Maymun Çiçeği Virüsü alarmı: Türkiye yeni bir pandemiye hazır mı?

Afrika kıtasından Avrupa’ya yayılan maymun çiçeği hastalığının yeni bir pandemi süreci mümkünlüğünü gündeme getirmesi gözleri Türkiye’deki sağlık sistemine çevirdi. Diyarbakır Tabip Odası Başkanı Veysi Ülgen, “Biz, koronavirüs dönemindekii bir sürecin işletilmesini istemiyoruz. O dönemdekii geç kalınma, hadiseleri görememe, tedbir alamama durumların olmaması gerekir. Koronavirüs devrinden ders alınmalı” dedi.

Afrika kıtasında görülen ve maymun çiçeği olarak da bilinen mpox virüsü nedeniyle Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) global halk sağlığı acil durumu ilan etti. Şu ana kadar 16 ülkede görülen olaya şimdi Türkiye’de rastlanmadı. Türkiye’nin sağlık altyapısının mümkün bir pandemiye hazır olup olmadığını ANKA Haber Ajansı’na değerlendiren Diyarbakır Tabip Odası (DTO) Başkanı Veysi Ülgen, dünyada koronavirüs ortaya çıktığında Türkiye’de ciddiye alınmadığını hatırlatarak, o süreçten ders alınması ihtarında bulundu.

Ülgen, hastanelerde şimdiden tedbir alınması gerektiğini ifade ederek, “2020 yılının başlarında hem Türkiye’nin hem de dünya gündeminde koronavirüs salgını vardı. Lakin o dönem Sağlık Bakanlığı, sivil toplum kuruluşları ve toplum tarafından çok ciddiye alınmadı. Türk Tabipler Birliği’nin o günlerde yaptığı ihtar çok dikkate alınmadı. Mart ayında Dünya Sağlık Örgütü’nün pandemi ilan etmesiyle birlikte Türkiye’de salgının olduğu görüldü. Her gün olaylar arttı. Pandemi ilan edilmeden önce yani ocak ve şubat aylarında virüse yakalananlar olmuştu. O gün de söylemiştik, bir geç kalınmışlık yaşandı. Bugün ise, mpox denilen halk arasında ise maymun çiçeği denilen bir viral salgını var. Biz, koronavirüs periyodundaki bir sürecin işletilmesini istemiyoruz. O periyottaki aynıi geç kalınma, hadiseleri görememe, tedbir alamama gibi durumların olmaması gerekir. Koronavirüs devrinden ders alınmalı. Şimdiden gerekli tedbirler alınmalı. Hastanelerde ve ağır bakım ünitelerinde gerekli tedbirler şimdiden alınmalı. Halka, bir propaganda yapılmalı. Bu hastalığa karşı korunmak için bakanlık, sağlık kuruluşları tarafından uyulması gereken kurallar için gerek afişlerle, yazılı ve görsel medyada farkındalık yaratılmalı. Bu virüse karşı nasıl korunabiliriz bahisleri çok sıkı bir şekilde işlenmeli” dedi.

‘Türk Tabipler Birliği yaptığı açıklamayla, tektük olayın olduğunu söyledi’

Sağlık Bakanlığı’nın mpox virüsünün şimdi Türkiye’de görülmediği, Türk Tabipler Birliği’nin ise virüsün Türkiye’de tespit edildiği yönünde açıklama yaptığını belirten Üngel, şunları söyledi:

“Bu viral hastalık diğer viral hastalıklara benziyor. Viral hastalıkların çoğu birbirine benziyor. Başlangıç olarak üst teneffüs yollarını etkiyor. Lakin daha sonra bedenin bütün sistemini etkilemeye başlıyor. Baş ağrısı, halsizlik, öksürük gibi yakınmalar, koku alamama yakınmalar da olabiliyor. Henüz Türkiye’de Sağlık Bakanlığı tarafından açıkladığı maymun çiçeği olayı yok. Lakin bilhassa Türk Tabipler Birliği’nin yaptığı açıklamayla, tektük hadisenin olduğunu söyledi. Tektük hadiseler viral hastalıklarda tektük olarak kalmıyor. Süratli artıyor. Biz bunu koronavirüste biliyoruz. Bu hastalık, teklerde kalmıyor. Bu manada dikkat etmek gerekiyor. Sağlık Bakanlığı bakalım önümüzdeki dönemde, koronavirüsün sonraki periyotlarında aldığı kararları uygulayacak mı? Yani bu sıkı tedbirleri uygulayacak mı? Bunu göreceğiz.”

