LNG fiyatlarında düşüş bekleniyor

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, gelecek yıldan itibaren dünyada yeni sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) kapasitelerinin devreye gireceğini, bunun Avrupa ülkeleri ile Türkiye, Hindistan ve Japonya gibi gaz ithalatçılarının çıkarına olacağını söyledi.

Ekonomi

20.02.2025 13:30

A⁺

A^-

Birol, Brüksel temasları çerçevesinede Belçika Kralı Philippe, AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile görüşmelerinin akabinde değerlendirmelerde bulundu.

Avrupa’da bilhassa soğuk hava şartları nedeniyle son periyotta doğalgaz fiyatlarının yüksek seyrettiğini anımsatan Birol, Avrupa’nın doğalgaz denklemini hala çözemediğine işaret etti.

Birol, “Avrupa’da enerji fiyatları, ABD, Çin ve Hindistani büyük ekonomik güçlere kıyasla çok daha pahalı. Avrupa’da ortalama doğalgaz fiyatları Amerika’nın 5 misli, elektrik fiyatları da Çin’in 4 misli pahalı” diye konuştu.

Yüksek enerji fiyatlarının Avrupa ekonomisine çok önemli tesirleri olduğunu vurgulayan Birol, şöyle devam etti:

“Avrupa iktisadının bel kemiği ihracattır. Avrupa Birliği (AB), dünyanın en fazla ihracat yapan ekonomisi pozisyonunda bulunuyor. AB, ABD ve Çin’den daha çok ihracat yapıyor.enerji fiyatları çok pahalı olduğu zaman Avrupa’nın ihracatçı olarak rekabet gücü epeyce düşüyor. Bu yüzden, Avrupa ekonomisi, bilhassa Avrupa endüstrisi, çok önemli bir krize girmiş durumda. Şayet buna tahlil bulunamazsa Avrupa ekonomisi önemli olarak sarsılabilir. İstihdam konusunda önemli problemler ortaya çıkabilir. Bence Avrupa’nın şimdi önündeki en büyük ekonomik sorun, sanayi kesiminin büyük bir zelzeleye uğramadan nasıl eski günlerine yani savaş öncesi periyoda dönebileceği.”

LNG dalgası, alıcı ülkelerin lehine

Birol, 2026’dan başlayarak 3 yıl boyunca dünyada devreye girecek yeni sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) kapasitesinin Avrupa için iyi haber olduğunu söyledi.

Özellikle ABD ve Katar’da 6-7 yıl önce başlayan birçok LNG projesinin sonuçlanmaya yakın olduğunu dile getiren Birol, “Yakında piyasalara devasa bir LNG dalgası gelecek. Bu da LNG fiyatlarının, gaz fiyatlarının düşmesine katkı sağlayacak. Bu husus Avrupa ve Türkiye gaz ithal eden ülkeler için son derece önemli. Şu anda piyasalar satıcı odaklı halinden, alıcı lehine dönüşecek. Alıcıların elleri güçlenecek. O bakımdan Avrupa, Türkiye, Hindistan ve Japonya aynıi LNG ve gaz ithalatçısı ülkeler için ufukta hoş bir haber var” dedi.

NATO temaslarında gündem enerji arz güvenliği

Birol, son periyotta dünyada süratle artan muhafazacı ticaret siyasetlerinin güce tesirlerine ilişkin ise ABD, Çin, Avrupa ve Hindistan’dan ticaret savaşlarının başlayacağına yönelik emareler geldiğini lakin bu türlü bir durumun enerji dünyasını nasıl etkileyeceğini hakkında konuşmanın şu an için erken olacağını belirtti.

Enerji ve siyasetin geçmiştekinden daha fazla iç içe geçebileceğini ifade eden Birol, “Enerji arz güvenliği süratle çok daha çok önemli bir mevzu haline geliyor” diye konuştu.

Birol, NATO temaslarında da bu mevzunun geniş şekilde ele alındığı bilgisini paylaştı.

