinde görülmemiş güvenlik hazırlığı: Polisler damlara ve bâtın mevzilere konuşlandı

Daniel Sandford | BBC muhabiri Kraliçe 2. Elizabeth’in Pazartesi günü yapılacak cenaze merasimi öncesinde Londra’da şimdiye kadar eşii …

Dünya

18.09.2022 13:42

A⁺

A^-

Daniel Sandford | BBC muhabiri

Kraliçe 2. Elizabeth’in Pazartesi günü yapılacak cenaze merasimi öncesinde Londra’da şimdiye kadar eşii görülmemiş bir güvenlik hazırlığı yapılıyor.

Pazartesi günkü merasime kadar Kraliçe’nin cenazesini ziyaret etmek isteyen binlerce kişi ise başkent sokaklarında kilometrelerce uzayan kuyruklar oluşturmaya ve saatlerce beklemeye devam ediyor.

Cenaze merasimi öncesindeki gün ve saatlerde ise dünyanın dört bir yanından aralarında Japonya İmparatoru, hükümdarlar ve kraliçeler, ABD Başkanı ve onlarca ülkenin devlet liderlerinin Londra’ya akması bekleniyor.

Liderler daha sonra hep birlikte olağan olarak böylesi dev bir cenaze merasiminin gerektireceği tipten bir sabit güvenlik alanı bulunmayan Westminster Kilisesi’ne gidecekler.

Bütün bunlar dünyanın dört bir yanında yüzlerce milyon insan tarafından televizyon ekranlarından izlenecek ve bu da cenaze merasimini, mesaj vermek isteyecek uluslararası radikal gruplar açısından çok cazip hale getiriyor.

İşte bu yüzden Londra’da eşi görülmemiş bir güvenlik hazırlığı sürdürülüyor.

Ülkenin istihbarat örgütleri MI5 ve GCHQ, polisin terörle mücadele şubesi ile işbirliği içinde çalışıyor, Londra Emniyet Müdürlüğü’ne İngiltere’nin dört bir yanından destek güçler geliyor, askeri işçi ve sivil sorumlular dirlik ve sistemi muhafaza planında üzerlerine düşen rollere hazırlanıyor.

Bu ortada geçtiğimiz hafta içinde çeşitli geçit merasimi ve merasimler sırasında kraliyeti protesto edenlere polisin sert müdahalesinin yarattığı yansılar sonrasında, teşkilata bir iç bildirim yayımlandı.

Pazartesi sabahına kadar ziyaret kuyruğu

Şu an güvenlik açısından en zayıf nokta Kraliçe 2. Elizabeth’e bir ziyaretle veda etmek isteyen binlerce kişinin oluşturduğu ve Londra sokaklarında yılan aynıi kıvrıla kıvrıla uzayan kuyruk. Bu kuyruk Pazartesi sabah erken saatlere kadar gece ve gündüz devam edecek.

Herhangi bir tehdide karşı ilk savunma hattı olarak polis halka gözlerini açık tutmaları, uyanık olmaları, hislerine güvenerek kuşkulu gördükleri her şeyi ihbar etmeleri daveti yaptı.

Hükümet, kuyrukların tertibini sürdürmeye yardımcı olmak üzere özel güvenlik şirketlerinden yüzlerce görevli getirtti. Salı gününden bu yana ayrıyeten 1500 askeri işçi de başkentte görev yapıyor. Askeri bir helikopterin parlamentonun da bulunduğu Westminster bölgesinin üzerinde gezindiği görülebiliyor.

Perde arkasında ise istihbarat örgütü MI5, “ilgi duyulan kişiler” yani şiddet eylemi yahut aşırılıklara başvuracağından kuşkulanılan insanların davranışlarında bir farklılık görülüp görülmediğini izliyor. İletişim ve siber güvenlik hususlarında uzman diğer bir istihbarat örgütü olan GCHQ da her türlü haberleşmeyi takip ediyor. Bir yandan da silahlı polislerin ellerinde dürbünlerle bölgeyi taradıkları görülüyor.

Kuyruğu gözlemlemekle görevli kimi polislerin uzmanlığı, bir atağa hazırlanan şahısları erkenden tespit etmek.

Lambeth köprüsününgüneyindeki bir müşahede odasında polisler yüzlerce sabit güvenlik kamerasından gelen görüntüleri daima olarak izliyor. Ayrıyeten kritik yerlere ve kör noktalara hareketli kameralar yerleştirildi. Patlayıcı ve silah kokusu almak üzere eğitilmiş polis köpekleri düzenli olarak kalabalıklar arasında geziyor.

Londra’da her gün binlerce polis görev yapıyorbaşkent polis teşkilatı kentteki olağan polis faaliyetlerinin aksatılmadığını ve diğer bölgelerden çok büyük destek geldiğini vurgulamaya ihtimam gösteriyor.

Bu olağanüstü günler için “karşılıklı yardım” programı çerçevesinde İskoçya ve Kuzey İrlanda dahil ülkenin dört bir yanından yüzlerce polis desteği alınmış. Planlar ise aslında yıllardır hazırlanmakta olduğu için destek güçlerin içinde çok çeşitli mevzularda uzman ekipler de var. Örneğin koku almak üzere eğitilen köpekler ve eğitmenleri Yorkshire ve Lancashire’dan geldi ve bütün hafta Buckhingham Sarayı’na giden The Mall caddesi üzerinde görev yaptı.

