Kümesinizdeki bir tavuk ansızın horoza dönüşebilir mi?

Kümesinde hiç horoz bulunmadığını, yalnızca tavuk beslediğini vurgulayan Jonas Verdickt, Covid nedeniyle ev karantinasında bulunduğu sırada gün uzunluğu hayvanlarıyla meşgul olmuş.

Verdickt, “Belle” ismini verdiği tavuğun dişilikten erkekliğe dönüşümünü yakından izlemiş.

Belçika Radyosu’na konuşan Verdickt, “Böyle bir şey sahiden mümkün olabilir mi? Dişi bir tavuk nitekim erkek bir horoza dönüşebilir mi?” diye soruyor.

Sahibi şaşırsa da bilim insanları için bu olağan bir durum. 

Belçika Kraliyet Tabiat Bilimleri Enstitüsü ve Anvers Üniversitesi biyologlarından Prof. Dr. Thierry Backeljau, “Nadir de olsa bu mümkündür. Tavuk civcivinin horoza dönüşmesi olgusu bilimsel olarak tanımlanmıştır” diyor.

Kromozomlarla ilgili bir durum

Belçikalı profesöre göre, tavuğun  horoza dönüşmesi kromozomlarla ilgili bir durum. 

Tıpkı insanlarda olduğui, tavuklarda da cinsiyeti kromozomların belirlediğine işaret eden Backeljau, bunu şöyle açıklıyor:

“İnsanlarda dişiler için XX, erkekler için XY’dir. Kuşlarda ise tam zıddıdır. Orada erkeklerin iki özdeş Z kromozomu vardır ve dişilerde de iki tane bulunur. Farklı olanlar, ZW olarak isimlendirilir. Bu kromozom farkı nedeniyle, insanlardali iki yumurtalığın bilakis dişi kuşlarda sırf bir tane gelişmiş yumurtalık bulunur.

“Bir tavuğun sol yumurtalığı kanser ya da kist bir hastalıktan etkilenirse, gelişmemiş sağ yumurtalığı devreye girer. Bu noktada yumurtalık ve testis karışımı oluşur. İç testis aynıi erkek hormonları salgılar.

“Sonuç olarak, tavuklar birdenbire ötmeye başlayabilir ve erkek cinsel özellikleri gösterebilir.”

Backeljau’ya göre, bu durumda erkeğe dönüşen dişiler, sperm hücrelerine bile sahip oluyor ve teorik olarak diğer tavukları dölleyebiliyorlar.

Prof. Dr. Thierry Backeljau, tavuklarda ender olsa da, balıklarda doğal cinsiyet değişikliğinin sık görülen bir durum olduğunu söylüyor.

Belçikalı uzman, mercan resiflerindeki birtakım balıkların hayata dişi olarak başladıklarını ifade ederek, “Bunlar gruplar halinde yaşarlar ve daha büyük, daha güçlü bir erkeğin haremine aittirler. Erkek o haremi korur.erkek balık ölürse ya da diğerleri tarafından avlanırsa, dişiler bir hafta içinde çok daha büyük bir erkeğe dönüşebilir ve haremi ele geçirebilir” diyor.