Muğla’da bulunan Lagina Antik Kenti’nde kömür ocağı açılmasına mahkemeden durdurma kararı

Muğla’nın Yatağan ilçesine bağlı Turgut Köyü sonları içerisindeki 3 bin yıllık Lagina Antik Kenti içerisindeki 1. Derece Arkeolojik Sit Alanları’nın 3. Dereceye çıkartılarak kömür aranmasına izin veren Muğla Kültür Varlıklarını Müdafaa Şurası’na dava açan köylülere mahkemeden iyi haber geldi.

Sözcü’den Yaşar Anter’in haberine göre, Yatağan Termik Santrali Elektrik Üretim A.Ş. tarafından Lagina Antik Kenti kalıntıları arasında bulunan Turgut Köyü Lagina 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı’nda, çıkarılacak kömür için ocak açılmak istendiğini belirten ve dava açan Hukukçu Mehmet Çilsal,  açıklamalar yaptı.

“Hukuka aykırı bir idari işlem”

Çilsal, davada Türkiye’ye örnek olacak bir karar alındığını ifade ederek, şunları söyledi:

“Açılmak istenen maden ocağı ile kurulmak istenen ve hafriyat tesislerine Muğla Kültür Varlıklarını Müdafaa Bölge Heyeti’nin bu faaliyetleri yapılmasına imkan sağlayan 2013 tarihli kararının yürütmesini Mayıs 2022’de durduran Muğla 1. Yönetim Mahkemesi, bu defa Eylül 2022 tarihli kararıyla söylediği söz edilen İdari Süreci iptal etti.

Muğla Kültür Varlıklarını Müdafaa Bölge Kurulu’nun 2013 tarihli kararı, Yatağan Turgut Belediyesi sonları içerisindeki kömür rezervlerinin varlığı nedeniyle tesis edilmiş bir süreçti. Bu karara dayanarak TKİ-GELİ’nin kömür madenciliği İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı sonları 163 hektar genişletilmişti. Bu karar, ‘Turgut Lagina 3.Derece Arkeolojik Sit Alanı’ hudutları içinde hem arkeolojik sondaj, hafriyat ve taşıma faaliyetleri yapılabilmesi hem de fiilen kömür madenciliği dekapaj, hafriyat faaliyetleri yapılabilmesini sağlayan hukuk dışı tuhaf bir idari süreçti. Bu eşi görülmemiş ucube haliyle ihdasından sonraki süreçte pek çok diğer idari sürece destek oldu.”

“Kültür varlıklarının değerini bilen tüm yurttaşların yüreğine su serpmiştir”

Çilsal, kararın tüm yurttaşların yüreğine su serptiğini ifade ederek, “Bir idari sürecin yargı tarafından iptal edilmesiyle birlikte o sürece dayanılarak ihdas edilmiş diğer zincirleme-bağlı süreçler de tabiatıyla kararsız hale gelir. Bundan Ötürü Muğla 1. Yönetim Mahkemesi, bu kararıyla hukukun üstünlüğünü ispat etmekle kalmayıp ülkemizin değerli arkeologları, tarihçileri ve miras niteliğindeki kültür varlıklarının değerini bilen tüm yurttaşların yüreğine su serpmiştir. Zira bir yeri 1. Derece Arkeolojik Sit ilan edip, akabinde kömür şirketi ile protokol yaparak 3. dereceye çevirip antik kent içerisinde kömür ocağı açılmasına izin vermek, bir hukuk devletinde olmaz, olamaz, mahkemenin bu yönde karar vermesi umut verici bir gelişme oldu” diye konuştu.

Ne olmuştu?

Muğla’nın Yatağan ilçesine bağlı Turgut köyü sonları içerisinde yer alan ve Karya Uygarlığı’nın en çok önemli kentlerinden biri olan 3 bin yıllık antik Lagina Kenti harabeleri içerisindeki 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı’nın, Yatağan Termik Enerji Üretim A.Ş, kömür çıkarma hafriyat, dekapaj faaliyetlerine 2016 yılından itibaren Turgut hudutları içinde başlayıp 2018’den itibaren de Turgut 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı’na dönüştürülerek kömür çıkarması ve tarihin yağmalanmasına izin verilmişti. Yatağan Yeşil Hayat Derneği Hukuk Danışmanı Mehmet Çilsal ve köylüler şirketin burada madencilik faaliyeti yapmasının desteği olan alanın 3. Derece Arkeolojik Sit Alanı’na dönüştürülmesinin yasal olmadığını ifade ederek Muğla Bölge Yönetim Mahkemesi’nde iptal davası açmış ve kazanmıştı.