Kurumlar vergisinde yeni düzenleme

Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kurumlar Vergisi Genel Bildirimi’nde yapılan değişiklikle yerel minimum kurumlar vergisinden istisna ve indirimlere kadar birçok başlıkta düzenlemeye gidildi.

Bakanlığa bağlı Gelir Yönetimi Başkanlığınca hazırlanan “Kurumlar Vergisi Genel Bildirimi’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ” Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.

Buna göre, mükelleflerin ödeyecekleri kurumlar vergisi, beyan ettikleri yararın indirim ve istisnalar düşülmeden evvelki meblağının yüzde 10’undan aşağı olamayacak.

Hesap dönemi takvim yılı olan mükelleflerin 2025 yılı ve izleyen vergilendirme periyotlarında elde edilen yararlarına, özel hesap periyoduna tabi olan mükelleflerin ise söylediği söz edilen takvim yılında başlayan özel hesap dönemi ve izleyen vergilendirme periyotlarında elde edilen karlarına minimum kurumlar vergisi uygulanacak.

Geçici vergi periyotlarında de taban kurumlar vergisi hesaplaması yapılacak.

Yeni işe başlayanlardan 3 yıl taban vergi alınmayacak

Yeni işe başlayanlardan 3 yıl minimum vergi alınmayacak. Mevcutta yatırım teşvik dokümanı olan mükelleflerin hakları korunacak.

Değişiklikle, kimi istisna ve indirimler kapsam dışı bırakıldı. İştirak karları, emisyon primi, teknokent çıkarları ve serbest bölge yarar istisnaları ile AR-GE ve tasarım indirimleri kapsam dışında olacak.

Yatırım fon ve iştiraklerinin gayrimenkul gelirleri taban vergiye tabi tutulacak, gayrimenkul gelirleri dışındaki istisna kapsamındaki gelirleri taban vergiye tabi olmayacak.

Yap-işlet-devret modeli ile elde edilen yararlara yüzde 30 kurumlar vergisi uygulanacak

Türkiye’nin büyük yatırımlarından elde edilen çıkarlara da artırımlı kurumlar vergisi uygulanacak. Bu vergi oranı gerçek kesim için yüzde 25, banka ve finans kurumlarında yüzde 30, ihracat yapan firmalarda yüzde 20, halka açık şirketlerde yüzde 23, imalatçılarda yüzde 24 olacak.

Banka ve finans kurumlarında olduğu yap-işlet-devret modeli ile kamu özel işbirliği projeleri kapsamında elde edilen yararlardan yüzde 25 yerine yüzde 30 kurumlar vergisi alınacak.

Fon ve iştiraklerinin karlarının tamamı kurumlar vergisinden istisna tutuldu. Bu kapsamda 1 Ocak 2025’ten itibaren elde edilecek çıkarlar için bu istisna kar dağıtım koşuluna bağlanıyor. İstisnadan faydalanılabilmesi için gayrimenkul gelirlerinin yüzde 50’sinin dağıtılması gerekecek. Böylelikle, istisna yararın yüzde 50’si ortaklara dağıtıldığında kar hisselerini alanlardan gelir ve kurumlar vergisi alınacak.

Serbest bölgelerdeki üretim fliyetlerinden elde edilen kazançlar

Halen serbest bölgelerdeki üretim fliyetlerinden elde edilen yararların tamamı, üretilen ürünlerin yurt içine yahut yurt dışına satılıp satılmadığına bakılmaksızın kurumlar vergisinden istisna tutulacak. Bu kapsamda söylediği söz edilen tarihten itibaren elde edilen yararlardan başlamak üzere istisna yalnızca ihracat gelirleri ile sonlandırılacak. Böylelikle yurt içine yapılan satışlardan elde edilen çıkarlardan vergi alınacak.

