MİT’in yeni Başkanı İbrahim Kalın: Erdoğan’ın yıllardır yanından ayırmadığı dış politika danışmanı

Erdoğan’ın grubuna katılması

2005-2009 yılları arasında SETA kurucu başkanlığını yürüten Kalın, Davutoğlu’nun 1 Mayıs 2009’da dışişleri bakanlığına atanmasının akabinde onun yerine Erdoğan’ın dış siyaset başdanışmanlığına getirildi. O tarihten bu yana da en yakınındaki takımda yer aldı.

Bu periyotta Başbakanlık Kamu Diplomasisi Koordinatörlüğü’nün ilk koordinatörü olarak görev yapan Kalın, Sabah gazetesinde ve 2016 yılında kapatılan Gülen yapılanmasına ait Today’s Zaman gazetelerinde köşe müellifliği yaptı.

“Değerli yalnızlık” tartışması

Kalın, bürokratik hayatının ilk döneminde ortaya attığı “değerli yalnızlık” kavramıyla en çok tartışılan şahıslar ortasındaydı. 19 Ağustos 2013’te Twitter hesabından “‘Türkiye Ortadoğu’da yalnız kaldı’ iddiası doğru değileğer bu bir tenkit ise o zaman söylemek gerekir. Bu, değerli bir yalnızlıktır” tabirini kullandı.

Kalın’ın bu tabirleri söylediği döneminöncesinde Türkiye’de Gezi protestoları yaşanmış ve Erdoğan hükümeti ilk defa bu kadar güçlü bir toplumsal tepki ile karşılamıştı. Hükümetin protestoculara orantısız güçle karşılık vermesi ve can kayıplarının yaşanması Türkiye’ye dönük ağır tenkitlere neden olmuştu.

Türkiye, tekrar benzeyendönemde, Temmuz 2013’te Mısır’da gerçekleşen askeri darbeye en sert yansıyı veren ülke olmuştu. Müslüman Kardeşler hareketinden gelen Mısır Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin devrilmesine kadar bölge ülkeleri ve Batı’nın bu darbeye gereğince tepki vermemesini eleştiren Erdoğan, bu konumunu uzun süre korudu. Erdoğan, darbeyi gerçekleştiren şu anda Mısır Cumhurbaşkanı Abdel Fettah al-Sisi ile geçen sene Katar’da el sıkıştı ve bağlantılardaki 10 yıllık buz çözüldü.

İbrahim Kalın ise kendisiyle özdeşleşen bu kavramı yıllar sonra bir televizyon programında şu sözlerle açıklama gereği duydu:

“Değerli yalnızlık ifadesi o dönem çok yanlış anlaşıldı. Tahminen benim yanlışım, daha farklı, daha açık ifade etmeliydim. Oradaki değerli kısmı değerli, yani kendi başına değerli, değerli bir pozisyonu ifade ediyor. Yalnızlık kısmı daha çok tek başınalığı ifade eder. Yani hakkı, hukuku savunmak için, kendi ülkesinin çıkarlarını savunmak için gerekirse tek başına mücadele eden bir aktörü yani Türkiye’yi tasvir eden bir tarif.”

“Onu ‘Türkiye yalnızlaştı’ diye çekenler oldu. Türkiye hiçbir zaman yalnız olmadı,” diyen Kalın, Türk dış siyasetinin 360 derece olduğunu ve uluslararası bağlantılara “sıfır toplamlı oyun” (zero sum game) bakanların kusur içinde olduklarını da ekledi.