MHP’li Vahapoğlu, Davutoğlu’na “Amerika’nın posta beygiri” dediği için ceza almıştı; AYM, “İfade özgürlüğünün ihlali” kararı verdi

AYM, devrin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu‘na “Amerika’nın posta beygiri” dediği için ceza alan MHP Milletvekili Mustafa Hidayet Vahapoğlu‘nun müracaatında ifade özgürlüğünün ihlali kararı verdi.

Anayasa Mahkemesi (AYM), MHP Bursa Milletvekili Mustafa Hidayet Vahapoğlu’nun 2011 yılında Kars’ta katıldığı bir iftar programında devrin Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu hakkında söyledi kelamlar nedeniyle hakaret suçundan 2 bin lira tazminat ödemesi üzerine yaptığı ferdi müracaatta Vahapoğlu’nun ifade özgürlüğünün ihlal edildiğine hükmetti.

Vahapoğlu ne demişti?

Vahapoğlu, tazminat ödemesine yol açan konuşmasında Türkiye’nin dış siyasetini eleştirerek, “Dün Kaddafi’den ödül alabilmek için çadırının kapısında bekleyen sayın Başbakan, onun verdiği ödül ile onurlandığını söyleyen sayın Başbakan, bugün Kaddafi’nin muhaliflerini desteklemek üzere Amerika’nın posta beygiri habire Dışişleri Bakanını gönderiyor” tabirlerini kullanmıştı.

Yargıtay kararı önce bozup sonra onamıştı

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 2014 yılında davanın reddedilmesi ve kararın bozulmasına oyçokluğuyla karar vermişti. Daire münasebetinde, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarına atıfta bulunularak bilhassa siyasi kimliğe sahip olan bireylerin kendilerine yönelik sert, ağır hatta incitici tenkitlere katlanması gerektiği vurgulanmış; rahatsız edici fikirlerin de ifade özgürlüğü müdafaasından yararlanması gerektiği belirtilmişti.

Lakin Mahkeme, Dairenin bozma kararına uymayarak evvelki kararında direnmişti. Direnme kararını inceleyen Yargıtay Hukuk Genel Kurulu (Genel Kurul) 2018 yılında verdiği kararda direnme kararının yerinde olduğuna hükmetmişti. Genel Şura münasebetinde; müracaatçı tarafından kullanılan sözlerin siyasetçi olan davacının katlanması gereken tenkit hudutlarını aştığı, bilhassa “Amerika’nın posta beygiri gibi” tabirinin çağrıştırdığı mana itibarıyla küçük düşürücü olduğu belirtilerek kullanılan sözlerin ifade özgürlüğü kapsamında kalmadığını belirtmişti.

‘İfade özgürlüğü kırıcı ve rahatsız edici olanlar için de geçerlidir’

Duvar’da yer alan habere göre, kararın nihaileşmesinin akabinde 2019 yılında AYM’ye kişisel müracaatta bulunan Vahapoğlu’nun başvurusunu inceleyen mahkeme kararında, “Müracaatçı konuşmasında Suriye siyasetinden da örnekler vererek kısa zaman öncesinde dost ve müttefik olunmasına rağmen daha sonra siyasi ilgilerin bozulduğuna dair hatırlatmalarda bulunmuş ve Hükûmetin dış siyasette bağımsız hareket edemediğini ileri sürmüştür. Görüldüğü üzere müracaatçı, muhalefet partisinde görev alan faal bir siyasetçi olarak Hükûmetin ve dışişleri bakanı olan davacının yürütmekte oldukları dış siyasetteki tutarsızlıkları hedef almıştır. Bu nedenle müracaatçının sözlerini sebepsiz, şahsî bir saldırı gayesiyle sarf ettiği de değerlendirilmemiştir” sözlerini kullandı.

“Posta beygiri” sözünün kullanılan lisan ve üslubun muhatabı açısından rahatsız edici olduğunun kabul edilebileceği belirtilen değerlendirmede, “Lakin Anayasa Mahkemesinin pek çok kararında benimsediği gibi demokratik bir toplumun zarurî temellerinden olan ve toplumun ilerlemesi, bireyin özgüveni için gerekli temel koşullardan birini teşkil eden ifade özgürlüğü, yalnızca kabul gören ya da zararsız veya kayıtsızlık içeren bilgiler yahut fikirler için değil aynı vakitte kırıcı, şok edici ya da rahatsız edici olanlar için de geçerlidir” denildi.