Düzenlemeyle kurumların, teşebbüs sermayesi yatırım fonu katılma hisseleri ile teşebbüs sermayesi yatırım iştiraklerinin pay senetlerinden elde edilen gelirlere sağlanan istisna hariç olmak üzere diğer yatırım fonlarından elde ettikleri gelirlere yönelik sağlanan kurumlar vergisi istisnası 15 Temmuz 2023 itibarıyla kaldırıldı. Bu tarihten önce elde edilen fon katılım dokümanları itfa edilene ya da elden çıkarılana kadar istisnadan faydalanılmaya devam edilecek.

Ayrıca taşınmaz satışlarından elde edilen karlara tanınan kurumlar vergisi istisnası da tarihte kaldırıldı. Yeniden bu tarihten önce elde edilen taşınmazlar için kaideleri dahilinde istisnadan faydalanılmaya devam edilecek lakin istisna oranı yüzde 50 yerine yüzde 25 olarak uygulanacak.

Taşınmazlara ilişkin kar istisnası kaldırıldığından, taşınmazların kısmi bölünme kapsamında vergisiz devranları de 1 Ocak 2024 itibarıyla kaldırıldı.

Yurt dışı kurumlara verilen kimi hizmetlere yüzde 80 çıkar indirimi sağlandı

İhracat çıkarlarına kurumlar vergisi oranı 1 puan indirimli olarak uygulanıyorken, değişiklikle ihracat yapan kurumların münhasıran (özel olarak) ihracattan elde ettikleri yararlarına bu vergi oranının 5 puan indirimli uygulanması sağlandı.

İmalatçı ya da tedarikçi kurumların, dış ticaret sermaye şirketleri ya da sektörel dış ticaret şirketleri üzerinden gerçekleştirdikleri ihracat fliyetlerinden elde ettikleri yararları için de 5 puanlık vergi indirimine gidildi.

Değişiklikle 1 Ocak 2023’ten itibaren elde edilen yurt dışına verilen mimarlık, mühendislik, tasarım, yazılım, tıbbi raporlama, muhasebe kayıt tutma, davet merkezi, ürün testi, sertifikasyon gibi kimi hizmetler ile yabancılara verilen eğitim ve sağlık hizmetlerinden elde edilen yararların tamamının, beyanname verilme tarihine kadar Türkiye’ye transfer edilmesi koşulu getirildi. Bu çıkarlar üzerinden beyannamede indirim konusu yapılabilecek oran da yüzde 50’den yüzde 80’e yükseltildi.

Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi kurumlar vergisinden muaf oldu

Düzenlemeyle iş merkezi Türkiye’de bulunmayan anonim ya da limitet şirket niteliğindeki yabancı kurumların ödenmiş sermayesinin en az yüzde 50’sine sahip olan ve iştirak edilen kurumdan elde edilen kar hissesi niteliğindeki yararı, elde edilen hesap devrine ilişkin kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken tarihe kadar Türkiye’ye transfer eden kurumların söylediği söz edilen çıkarlarının yüzde 50’si kurumlar vergisinden istisna tutuldu.

Ayrıca katılım bankalarının ortağı olduğu ve katılım bankacılığı prensip ve asıllarına uygun her türlü finansman için kefalet vermek maksadıyla kurulan Katılım Finans Kefalet Anonim Şirketi, bu fliyetleri bundan ötürü kurumlar vergisinden muaf oldu.

İştirak eden şirketin iştirak ettiği ya da iştirak edilen şirketin iştirak eden şirketi devraldığı durumlarda, pay ve hisse alımı bundan ötürü yapılan ve evre sonrasına tekabül eden finansman masraflarının, devralan şirkette indirim konusu yapılmasına fırsat tanındı.

Değişiklik kapsamında yatırım teşvik evrakı bazında yapılan yatırım harcamasına yatırıma katkı oranının uygulanmasıyla belirlenen fiyatın yüzde 10’luk kısmı, kurumlar vergisi beyannamesinin verilmesi gereken ayı takip eden 2’nci ayın sonuna kadar talep edilmesi koşuluyla, özel tüketim vergisi ve katma değer vergisi hariç olmak üzere tahakkuk etmiş diğer vergi borçlarından terkin edilerek kullanılabilecek.