James GallagherBBC Sağlık Muhabiri İngiliz bilim insanları laboratuvar üretimi olan kanı, klinik çalışma kapsamında ilk defa beşere nakletti …

James Gallagher
BBC Sağlık Muhabiri
İngiliz bilim insanları laboratuvar üretimi olan kanı, klinik çalışma kapsamında ilk defa beşere nakletti.
Birkaç yemek kaşığı ölçüsündeki kanın bedende nasıl fonksiyon göstereceği test edilecek.
Araştırmanın gayesi, kan bağışının yerini almak değil.
Çalışma, hayati değerde olançok az görülen kan kümelerini üretme amaçladığı taşıyor.
Örneğin Orak Hücreli Anemi hastası olan şahsa düzenli kan nakli yapılması gerekiyor.
Eğer nakledilen tam bir ahenk göstermezse beden bunu reddetmeye başlıyor ve tedavi başarısız oluyor.
Bu düzeyde gerekli olan doku ahengi, yaygın şekilde bilinen A, B, AB ve 0 kan gruplarının ötesine geçebiliyor.
Bristol Üniversitesi’nden Profesör Ashley Toye, kimi kan gruplarının çok az olduğunu söylüyor ve ‘sadece 10 bireyde görülen’ kan gruplarının var olduğunu anlatıyor.
Örneğin ilk defa Hindistan’da görülen Bombay ismi verilen kan grubundan İngiltere çapında sadece üç ünite bulunuyor.
Peki kan nasıl üretildi?
Bu araştırma projesi Bristol, Cambridge, Londra’da takımların birlikte çalışması ile ilerliyor ve ciğerlerden bedene oksijen taşıyan kırmızı kan hücrelerine odaklanıyor.
İşleyiş ise şu şekilde:
Üç haftalık işlem sonunda yarım milyon kök hücresi bulunan havuzdan 50 milyar kırmızı kan hücresi elde ediliyor.
Bunlar da filtrelenerek, nakil edilebilecek 15 milyar kırmızı kan hücresine kadar indiriliyor.
Çalışmanın beşerli klinik deneyleri 10 sağlıklı insan üzerinde başladı. Deney kapsamında üretilmiş kan, bu şahısların bedenlerinde radyoaktif bir madde ile işaretlenerek takip ediliyor.
Vücuttaki kırmızı kan hücrelerinin olağan kaidelerde 120 gün sonunda yenilenmesi gerekiyor. Bağışlanan kanlar olağan koşullarda hem eski hem de yeni kırmızı kan hücreleri barındırıyor. Lakin laboratuvar üretimi kanın taze olmasından kaynaklı olarak 120 tam gün ömürlü olacağı bedellendiriliyor. Araştırmacılar ileride daha az miktar, daha az aralıklı kan bağışına ihtiyaç duyulabileceğini ön görüyor.
Kan üretiminin maliyeti konusunda ise tartışmalar devam ediyor.