‘Pandemi devrindeki bütün tecrübeleri inceliyoruz’

Tabipler odası olarak koronavirüs sürecinde yaşanan aksaklıkları incelediklerini aktaran Ülgen, “Koronavirüs sürecinde kimi bilhassa tedavi protokolü ile ilgili birtakım tecrübeler oldu. O dönem sıtma ilacında kullanılan ilaçlar bir dönem kullanıldı. Biz bunun yanlış olduğunu söyledik. Sonra bu ilaç kaldırıldı. Çok bu türlü magazinel haberlere çok ehemmiyet verildi. Bilimsel olmayan hiçbir etkinliği kanıtlanmamış yolların bu hastalıkta iyi olduğu söylendi. ama pratikte gördük ki bundan hiçbiri olmadı. O dönem 2020 Haziran ayında Sağlık Bakanlığı’ndan Diyarbakır’a gelen heyetle, Türk Işın Tedavisi dedikleri bir metodu kamuoyuna deklere ettiler. Diyarbakır Tabip Odası olarak buna karşı çıktık. Bilimsel olarak ispatlanmamış, bilimsel olarak bilinmeyen formüllerin sonuçları, bilinmeyen prosedürlerin uygulanması doğru değil dedik. Açıklamamıza destek çıkmadı. Pandemi periyodundaki bütün tecrübeleri inceliyoruz. Sağlık hakkının artık ortadan kaldırıldığı durum var. Sıhhatin özelleştirmesi, piyasalaşması var. İlaç monopolleri gerçeği var” açıklamalarında bulundu.

‘Salgın kurallarının yeniden yaşatılmasını talep ediyoruz’

“Toplumu da uyarıyoruz. Bilhassa elle temastan kaçının. Kalabalık yerlerde kesinlikle maske takın, şahsî hijyene uymalarını istiyoruz. Fizikî temasa, el ele tutuşmalar, sarılmalar, öpüşmeler aynıi durumlardan kaçınılmalı” ihtarını yapan Ülgen, Sağlık Bakanlığı’nın salgın kurallarını hayata geçirmesi gerektiğini söyledi. Ülgen, “Özellikle kalabalık yerler, okullar, mescitler, taziye konutları yerlerde hijyen kurallarına dikkat edilmeli. Salgın kurallarının yeniden yaşatılmasını talep ediyoruz. Mpox dediğimiz maymun çiçeği salgını ne ülkemize ne dünyada umarım korktuğumuz başımıza gelmez” diye konuştu.

‘Hastanelerde randevu olayını tartışıyoruz, sağlık sisteminin pandemiyle ne kadar baş edebileceği meçhul’

 İktidarın sağlık alanında yaptığı yatırımları övmesine tepki gösteren Ülgen, sağlık hizmetleri çok hastane açmakla değil, hastalıkları önlemek için alınması gereken önlemlerle olduğunu aktaran ifade ederek, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:

“Sağlıkta çok önemli olan hastalıkların ortaya çıkmasını engellemektir. Asıl misyonumuz budur. Biz şimdi diyoruz ki hastalığı önlemenin yollarını geliştirelim. Son aylarda hastaneler randevu olayını tartışıyoruz. Türkiye’de çözülemeyen bir randevu sorunu var. Hastanelerde mesai sti dışında kamu hastanelerinde hastalardan para almasını tartışıyoruz. Acil servislerin ağır olduğunu görüyoruz. Bu manada sağlıkta bu kadar sorun varken, bu problemlere sahip bir sağlık sisteminin pandemiyle ne kadar baş edebileceği meçhul. Aciller ve birinci basamaklar yetersiz. Mevcut yapıyı, koronavirüs sürecinde gördük. Sağlık sistemi, yatarak tedavi eden, hastayı önceleyen bir sağlık sistemidir. Çok fazla yatak sayısıyla övünen, çok fazla hastalıkla mücadele ettiğini övünen sağlık sistemimiz var. Halbuki, gerçek bir sağlık sistemi, hastalıkların en az olduğu, sağlık sistemidir. Yani esirgeyici sağlık hizmetleriyle salgında insanların etkilenmesini önlemektir. Mesele, daima ağır bakımları açmak, özel hastaneleri genişletmek, kamu ve il hastaneleri yapmak değil. Bu manada hastalığı engelleyecek hami sağlık hizmetlerini geliştirmek gerek.fakat şu an biz hami sağlık hizmetinde aksaklıklar görüyoruz. Bu da bizi endişelendiriyor. Sonuçta hastalık çıkmadan, yayılmadan, salgın olmadan hem toplumun hem bakanlığın hem tabipler ve ilgili herkesin bu bahiste gerekli adımlar atması gerekiyor.”