Lagarde: Jeopolitik riskler fiyatları yüzde 5 değiştirebilir

Avrupa Merkez Bankası (AMB) Başkanı Christine Lagarde, Amerikan fikir kuruluşu Dış İlişkiler Kurulu’nda (CFR) yaptığı konuşmada, Soğuk Savaş sonrası devirde gelişen uluslararası kurumlar ve ticaretin tesiriyle global değer zincirlerinin derinleştiğini, global arzın iç talepteki değişikliklere karşı daha esnek hale geldiğini ve bunun da uzun bir nispeten düşük ve istikrarlı enflasyon devrine yol açtığını anımsattı.

Göreli istikrar dönemi yerini kalıcı bir istikrarsızlığa bırakıyor olabilir

Böylelikle merkez bankalarının arz istikametli kesintilere fazla dikkat etmek zorunda kalmadan talebi yönlendirerek enflasyon siyasetleri uyguladığına işaret eden Lagarde, “Ancak bu izafi istikrar dönemi artık yerini, daha düşük büyüme, yüksek maliyetler ve meçhul ticari iştiraklerle sonuçlanan kalıcı bir istikrarsızlığa bırakıyor olabilir. Daha esnek global arz yerine, tekrarlanan arz şokları riskiyle karşı karşıya kalabiliriz. Son olaylar, kritik arzın ne ölçüde istikrarlı global şartlara bağlı olduğunu ortaya koydu” değerlendirmesinde bulundu.

Lagarde, bunun Avrupa enerji krizinde de görüldüğünü dile getirerek, ABD’nin en az 14 kritik mineralde tamamen ithalata bağımlı olduğunu ve Avrupa’nın da ender toprak elementleri arzının yüzde 98’i için Çin’e bağımlı olduğunu anlattı.

Bu alanlardaki arz kesintilerinin araba sanayisi ve elektrikli araç üretimi kritik bölümleri etkileyebileceğine değinen Lagarde, hükümetlerin buna cevaben adımlar attığını anımsattı.

Lagarde, “stratejik özerklik” kapsamında atılan bu adımların, global iktisattaki parçalanmayı hızlandırabileceğini belirterek, bunun merkez bankaları için de olası tesirlerinin olabileceğini söyledi.

Küresel iktisatta “parçalanma” uyarısı

Jeopolitik risklerin yüksek enflasyona, düşük ekonomik aktiviteye ve uluslararası ticarette azalmaya yol açtığına işaret eden Lagarde, “Küresel değer zincirleri jeopolitik çizgiler boyunca parçalanırsa, tüketici fiyatlarının global düzeyindeki artış kısa vadede yaklaşık yüzde 5 ve uzun vadede kabaca yüzde 1 arasında değişebilir” diye konuştu.

Lagarde, çok kutuplu bir dünya görülebileceğini ve yeni ticaret modellerinin ödemeler ve uluslararası Döviz rezervleri için sonuçları olabileceğini kaydetti.

Çin’in son yıllarda global iktisatta gelişen pozisyonundan söz eden Lagarde, yeni ticaret ittifaklarının rezerv varlıklara tesirine değindi.

Batı sistemlerine bağımlılığı azaltmak isteyenler için fırsat

Lagarde, bunların, Batı ödeme sistemlerine ve para ünitesi çerçevelerine olan bağımlılıklarını azaltmak isteyen makul ülkeler için bir imkan yaratabileceğini belirtti.

Bazı ülkelerin ticarette alternatif para ünitelerini kullanma niyeti ve SWIFT’e alternatif yaratma gibi teşebbüslerine işaret eden Lagarde, “Bu gelişmeler ABD doları ya da euro için yakın vakitte hakimiyet kaybına işaret etmiyor. Şimdiye kadar bilgiler uluslararası para ünitelerinin kullanımında çok önemli değişiklikler göstermiyor lakin uluslararası para ünitesi statüsünün artık hafife alınmaması gerektiğini öne sürüyor” sözlerini kullandı.