‘Yalnız kurt’ tehlikesi

Bu hafta Londra’da yürütülen güvenlik harekatı tahminen 2012 Olimpiyatları ile kıyaslanabilir. o günlerde halk güvenlik denetim noktalarından geçtikten sonra vaktinin birçoklarını inançlı alanlarda geçiriyordu. Bu sefer durum farklı.

Kraliçe’nin tabutu önünden geçerek ona veda etmek isteyen kalabalıklar uzun saatler sokaklarda kuyrukta bekledikten sonra yalnızca Westminster Salonu girişinde güvenlik denetiminden geçiyor.

Yine 2. Elizabeth’in annesi ‘Ana Kraliçe ve Galler Prensesi Diana’nın cenazeleriyle kıyaslama yapmak mümkün. ama bu defa Kraliçe’nin devlet başkanı olması nedeniyle çok sayıda devlet beşerinin İngiltere’ye gelecek olması durumu daha karmaşıklaştırıyor.

Tehditin niteliğinde de değişiklikler var. Son on yıldır “yalnız kurt” diye tanımlanabilecek, tek başına hareket eden ve motorlu araçlarını saldırı aracına dönüştüren yahut marketten aldıkları bıçaklarla saldıran şahıslar çok önemli bir tehdit ögesi olmaya başladı.

Devlet Başkanları nasıl korunacak?

Devlet Başkanları bugünden itibaren Londra’ya gelmeye başlıyor. Aralarında Japonya İmparatoru Naruhito, Avrupa ülkelerinden, Tonga ve Butan’dan kral ve kraliçeler, Katar Buyruğu ve onlarca ülkenin devlet başkanı olacak.

Özellikle güvenlik riski yüksek görülen liderler arasında ABD Başkanı Joe Biden, İsrail Devlet Başkanı Isaac Herzog da bulunuyor. Her bir ülkenin güvenlik örgütlerinin başka ayrı dertleri var.

Londra Emniyet Müdürlüğü yetkilisi Stuart Cundy buna durumlarda başkanları korumakla görevli takımlarla işbirliğine çok alışkın olduklarını söylüyor.

Devlet Başkanları Pazar gecesi Kral 3. Charles’ın vereceği davete katılacaklar. Pazartesi günü ise hep birlikte Westminster Kilisesi’ndeki cenaze merasimine gidecekler.

Başta polis, bütün önderlerin İngiltere hükümeti tarafından temin edilecek araçlarla kiliseye götürülmesini istiyordu ama bu planlar gözden geçirilip değişikliğe uğradı. ABD Başkanı Biden’a özel zırhlı aracını kullanma müsaadesi verildi ve kimi diğer devlet başkanları da kendi araçlarını kullanacak.

Tören öncesinde kilise etrafındaki çok geniş bir alan uygunca denetim edilecek. Her bir kör nokta ve görünmeyen alan görünür hale getirilecek, denetim edilip kapatılacak. Her bir lamba direği açılıp denetlenecek. El imali bir patlayıcı yerleştirilebilecek her yere bakılacak. Patlayıcı kokusu alan köpekler kilise ve etrafında tekraren gezdirilecek.

Cenaze merasimi sabahı damlardaki polis sayısı uygunca artırılacak. İnançlı alanın etrafına silahlı polisler çok göze batmayacak şekilde yerleştirilecek ve ordunun özel komando ünitesi SAS de ihtiyaç halinde müdahaleye hazır bekleyecek.

Kraliyet aykırısı protestolar konusunda polis tutum mı değiştirdi?

Bu ortada Kraliçe’nin ölümü polis açısından beklenmedik bir öbür sorunu da gündeme getirdi. Birtakım insanlar çeşitli geçit resmi ve merasimler sırasında kraliyet tersi sloganlar attılar, dövizler açtılar. Kimileri gözaltına alındı, İskoçya’da iki protestocu mahkemeye de verildi.

Emniyet Müdürleri Kurulu, polis teşkilarına, protesto hakkı ile yas tutma hakkı arasındaki dengeyi nasıl kurmaları gerektiği konusunda bir bildirim yolladılar ama bunun içeriği kamuoyuna açıklanmadı.

Pazartesi günü uzmanlık alanları arasında protesto hakkı da bulunan bir avukat, Paul Powlesland Parlamento binası önünde elindeki boş kağıdı açarak durduğunda, polis yanına gelerek kimlik bilgilerini istedi.

Emniyet Müdürleri tarafından memurlara yollanan yeni bildirim sonrasında avukat Powlesland polislerin nasıl davranacağını anlamak için bu sefer yanında 30 bireyle birlikte yeniden Parlamento’nun önüne gitti. Bu defa elindeki dövize “Benim Hükümdarım Değil” yazmıştı. ama bu defa polis yanına gelmedi ve müdahale etmedi.

Powlesland “Polisin çoka kaçması üzerine medyadaki öfke ve kamuoyu yansıları işe yaramış görünüyor” diye konuştu.

Bu tecrübe, ne kadar büyük bir güvenlik harekatı olursa olsun polis memurlarının belli hususlarda hassas olmaları gerektiğini hatırlatmış oldu.