Kuzey İrlanda’da Sinn Fein’in tarihi seçim zaferi

İrlanda Cumhuriyet Ordusu’nun (IRA) eski siyasi kanadı Sinn Fein, Kuzey İrlanda tarihindeki ilk seçim zaferini kazandı. Sinn Fein, birleşik bir İrlanda’nın oluşturulmasını tartışmaya açma davetinde bulundu.

VOA Türkçe’nin haberinde Sinn Fein, oyların yüzde 29’unu alırken, İngiltere yanlısı Demokratik Birlik Partisi (DUP) yüzde 21,3’te kaldı. Bu zaferle Sinn Fein, mecliste denetimi sağlayan ilk İrlandalı milliyetçi parti oldu.

Kuzey İrlanda’daki Sinn Fein Başkanı Michelle O’Neill, “Bugün çok çok önemli bir değişim anını temsil ediyor. Siyasetimiz ve halkımız için belirleyici bir an” dedi. O’Neill, partinin bölgeyi İrlanda Cumhuriyeti ile birleştirme gayesi etrafında artık “dürüst bir tartışma” yapılması gerektiğini söyledi.

Lakin bu zafer bölgenin statüsünü değiştirmeyecek. Çünkü Birleşik Krallık’tan ayrılmak için gereken referandum İngiliz hükümetinin takdirinde ve muhtemelen yıllarca gerçekleşmeyecek.

Fakat Sinn Fein açısından sembolik değeri çok büyük. Zafer, yüklü olarak bölgenin Protestan nüfusunun desteklediği İngiliz yanlısı partilerin yüzyıllık egemenliğine son veriyor.

“Gerçekten tarihi bir sonuç”

Birleşik Krallık’tan ayrılmak için bir kampanya yürüten İskoçya Özerk Yönetimi Başbakanı Nicola Sturgeon da Twitter’daki paylaşımında, “gerçekten tarihi bir sonuç” diyerek Sinn Fein’i ilk kutlayanlar arasında yer aldı.

Bölgenin zarurî güç paylaşımında, hükümetin başbakanı için en büyük parti aday önerme hakkına sahip olsa da DUP ile uyuşmazlıklar, bu türlü bir atamanın aylar alabileceği manasına geliyor.

Bir gazetecinin bölgenin ilk İrlandalı milliyetçi başbakanı olmayı bekleyip beklemediği sorusuna O’Neill, “Halk konuştu” diyerek karşılık verdi.

DUP lideri Jeffrey Donaldson, İngiltere’nin Avrupa Birliği’nden çıkışının akabinde Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık’ın geri kalanıyla ticaretini düzenleyen protokol tamamen düzenlenmedikçe, hükümete katılmayacağını söyledi.

DUP, kampanya sırasında Brexit’i ele alış biçimi nedeniyle ağır bir şekilde eleştirilmişti. Kuzey İrlanda ile Birleşik Krallık’ın geri kalanı arasında tesirli ticaret sonunun kaldırılması, çok önemli bir seçim vaadiydi.

Sinn Fein, Kuzey İrlanda’nın Birleşik Krallık içindeki yeri için otuz yıl süren 1998 barış muahedesiyle sona eren çatışmalar sırasında, IRA ile olan irtibatları nedeniyle İrlanda hududunun her iki tarafındaki siyasi arenada tarafından uzun süre dışlandı.

O vakitten beri, hayat maliyeti ve sağlık bakımı gündelik mevzularda kampanyalar yürüterek başarılı bir temel oluşturdu ve İrlanda Cumhuriyeti’ndeki en tanınan parti haline geldi.

Kuzey İrlanda seçimlerinde de merkezdeki seçmene hitap etmek için, İrlanda’nın birliğinden çok ekonomik tasalara odaklandığı benzer bir yol izledi.

Seçimler, uzun müddettir İngiliz yanlısı Protestan partilerin, kuzeyi İrlanda Cumhuriyeti ile birleştirmeyi tercih eden yüklü Katolik İrlandalı milliyetçi partilerin gölgesinde kalacağını gösteren demografik eğilimleri ortaya koydu.