Maymun çiçeği virüsü: Afrika dışında Avrupa ve Asya’da da vakalar bildirildi

Maymun çiçeği virüsü: Afrika dışında Avrupa ve Asya’da da hadiseler bildirildi

24.09.2024 16:00

A⁺

A^-

Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO), Afrika kıtasında görülen ve maymun çiçeği olarak da bilinen mpox virüsü nedeniyle global halk sağlığı acil durumu ilan etmesi akabinde, Avrupa ve Asya’da da yeni varyantla ilgili hadiseler bildirildi.

Başta Kongo Demokratik Cumhuriyeti olmak üzere Afrika’da virüsün daha bulaşıcı olan yeni varyantı Clade I süratle yayılınca WHO Ağustos ayında global halk sağlığı acil durumu ilan etmişti.

Afrika kıtası dışında İsveç, Tayland, Pakistan ve Hindistan’da da virüsün yeni varyantının tespit edildiği olaylar bildirildi.

WHO, maymun çiçeği olaylarının artmasını bekliyor.

Türk Sağlık Bakanlığı ise Türkiye’de hastalıkla irtibatlı herhangi bir hadisenin görülmediğini ve ek tedbire gerek duyulmadığını açıkladı.

Çin, önümüzdeki altı ay boyunca mpox olaylarının görüldüğü bölgelerden ülkeye gelen insanları ve malları takip edecek adımlar atacağını açıkladı.

Buna göre, salgın yaşanan bölgelerden ülkeye gelen yolcuların semptom gösteren bireylerle temas edip etmediklerini ve kendilerinde semptom olup olmadığını beyan etmeleri gerekecek, bu bölgelerden gelen araçlar, konteynerler ve mallar ise dezenfekte edilecek.

Mpox virüsü Afrika’da süratle yayılıyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde başlayan ve süratle en az 15 ülkeye daha yayılan bulaşıcı hastalık sonucu en az 537 kişi hayatını kaybetti.

Şu anda görülen salgının, virüsün yeni bir varyantıyla ilişkilendirildiği için evvelkilerden daha kaygı verici olduğu söyleniyor.

Uzmanlar bunun şimdiye kadar gördükleri en tehlikeli varyant olduğu ihtarını yapıyor, yayılma suratı ile yüksek mevt oranından telaş ediyor.

Küresel halk sağlığı acil durumu, 196 ülke için yasal olarak bağlayıcı olan Uluslararası Sağlık Mevzuatı kapsamındaki en yüksek alarm düzeyi.

WHO Başkanı Tedros Anom Ghebreyesus, Afrika kıtasında ve ötesinde daha fazla yayılma ihtimalinin “çok kaygı verici” olduğunu söyledi.

Ghebreyesus, “Bu salgını durdurmak ve hayatları kurtarmak için koordineli bir uluslararası müdahale şart” dedi.

Maymun çiçeği virüsü nedir, nasıl bulaşır, hastalığın tedavisi var mı?

Maymun çiçeği virüsüne karşı Türkiye’de hangi tedbirler alınmalı?

Türkiye’de ise Sağlık Bakanlığı tarafından Perşembe günü yapılan açıklamada, “Özellikle Afrika kıtasında görülen M çiçeği (mpox) hastalığı olayına Türkiye’de rastlanmamıştır, şimdi herhangi bir kısıtlama ya da ek önlem ihtiyacı yoktur” denildi.

Bakanlığın X hesabından yapılan açıklamada, gerekli çalışmaların yürütüldüğü, bilim kurulu ve sağlık altyapısıyla sürecin “hassasiyetle” takip edildiği belirtildi.

2024’ün başından bu yana Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde 14.000’den fazla mpox olayı kaydedildi.

Afrika Hastalık Denetim ve Tedbire Merkezleri (Africa CDC) de son durumla ilgili yaptığı açıklamada halk sağlığı açısından acil durum ilan etmişti.

Acil durum kararının hükümetlerin müdahalelerini koordine etmelerine yardımcı olacağı ve etkilenen bölgelere tıbbi gereç ve yardım akışının hızlandırılmasını sağlayabileceği belirtiliyor.

Virüs ne kadar yaygın ve hangi ülkelerde görülüyor?

Mpox hastalığına monkeypox (maymun çiçeği) virüsü neden oluyor. Maymun çiçeği virüsü, çiçek hastalığı ilegrupta bulunuyor ama onun kadar tehlikeli değil.

Virüs başlangıçta yalnızca hayvanlardan insanlara bulaşıyordu ama artık beşerden beşere da bulaşabiliyor.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti ülkelerdeki tropikal yağmur ormanlarında bulunan ücra köylerde daha yaygın bir şekilde görülüyor.

Bu bölgelerde her yıl binlerce vaka ve yüzlerce vefat gerçekleşiyor. Virüsten en çok 15 yaş altı çocuklar etkileniyor.

Virüsün şimdi iki farklı çeşidi var.

“Clade 1” Orta Afrika’da endemik bir tıp. “Clade 1b” ise mevcut salgında görülen yeni ve daha şiddetli olan virüs tipi.

Africa CDC, 2024 yılının başından Temmuz ayının sonuna kadar 14 bin 500’den fazla mpox enfeksiyonu ve 450’den fazla mpox vefatının gerçekleştiğini açıkladı.

Bu, 2023’ün aynı devrine kıyasla enfeksiyonlarda %160, ölümlerde ise %19’luk bir artış manasına geliyor.

Maymun çiçeği (mpox) hadiselerinin %96’sı Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde görülürken, hastalık olağanda endemik olmadığı Burundi, Kenya, Ruanda ve Uganda gibi birçok komşu ülkeye de yayıldı.

Batı Afrika’da görülen “Clade II” isimli daha hafif bir mpox tipi, 2022 yılında global bir salgına yol açmıştı.

Virüs, olağanda görülmediği Avrupa ve Asya bölgeleri dahil, Türkiye’nin de içinde olduğu yaklaşık 100 ülkeye yayılmıştı. Salgın bu periyotta savunmasız kümelerin aşılanmasıyla denetim altına alındı.

Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde mpox aşılarına ve tedavilerine kâfi erişim yok ve sağlık yetkilileri hastalığın yayılmasından tasa ediyor.