Nükleer güçte 30 yılın en büyük inşa atılımı

Enerji arz güvenliği ve temiz enerji dönüşümünün yanı sıra dünyada nükleer gücün de şimdi ülkeler için çok önemli gündem hususlarından biri olduğunu söyleyen Birol, “Enerji arz güvenliği dertlerinin artmasıyla, nükleerde çok önemli bir geri dönüş görüyoruz. Şu anda dünyada 60’tan fazla nükleer santral inşa ediliyor ve bu son 30 yılda nükleerde görülen en büyük inşa atılımı.” sözlerini kullandı.

Birol, bu yıl nükleerden elektrik üretiminin tarihi bir zirve yapacağına işaret etti.

Brüksel’de Başbakan ve hükümet yetkilileri ile görüşmelerinde de bu bahsin ele alındığını belirten Birol, Rusya-Ukrayna Savaşı öncesi nükleer santrallerini kapatmayı planlayan Belçika’nın da yeni nükleer santral kurmayı planladığını aktardı.

Birol, nükleer güçte küçük modüler reaktörlerin de 2030’dan itibaren gündeme gelebileceğini kaydetti.

Türkiye ve Avrupa arasında güçte işbirliği potansiyeli yüksek

Türkiye’nin enerji arz güvenliği ve nükleer güçteki projelerini değerlendiren Birol, “Türkiye bu hususta çok önemli adımlar attı ve enerji ithalatını çeşitlendirdi. Türkiye, Türkmenistan dahil pek çok ülkeden (gaz) alım yapıyor, rüzgar ve güneş başta olmak üzere yenilenebilir güçte devasa adımlar atıyor. Umuyorum, nükleer enerji teknolojilerinde de birkaç adım daha atıp bu alandaki parkımızı daha da genişletebiliriz” sözlerini kullandı.

Birol, Türkiye ve Avrupa’nın bilhassa enerji alanında birlikte çalışmasının çok önemli yararları olacağını vurgulayarak, Türkiye’nin Azerbaycan, Türkmenistan ve diğer ülkelerden gelen gazı Avrupa ülkelerine ulaştırmasıyla Avrupa’ya çok çok önemli bir çeşitlilik ve arz güvenliği sağladığını dile getirdi.

Rüzgar gücünde türbinlerinin imalatı konusunda Türkiye’nin çok önemli bir uzmanlığı ve deneyimi olduğuna işaret eden Birol, “Burada Türkiye ile Avrupa arasında önemli bir işbirliği potansiyeli görüyorum. Umarım enerji alanındaki ilişkiler daha da güçlenir. Bunun arz güvenliği ve ekonomik olarak hem Avrupa’ya hem de Türkiye’ye çok önemli kazanımları olacağını düşünüyorum” dedi.

Global LNG görünümü

Özellikle Ukrayna-Rusya Savaşı sonrası, Rus enerji kaynaklarına bağımlılığını azaltmaya çalışan AB ülkeleri, enerji açığını kapatabilmek ismine ağır şekilde LNG alımı yaptılar. Bu nedenle global bazda bilhassa de AB pazarında doğalgaz ve LNG fiyatları tarihi tepeleri gördü.

UEA verilerine göre, global LNG arzı geçen yıl ise yüzde 2 civarında arttı. Böylelikle 2024 yılında LNG’deki arz artışı son 4 yılın en düşük düzeyinde gerçekleşerek 10 milyar metreküp kadar oldu.

Bu yıl ise bilhassa Kuzey Amerika’da birkaç büyük LNG projesinin devreye girmesiyle birlikte LNG arz artışının yüzde 6 düzeyini bulması ve 30 milyar metreküpe çıkması bekleniyor.

Katar’ın kimi finansal yatırım kararı alınan LNG projeleri ve inşa halinde olan diğer sıvılaştırma tesislerinin 2030 sonuna kadar LNG piyasasına yılda 270 milyar metreküpten fazla ihracat kapasitesi eklemesi öngörülüyor.